NGA ILIR ÇUMANI
Korrupsioni është një plagë e madhe, me rrënjë shumë të thella në të gjitha sistemet, veçanërisht në sistemet me demokraci të brishta dhe shoqëritë hibrite si kjo e jona.
Arsyeja përse korrupsioni është tepër i vështirë për t’u luftuar me efikasitet të plotë, qoftë edhe me mjetet më të stofistkusra që zotërojnë sot agjensitë shtetërore të ligjitzbatues, është fakti se, në të nuk përfshihen vetëm ata individë të rastësishëm që ushtrojnë paligjshmërinë e tyre në mënyrë sporadike.
Në skemën e korrupsionit përfshihen një numër i konsiderueshëm i atyre njerëzve të pamoralshëm dhe kurajoz, që zotërojnë funksionet publike dhe që kanë pushtet, të cilët, me veprimet dhe mosveprimet e tyre e shpërdorojnë detyrën dhe besimin e publikut në mënyrë të kamufluar dhe tepër të zgjuar e të rafinuar, duke rekrutuar një numër të konsiderueshëm bashkëpunëtorësh “besnik” në zinxhirin administrativ ku ata veprojnë, ku të gjithë, kush më shumë, e kush më pak, janë përfitues përmes abuzimit dhe paligjshmërisë.
E veçanta që e bënë të vështirë luftën ndaj korrupsionit, është fakti se, hallkat e zinxhirit që e mbajnë gjallë rrjetën e tjerrur të këtij sistemi, janë aq fort të lidhura e të koklavitura pazgjidhshmërisht në mënyrë kapilare, aq sa është e pamundur t’i zgjidhësh ato nyje me fijet e padukshme që janë përdorë.
Gjykoj se, fenomeni i korrupsionit, ka një “imunitet” jashtëzakonisht të fortë në një mjedis si ky i yni edhe për shkak të kulturës, të perceptimit që mbart dhe ushqen një pjesë e shoqërisë në raport me të.
Kjo pjesë e shoqërisë, gjithmonë i ka konsideruar dhe i konsideron të gjithë ata persona që janë të përfshirë në korrupsion si njerëz të “zot”, të “shkathët”, që janë të aftë të bëjnë atë që shumica e shoqërisë nuk e bënë.
Madje, modeli i përfitimit përmes abuzimit, duke u pasuruar sa më shpejtë dhe në një kohë të shkurtër në kurriz të paligjshmërisë, është ai më tunduesi dhe më joshësi që ndodh shpesh në koracën njerëzore.
Këtu qëndron dilema: “Të jesh apo të mos jesh, të bëhesh apo të mos bëhesh”, që shpesh ky grupim njerëzish nuk arrin të kuptojë qartësisht shkallën e lartë të rrezikshmërisë që sjell ky fenomen në dëm të shumicës, në dëm të shoqërive që luhaten në ekzistencën dhe mosekzistencën e tyre, sidomos në periudha të zgjatura tranzitore dhe kaq kaotike siç është shoqëria shqiptare.
Armiqtë më të mëdhejnë të korrupsionit, deri në agoninë e tij, janë pushteti gjyqësor dhe prokuroria, ata që në emër të DREJTËSISË kanë instaluar sistemin e PADREJTËSISË.
Janë disa palo “avokatë” – sekserë apo të ashtuquajtura “studio avokatore”, që në vendin tonë janë kthyer në “kopshtarët” që gatuajnë lëndën e parë të korrupsionit dhe “ujisin kopshtin” e (pa)drejtësisë . Janë gjykatat familjare: baba – “gjyqtar”, bir – “avokat”, mbesë – “notere” apo apo nuse e djalit – “përkthyese”.
Të gjithë këta, e kanë kthyer sistemin e (pa)drejtësisë në një çorbë që se merr vesh i pari të dytin. Me këta do gjejnë drejtësi shqiptarët…!?
Ligji i vettingut, duhet të përfshijë pikërisht jo vetëm trupën gjyqësore më të korruptuar në rajon dhe më gjerë, por edhe disa pseudoavokatë, adoleshent në profesion, të pispillosur e të kapardisur, të cilët edhe pse buzët i kanë ende me qumësht dhe mjekrren me push, falë baballarëve – gjyqtarë të korruptuar, (edhe pse fëmijët e tyre nuk kanë ditët e mjaftueshme të përvojës së punës në profesionin që ushtrojnë), sot, zotërojnë studio të tilla superluksoze “avokatie”, që në fakt edhe një avokat karriere 80 vjeçar me mjekër në Gjermani, në SHBA, në Kanada apo në Zvicër, do ti kishte zili këta “avokatë” – axhami.
Në respekt të profesionistëve të vërtetë, duke mos i përgjithësuar të gjithë ata avokatë me integritet të plotë në karrierën e tyre, pjesën tjetër, (që nuk janë pak), pa frikë do t’i konsideroja pa patur asnjë rezervë një e keqe e madhe e sistemit të (pa)drejtësisë dhe e mbarë shoqërisë shqiptare.
Disa nga këta pseudoavokatë – sekser gjykatash, sot zotërojnë “studio avokatie” që në fakt s’janë gjë tjetër, veçse studio gjobevënësish ndaj atyre që janë më të dobëtit e shoqërisë, (gjahu i kapur në rrjetat e tyre), që për çudi, në kurriz të këtyre të fundit kalojnë nëpër duar milionat e punëve të pista duke bërë pse jo edhe evazion fiskal.
Me një fjalë, reforma në drejtësi dhe ligji i “vettingut”, duhet të përfshijë në radhë të parë disa nga këta pseudoavokatë – sekserë gjykatash, të cilët janë kthyer në “kopshtarët” më të zellshëm që përmes korrupsionit të tyre “ujisin” çdo ditë “kopshtin” e (pa)drejtësisë në gjykatat tona. Kjo do të ishte reforma reale në drejtësi!
