Këshilli i Ministrave ka miratuar të mërkurën, propozimin e projektligjit “Për ratifikimin e kontratës financiare, ndërmjet Republikës së Shqipërisë dhe Bankës Evropiane për Investime, për projektin “Infrastruktura hekurudhore e korridorit VIII, faza I – Shqipëri” dhe do ta çojë për ratifikim në Kuvend kontratën financiare dhe marrëveshjen e grantit ndërmjet Republikës së Shqipërisë dhe Bankës Evropiane për Investime (BEI), për projektin madhor “Infrastruktura hekurudhore e Korridorit VIII, faza I – Shqipëri”. Ky vendim shënon një hap të rëndësishëm drejt modernizimit të infrastrukturës hekurudhore të vendit dhe integrimit rajonal.
Investime strategjike në hekurudhë dhe rrugët e Korridorit VIII
Projekti hekurudhor, pjesë e strategjisë së BE-së “Global Gateway”, synon rehabilitimin e linjës ekzistuese, duke parashikuar që pas përfundimit të punimeve, trenat të arrijnë një shpejtësi prej 120 kilometra/orë. Përfshirja e këtij korridori në rrjetin kryesor të transportit transeuropian, i njohur si TEN-T, i ka dhënë prioritet financimit të tij. Bashkë me Maqedoninë e Veriut, Shqipëria po përmirëson linjat ekzistuese dhe po ndërton hallkat që mungojnë përgjatë korridorit, me qëllim shkurtimin e distancave fizike dhe zhvendosjen e sa më shumë pasagjerëve dhe mallrave përmes mënyrave të qëndrueshme të transportit.
Përveç komponentit hekurudhor, ky investim shoqërohet me masa reformuese për përmirësimin e konkurrueshmërisë së sektorit hekurudhor.
Financime dhe projektet aktuale rrugore
Në buxhetin e vitit 2025, u parashikuan rreth 88 milionë euro për Korridorin VIII, i cili konsiderohet nyja më e rëndësishme rrugore në vend. Financimi për 14 lote të Korridorit VIII zë 26.6% të fondeve të brendshme për transportin rrugor.
8 lote punimesh do të financohen për zgjerimin e aksit Elbasan-Qafë Thanë, me një vlerë prej 3.4 miliardë lekë. 6 lote të tjera financohen për ndërtimin e segmenteve me drejtim nga Durrësi, Elbasan-Papër dhe Papër-Ura e Grykshit, me një financim prej 5.4 miliardë lekë. Vlera e plotë e këtyre 6 loteve është 15 miliardë lekë (ose 150 milionë euro) në një gjatësi rreth 35 km.
Aksi tjetër vijues i Korridorit VIII, rruga Tiranë-Elbasan, ka përfunduar tashmë, ndërkohë që kanë përfunduar ndërtimi i By-pass-it të Fierit dhe të Vlorës, të cilat ndihmojnë qarkullimin lindje-perëndim. Në pjesën shqiptare, pika dalëse në Maqedoni e Korridorit VIII do të jetë Ura e Bushtricës në Përrenjas, për të shmangur lartësinë që krijon dalja në Qafë-Thanë.
Inspektimet dhe rëndësia e projekteve
Pak ditë më parë, Kryeministri Edi Rama dhe Zëvendëskryeministrja Belinda Balluku, inspektuan një nga kantierët më të rëndësishëm të Korridorit VIII, ku po ndërtohen dy tunele me gjatësi totale prej 1.1 km. Këto tunele do të lidhin qytetet e Elbasanit dhe Librazhdit, duke përmirësuar ndjeshëm infrastrukturën dhe lidhjen mes këtyre dy zonave. Zëvendëskryeministrja Balluku e cilësoi këtë projekt si thelbësor për Korridorin.
Korridori VIII është një nga korridoret pan-evropiane, i cili përfshin si infrastrukturën rrugore ashtu edhe atë hekurudhore, dhe është konceptuar për të lehtësuar shkëmbimin e mallrave dhe pasagjerëve midis vendeve të BE-së, shteteve të Ballkanit që kanë dalje në Detin e Zi dhe Detin Kaspik. Në territorin shqiptar, ky korridor shtrihet në rreth 154 km, duke lidhur portet e Italisë me ato të Varnës dhe Burgasit, përmes Shqipërisë, Maqedonisë së Veriut dhe Bullgarisë.
