• Kontakt
  • Kreu
  • Rreth Nesh
Sunday, May 24, 2026
  • Login
Javanews
  • Politikë
  • Kronikë
  • Ekonomi
  • Bota
  • Sport
  • Kulturë
  • Opinion
  • Tendencë
  • Të tjera
    • Media në Tranzicion
    • Kosova
    • Editorial
    • Kuriozitete
    • Teknologji
    • Sociale
    • Horoskopi
    • Dossier
    • Shëndetesi
No Result
View All Result
Javanews
Home Bota

‘Dominojnë’ në botë/ Ja 8 njerëzit dhe bizneset që përfituan nga sundimi i Hitlerit

by
17/07/2022 16:32
Shperndaj ne FacebookShperndaj ne Twitter

Pas fillimit të periudhës naziste, shumë korporata të mëdha luajtën një rol të rëndësishëm. Kjo është veçanërisht e vërtetë për kompani shumë të famshme në ditët e sotme, duke nisur nga Coca-Cola, Kodak, Hugo Boss dhe shumë të tjera, të cilat përfituan nga sundimi i Adolf Hitletit.

Louis Vuitton

Dyqani Lousi Vuitton në Vichy lulëzoi nën pushtimin gjerman. Ishte i vetmi dyqan që mbeti i hapur në Hotel du Parc. Henry-Louis Vuitton madje hapi një fabrikë të re. Ai prodhoi buste të Philipine Petain, bashkëpunëtorit të Vichy.

Ferdinand Porsche

Porsche themeloi kompaninë e tij vetëm 2 vjet përpara se nazistët të merrnin pushtetin. Në vitin 1933, Adols Hitleri i dha atij një detyrë. Ai donte që Porsche të projektonte një “makinë popullore”. Kjo rezultoi në ikonën e Volkswagen Beetle. Specifikimet për automjetin erdhën nga vetë Hitleri. Volkswagen u vu në dispozicion të të gjithë qytetarëve me një skemë kursimi.

Cristobal Balenciaga

Dizajneri spanjoll kishte një dyqan në Paris. Ajo u mbyll pas pushtimit gjerman në vitin 1940 por u rihap menjëherë më pas. Balenciaga ishte mik me gruan e Francisco Frankos. Ky i fundit ishte një nga aleatët e Hitlerit. Dyqani i Balenciaga ishte një nga vetëm 60 dyqanet e modës në Parisin e pushtuar.

Hugo Boss

Hugo Boss iu bashkua Partisë Naziste në vitin 1931. Shitjet e markës së tij u rritën shumëfish gjatë viteve 1930. Kompania prodhoi uniformat e famshme SS krejt të zeza. Më vonë prodhoi edhe uniforma për Wehrmacht dhe Waffen-SS. Kompania përfitoi edhe nga puna e detyruar.

Coca-cola

Coca-cola kishte 43 fabrika në Gjermaninë naziste. Por kur shpërtheu lufta, SHBA vendosi një embargo. Max Keith, kreu i degës gjermane, ishte i dëshpëruar. Nuk kishte më shurup për të bërë Coca-cola. Kështu Keith e shtyu kompaninë të krijonte një pije të re. Ai përdorte vetëm përbërës të disponueshëm në vend. Pija, fillimisht me aromë molle, u quajt Fanta.

IBM

IBM prodhoi pajisje tabelimi për të përpunuar vëllime të mëdha të dhënash. Në vitin 1937, kompania ia shiti këtë pajisje nazistëve. Gjermania përdori kartat e sofistikuara të IBM për të gjurmuar “të padëshiruarit”. Çifutëve, ciganëve dhe njerëzve të dënuar me vdekje iu caktuan kode. Sistemi i kartave me grusht e bëri të lehtë mbajtjen e gjurmëve të tyre. Kjo është bërë kryesisht përmes Dehomag, filialit gjerman të IBM.

Kodak

Dega gjermane e Kodak u rrit shumë gjatë luftës. Prodhoi detonatorë dhe pajisje të tjera ushtarake. Nuk kontrollohej nga selia amerikane. Por pas luftës, Kodak rifilloi kontrollin dhe mori të gjitha fitimet e saj. Filiali francez i Kodak ishte edhe më fitimprurës. Ajo investoi në miniera qymyri dhe pasuri të paluajtshme gjatë pushtimit nazist. Të gjitha këto asete u morën nga kompania mëmë amerikane.

Bayer

Në vitin 1925, kompania farmaceutike u bashkua me 5 të tjera për të krijuar IG Farben. Ky konglomerat kimik ishte më i madhi në botë. Ishte gjithashtu më i famshmi. Fabrikat e kompanisë përdorën skllevërit gjatë Luftës së Dytë Botërore. Dhe një nga produktet e tyre ishte Zyklon B, ishte një gaz i përdorur për të vrarë mbi 1 milion njerëz në dhomat e gazit. Bayers punësoi gjithashtu kapitenin SS Helmuth Vette. Ai kreu eksperimente mjekësore mbi të burgosurit e kampit.

/e.d

Next Post

Vrasja e 3-fishtë në Fushë-Krujë/ Alibeaj: Provë se shteti i është dorëzuar bandave dhe krimit

Leave a Reply Cancel reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

TË FUNDIT

Si u shkatërrua kultivimi i duhanti në Shqipëri për interes të importuesve

Çfarë doli nga “zgjedhjet” e PD-së?

May 24, 2026
“Do diskriminohem si hebre”, Gjykata e Lartë “vulos” ekstradimin e izraelitit në Gjermani

“Do diskriminohem si hebre”, Gjykata e Lartë “vulos” ekstradimin e izraelitit në Gjermani

May 24, 2026
9 filmat më të përfolur në Kanë që mund të bëhen pretendentë për Oscar

9 filmat më të përfolur në Kanë që mund të bëhen pretendentë për Oscar

May 24, 2026
Drejtuesit politik të PS, Andoni: PD në Fier e ka të vështirë! Me kandidimin jashtë liste, Rama i dha një mësim opozitës

Godoja (Pasardhësi) do shfaqet pas rrënimit!

May 24, 2026
“Mami i dha fund jetës”, historia tragjike e Elisabetës: Babai u detyrua ta falte motrën 9-muajshe…

“Mami i dha fund jetës”, historia tragjike e Elisabetës: Babai u detyrua ta falte motrën 9-muajshe…

May 24, 2026
Futet me gomone mes plazhit në Dhërmi, policia e ndëshkon me 500 mijë lekë gjobë dhe i bllokon mjetin

Futet me gomone mes plazhit në Dhërmi, policia e ndëshkon me 500 mijë lekë gjobë dhe i bllokon mjetin

May 24, 2026
30 maji, afati i fundit për pajisjen me POS/ Tatimet: Gjoba për bizneset që nuk zbatojnë detyrimin

30 maji, afati i fundit për pajisjen me POS/ Tatimet: Gjoba për bizneset që nuk zbatojnë detyrimin

May 24, 2026
Minat vazhdojnë të marrin jetë në Kosovë! 117 viktima nga minat pas përfundimit të luftës

Minat vazhdojnë të marrin jetë në Kosovë! 117 viktima nga minat pas përfundimit të luftës

May 24, 2026
Kosova, një pavarësi shkruar me sakrificat e të gjithë shqiptarëve!

Pse zgjodha parimet para kompromisit? E ardhmja e të djathtës nuk mund të jetë peng e të shkuarës!

May 24, 2026
Tubimi pro Vuçiçit ndez përplasjen mes shqiptarëve në RMV! VLEN dhe BDI akuza të ndërsjella për ndikimin serb

Tubimi pro Vuçiçit ndez përplasjen mes shqiptarëve në RMV! VLEN dhe BDI akuza të ndërsjella për ndikimin serb

May 24, 2026
  • Adresa: Rruga “Mihal Popi”, Pallatet 1 Maji, Shkalla 26, Apartamenti 5, Tiranë
  • Email: javanews.al@gmail.com
  • Kontakt
  • Kreu
  • Rreth Nesh

© 2025 JAVA NEWS - Të drejtat mbi përmbajtjen mbrohen sipas etikës profesionale dhe ligjeve të Republikës së Shqipërisë.

No Result
View All Result
  • Politikë
  • Kronikë
  • Ekonomi
  • Bota
  • Sport
  • Kulturë
  • Opinion
  • Tendencë
  • Të tjera
    • Media në Tranzicion
    • Kosova
    • Editorial
    • Kuriozitete
    • Teknologji
    • Sociale
    • Horoskopi
    • Dossier
    • Shëndetesi

© 2025 JAVA NEWS - Të drejtat mbi përmbajtjen mbrohen sipas etikës profesionale dhe ligjeve të Republikës së Shqipërisë.

Welcome Back!

Login to your account below

Forgotten Password?

Retrieve your password

Please enter your username or email address to reset your password.

Log In