Një studim i ri sugjeron se planetët gjigantë të jashtëm të Sistemit Diellor mund të përfshihen në një kaos orbital shumë më herët nga sa mendohej, pasi Dielli të përfundojë jetën e tij.
Studiuesit e Institutit të Teknologjisë të Kalifornisë (Caltech) kanë analizuar se si humbja e masës së Diellit gjatë transformimit të tij në një xhuxh të bardhë do të ndikonte te Jupiteri, Saturni, Urani dhe Neptuni. Sipas modelimeve të reja, orbitat e këtyre planetëve mund të bëhen të paqëndrueshme rreth një miliard vjet pasi Dielli të shndërrohet në xhuxh të bardhë.
Kjo është shumë më herët se vlerësimet e mëparshme, të cilat sugjeronin se sistemi i planetëve gjigantë mund të mbetej i qëndrueshëm për rreth një kuintilion vjet.
Sipas skenarit të njohur deri tani, Dielli do të zgjerohet fillimisht në një gjigant të kuq, duke përfshirë me shumë gjasë Mërkurin, Venusin dhe Tokën. Më pas do të humbasë pjesën më të madhe të masës së tij dhe do të shndërrohet në një xhuxh të bardhë.
Modelet e mëparshme supozonin se humbja e masës së Diellit do të ishte kryesisht graduale, duke bërë që orbitat e planetëve të jashtëm të zgjeroheshin dhe sistemi të mbetej relativisht i qëndrueshëm për një periudhë jashtëzakonisht të gjatë.
Studimi i ri merr në konsideratë një proces më të çrregullt të humbjes së masës. Studiuesit argumentojnë se ndryshimet episodike dhe të rastësishme në masën e Diellit mund të shkaktojnë ndryshime të vogla në orbitat e planetëve, të cilat me kalimin e kohës grumbullohen dhe mund ta çojnë sistemin drejt paqëndrueshmërisë.
Për të testuar këtë skenar, studiuesit përdorën superkompjuterë dhe kryen qindra simulime numerike të sistemit diellor, duke modeluar lëvizjen e Diellit, Jupiterit, Saturnit, Uranit dhe Neptunit për periudha jashtëzakonisht të gjata.
Sistemi Diellor është rreth 4.57 miliardë vjeç, ndërsa Diellit i kanë mbetur afërsisht pesë miliardë vjet përpara se të hyjë në fazën e gjigantit të kuq.
Gjetjet janë publikuar në revistën shkencore The Astrophysical Journal Letters, në studimin me titull “Terminal Instability of the Solar System Induced by Stochastic Solar Mass Loss”.
Sipas autorëve, rezultatet ndryshojnë ndjeshëm mënyrën se si mund të kuptohet fati afatgjatë i planetëve të jashtëm, duke treguar se sistemi nuk është domosdoshmërisht aq i qëndrueshëm në të ardhmen e largët sa sugjeronin modelet e mëparshme.
