Shteti i Jalisco-s po përpiqet të rikuperohet pas operacionit ushtarak të zhvilluar të dielën, 23 shkurt, ku u vra kreu i Cartel de Jalisco Nueva Generacion (CJNG), Nemesio Oseguera Cervantes, i njohur si “El Mencho”.
Operacioni la pas 27 anëtarë të Gardës Kombëtare dhe 46 trafikantë të vrarë.
Vetëm një dyqan i vogël ku blihen tacos mbeti i hapur, i mbushur me qytetarë dhe efektivë policie.
Sipas Moras, policët që humbën jetën u përballën me skena të dhunës ekstreme.
Ndërsa ushtria kishte marrë masa paraprake, reagimi i kartelit ishte përtej çdo pritshmërie. Dhuna u përhap në të gjithë vendin, nga Jalisco në Veracruz dhe shtetin e Meksikës, duke shkaktuar 250 bllokime rrugore dhe dhjetëra të vrarë nga të dyja palët.
Trupi i Mencho-s u dërgua menjëherë në Mexico City për të parandaluar përpjekjet e narkotikëve për ta rikuperuar.
CJNG konsiderohet sot karteli më i fuqishëm i Meksikës. Ai ka armatim të avancuar, përfshirë dronë, granata dhe raketa, si dhe aftësi për të krijuar mina anti-personale. Fillimisht përdorte mercenarë të trajnuar, përfshirë ish-ushtarë kolumbianë, dhe më pas filloi rekrutimin e detyruar të të rinjve nga jugi i Meksikës. Karteli kontrollon prodhimin dhe trafikun e drogës, vjedhjen e karburantit, shantazhet dhe trafikimin e emigrantëve, ndërsa korrupsioni i zyrtarëve i siguron fuqi shtesë.
Karakteristikë e veçantë e CJNG-së është përdorimi i mediave sociale, sidomos TikTok, për të shfaqur kapacitetet e tyre ushtarake dhe për të rekrutuar anëtarë. Ndërkohë, karteli nuk heziton të sulmojë figura politike, siç tregojnë tentativat për të vrarë ministrin e sigurisë publike në 2020-ën dhe vrasja e kryebashkiakut të Uruapan në 2025-ën.
Pyetja më e madhe mbetet: kush do ta zëvendësojë Mencho-n?
Fraksionet lokale të kartelit janë të varura nga marka e tij, dhe mungesa e një figure të fortë mund të shkaktojë përçarje dhe dhunë. Gjithashtu, kartelet rivale si Santa Rosa de Lima dhe Unidos mund të shfrytëzojnë dobësinë e CJNG-së për të rimarrë territoret e humbura.
Sipas Moras, bashkëpunimi me Shtetet e Bashkuara ishte thelbësor: informacioni u ndanë dhe agjencitë e sigurisë u koordinuan, por operacioni u krye plotësisht nga ushtria mexicane, ndërsa SHBA-ja mbajti rolin e këshilluesit.
Ekspertët dhe mediat raportojnë disa skenarë të mundshëm për trashëgimtarin e pushtetit brenda organizatës kriminale: Kandidati kryesor është Juan Carlos Valencia González ose El Pelón.
Ai është djali i adoptuar i El Mencho-s, me shtetësi të dyfishtë amerikane dhe meksikane, dhe konsiderohet kandidati më i mundshëm për të marrë drejtimin e CJNG-së pas vdekjes së shefit të vjetër. Ka qenë i përfshirë në aktivitete kriminale që prej vitit 2007 dhe njihet si figura e dytë më e fuqishme brenda strukturave të grupit para vdekjes së Mencho-s.
Rosalinda “La Jefa”, González Valencia, ish-grua e El Mencho-s dhe një nga drejtueset financiare të kartelit, konsiderohet se mund të luajë një rol kyç në mbështetjen e kalimit të pushtetit te Juan Carlos.
