Ministri i Drejtësisë, Besfort Lamallari, ka thënë sot se në muajt e ardhshëm do të prezantohet një platformë e re për zgjidhjen e mosmarrëveshjeve të ndryshme përmes formave alternative sipas modeleve më të mira të vendeve europiane, pa qenë nevoja për të shkuar detyrimisht në gjykatë. Kjo pritet që të kontribuojë edhe në uljen e stokut të dosjeve nëpër gjykata. Në një intervistë për gazetarin Arbër Hitaj në Radio Televizionin Shqiptar, Lamallari solli për ilustrim rastin e një çifti i cili kërkon të divorcohet dhe s’ka implikime financiare apo trashëgimtarë. Sipas tij martesa të tilla mund të zgjidhen lehtësisht edhe te noteri pa shkuar fare në gjykatë duke shmangur në këtë mënyrë kohën e gjatë, kostot financiare dhe frustrimin.
“Sot në Shqipëri një çift i cili vendos që fatet e tyre nuk janë më bashkë duke kërkuar të zgjidhin martesën, sipas kuadrit ligjor në fuqi, sipas proceseve standarde tradicionale prej kaq vitesh që nuk janë sfiduar, duhet të shkojë në gjykatë. Nuk ka arsye sepse të zvarriten disa çështje, kur ndërkohë në vende të tjera, zgjidhja e martesës kur nuk ka elementë financiare, kur nuk ka trashëgimtarë, kjo zgjidhet edhe përmes noterit. Pra, është shprehje e vullnetit përpara përfaqësuesit ligjor. Kjo ishte sa për ilustrim, por ka shumë hapësira të tjera ligjore që duhen riparë në mënyrë që t’ua lehtësojmë jetën qytetarëve”, tha Lamallari.
Në vijim të intervistës ai foli edhe për përdorimin e formave të tjera alternative për zgjidhjen e çështjeve pa shkuar në gjykatë, si ndërmjetësimi, arbitrazhi, apo pajtimi, forma të cilat duhet të sugjerohen për qytetarët edhe nga vetë gjykatat, ku për fat të keq në vendin tonë pothuajse nuk e kanë bërë fare deri më tani. Lamallari përmendi gjithashtu mundësinë për përdorimin e teknologjisë e të Inteligjencës Artificiale për zgjidhjen e mosmarrëveshjeve ose për të shmangur vajtjen fizikisht nëpër gjykata e prokurori për depozitim të dokumenteve të ndryshme. Por ai theksoi gjithashtu edhe nevojën që institucionet e reja të drejtësisë të jenë në një nivel më të lartë në raport me llogaridhënien karshi qytetarëve.
“Për ne është shumë e rëndësishme që një nga efektet e Reformës në Drejtësi të jetë edhe lehtësimi i jetës së qytetarëve, që të mos presin pafundësisht edhe për çështje krejt minore që të enden në dyert e gjykatave për vite të tëra. Ky është prioritet madhor i yni. Ne do të shfrytëzojmë çdo mekanizëm të mundshëm për adresimin e kësaj çështje, duke përfshirë mbështetjen që ne kemi dhënë për institucionet e reja të drejtësisë, të cilat në raport me llogaridhënien karshi qytetarëve duhet të japin shumë më tepër nga sa ata kanë dhënë deri më tani. Është bërë një punë e mirë megjithatë nuk do të jemi kurrsesi të kënaqur derisa të shohim që çështjet nuk zgjasin me vite të tëra në gjykatë, qofshin këto të natyrës civile apo penale apo administrative. Ne këtu do të përdorim mekanizma të ndryshëm ligjore si me mbështetjen e vazhdueshme që ne kemi dhënë në drejtim të kapaciteteve të institucioneve të ndryshme të drejtësisë, qoftë edhe me numrin e ndihmësave ligjorë, po nga ana tjetër është shumë e rëndësishmë për ne që kjo nuk duhet të shikohet vetëm si çështje e rritjes së pagave apo rritjes së numrit të ndihmësave. Kjo është çështje përkushtimi ndaj punës së përditshme, e të qenit efektiv në trajtimin e ankesave apo padive të qyetarëve. Ne do të prezantojmë një platformë e cila do të kërkojë jo vetëm miratim të strategjisë kombëtare në nivel politik, por edhe rishikimin përmes kësaj i nevojave për ndërhyrje ligjore aty ku është vendi, duke parë edhe praktikat e vendeve më të mira të Bashkimit Evropian, për adresimin e çështjeve, e konfliktit mes palëve përmes mekanizmave alternative si ndërmjetësimi, arbitrazhi, pajtimi, zgjidhja e mosmarrëveshjeve përmes formave hibride duke përdorur edhe teknologjinë. Nuk ka arsye që një qytetar për të depozituar një dokument të thjeshtë të bëjë disa kilometra rrugë për në gjykatë osë prokurori ndërkohë që ky mund të depozitohet edhe online. Ky është vetëm një aspekt, por sigurisht deri në pjesën e shqyrtimit të çështjeve mundësisht pa shkuar fare në gjykatë. Apo edhe për të shqyrtuar mundësinë e përdorimit të teknologjisë, përfshi edhe Inteligjencën Artificiale, pa i hyrë fare proceseve gjyqësore”, deklaroi ministri Lamallari.
