Në laborator, krijohen qelizat beta pankreatike të modifikuara gjenetikisht që prodhojnë insulinë kur stimulohen me dritë blu. Produktiviteti i tyre u gjet të jetë deri në tre herë më i lartë se ai i qelizave natyrale të pankreasit.
Të transplantuar në minj të prekur nga modeli murik i diabetit, pasi aktivizohen, ato janë treguar se janë në gjendje të kontrollojnë nivelin e glukozës (sheqernave) në gjak, pa pasur nevojë për mbështetje farmakologjike.
Rezultatet e eksperimentit vendosin themelet për realizimin e qelizave të inxhinieruara që mund të revolucionarizojnë trajtimin e diabetit, megjithëse natyrisht ata do të duhet të prodhojnë insulinë të nxitur nga një stimul i ndryshëm.
Fabrikat e insulinës në laborator u krijuan nga dy shkencëtarë, Profesorët Fan Zhang dhe Emmanuel S. Tzanakakis nga Departamenti i Kimisë dhe Inxhinierisë Biologjike në Universitetin Tufts në Medford, Massachusetts (Shtetet e Bashkuara të Amerikës).
Të dy studiuesit përdorën një teknikë të quajtur optogjenetikë, e cila lejon që aktiviteti i proteinave të caktuara të modifikohet përmes përdorimit të dritës lazer, të përcjellë përmes fibrave optike ose LED-ve të futura direkt në kafshë. Përdoret kryesisht për stimulimin e neuroneve.
Për shkak të invazivitetit ekstrem të qasjes, aktualisht optogjenetika nuk është menduar për përdorim njerëzor, megjithatë eksperimentet e diskutueshme të bazuara në të tashmë kanë lejuar të bëjnë zbulime përkatëse për sëmundjen e Parkinsonit, autizmin, çrregullimet psikiatrike si skizofrenia dhe varësia nga droga.
Pas implantimit në minj qelizat e modifikuara gjenetike për tu “aktivizuar” kur stimulohen nga drita blu, Tzanakakis dhe Zhang kanë treguar se mund të prodhojnë insulinë të mjaftueshme për të mbajtur nën kontroll kontrollin e pikave të rrezikshme në sheqerin në gjak.
Insulina është hormoni i prodhuar në mënyrë natyrale nga qelizat beta në pankreas, me qëllimin kryesor të rregullimit të niveleve të sheqerit në gjak; në pacientët me diabet tip 1 këto qeliza shkatërrohen nga një proces autoimun, në ata me diabet tip 2 ata nuk veprojnë më siç duhet ose humbasin aftësinë për të prodhuar insulinë. Kjo është arsyeja pse diabeti është në kontrast me ilaçet që stimulojnë prodhimin e insulinës dhe injeksione të hormonit.
Pasi kanë treguar aftësinë e qelizave të inxhinieruara për të prodhuar insulinë, të dy studiuesit po studiojnë një metodë për qelizat e transplantuara për të prodhuar hormonin e çmuar në prani të niveleve të larta të glukozës në gjak.
Në rast se ata mund të zhvillojnë qeliza të tilla, të cilat gjithashtu funksionojnë tek njerëzit, trajtimi i diabetit mund të revolucionarizohet plotësisht. Detajet e hulumtimit janë botuar në revistën shkencore ‘Acs Synthetic Biology’.
/a.r
