Dhuna ndaj fëmijëve ushtrohet çdo ditë, kudo: një prind i stresuar godet me pëllëmbë fëmijën për ta vënë nën kontroll; një keqbërës abuzon seksualisht me një fëmijë; një fëmijëushtron bullizëm ndaj një shoku klase; abuzimi verbal i pamëshirshëm shkatërron emocionet e fëmijës.
Dhuna ndaj fëmijëve është një fenomen global që kërkon një ndërhyrje shumësektoriale
dhe masa reaguese nga shteti, shoqëria civile dhe partnerët ndërkombëtarë të zhvillimit.
sektori privat dhe kujdestarët. Shqipëria ka përshkuar një rrugëtim të gjatë për të siguruar
mbrojtjen e vajzave dhe djemve nga dhuna. Megjithatë, si në çdo vend tjetër në botë,
shumë vajza dhe djem vazhdojnë të përballen me dhunën në Shqipëri.
Një studim i Organizatës Botërore të Shëndetësisë (OBSH) për përvojat negative gjatë
fëmijërisë (2016) ka treguar se Shqipëria ka nivelet më të larta të abuzimit dhe keqtrajtimittë fëmijëve në rajonin e Ballkanit Perëndimor.
Fakt:
41% të fëmijëve janë viktima të abuzimit fizik
51% të abuzimit emocional dhe 30% ekspozohen ndaj dhunës në familje
6% janë viktima të abuzimit seksual (prej të cilëve 8,8% janë djem)
11,2 % të neglizhimit emocional
6,5% të neglizhimit fizik
80% e fëmijëve kanë përjetuar të paktën dy ose më shumë lloje dhune
14% kanë qenë viktima të 4 apo më shumë lloje dhune gjatë fëmijërisë së tyre
Një studim i kryer nga Instituti Kombëtar i Statistikave (në vitin 2013) për dhunën në
familje tregoi se 28,6% e të anketuarve mendonin se fëmijët duhet të ndëshkohen kur
bëjnë një gabim, prej të cilëve 7.7% raportuan se i kishin goditur fëmijët e tyre me rrip ose
me mjete të forta.
Të dhënat e policisë tregojnë se ka një rritje të raportimit për dhunën e ushtruar ndaj
fëmijëve me 20% në 2016-n, krahasuar me 2015-n, një prirje që ka gjasa të vazhdojë nëse rritet besimi i popullsisë te sistemi i mbrojtjes së fëmijëve.
Një nga raportet global të UNICEF-it për Dhunën ndaj Fëmijëve në 2017-n tregoi se në nivel botëror, 3 nga 4 fëmijë të moshës 2-4 vjeç janë vazhdimisht objekt i disiplinës së
dhunshme nga kujdestarët e tyre.
Në mbarë botën, shfaqja e dhunës po ndryshon falë dhe disponueshmërisë së teknologjive
të reja. Numri i fëmijëve si përdorues interneti po rritet gjithnjë e më shumë, ku 1 nga 3
përdorues interneti është nën18 vjeç. Aksesi më i madh në internet dhe në median sociale
sjell shumë përfitime, por kjo ka edhe një anë negative, pasi i ekspozon fëmijët vulnerabël
ndaj formave të reja të dhunës, duke përfshirë bullizmin kibernetik dhe shfrytëzimin
seksual.Sipas Internet Watch Foundation,në vitin 2016, 57.335 adresa interneti përmbanin
materiale lidhur me abuzimin seksual të fëmijëve, prej të cilave 60% vepronin në Evropë.
Edhe pse ekzistojnë të dhëna të shpërndara rreth këtyre llojeve të reja të rrezikut me të
cilët fëmijët shqiptar përballen në internet, UNICEF Shqipëri po kryen një anketë kombëtare gjithëpërfshirëse, e cila do të jetë e disponueshme në vitin 2018.
Barra për mirëqenien dhe zhvillimin e fëmijëve
Përtej lëndimit dhe vuajtjes që shkakton dhuna ajo cenon dhe ndjenjën e vetëvlerësimit të
fëmijëve dhe pengon zhvillimin e tyre emocional, konjitiv dhe fizik. 1 Ndikimi i dhunës së
përjetuar gjatë fëmijërisë, shpesh del në pah edhe në moshë madhore. Ajo sjell rënien e
produktivitetit dhe fitimeve, duke cenuar pjesëmarrjen në arsim, punësim dhe jetën në
komunitet, si dhe duke rritur vulnerabilitetin ndaj krimit dhe formave të tjera të sjelljes së
dëmshme sociale.
Për më tepër, provat tregojnë se edhe pse dhuna përkeqësohet nga kushtet e vështira
ekonomike të familjes, ajo vërehet në të gjitha grupet sociale të shoqërisë. Gjithashtu,
dhuna ndikon negativisht edhe te fëmijët në shkolla, në kujdestari dhe në mjedise të tjera
kujdesi, që supozohet t'i mbrojnë fëmijët e privuar nga kujdesi prindëror, si dhe në mjedisete paraburgimit, duke përfshirë fëmijët e komuniteteve minoritare si romët dhe egjiptianët.
Kostoja ekonomike e dhunës ndaj fëmijëve
Dhuna ka kosto të lartë jo vetëm për fëmijët në veçanti, por edhe për shoqërinë, pasi shton
kostot e kujdesit shëndetësor, të sigurisë si dhe drejtësisë.
Politikëbërësit rrallëherë e konsiderojnë dhunën ndaj fëmijëve si një çështje ekonomike për
vendin. Kohët e fundit, janë bërë përpjekje për të kuptuar ndikimin ekonomik të dhunës
ndaj fëmijëve.
Në vitin 2014, Overseas Development Institute vlerësoi se dhuna ndaj fëmijëve po i kushton botës 8% të GDP-së. Arsyeja është e thjeshtë: nëse do të parandalohej rënia pre e këtyre fëmijëve nga format e ndryshme dhe ndonjëherë të shumta të abuzimit dhe neglizhimit, ata do të mund të arrinin nivelin e tyre më të lartë të zhvillimit social dhe mendor, duke lulëzuar në fushën akademike dhe duke rritur mundësitë për punë produktive dhe të kualifikuar, si dhe të kontribuojnë në zhvillimin kombëtar.
E njëjta logjikë vlen edhe për fëmijët në Shqipëri. Deri tani, nuk është kryer asnjë studim
specifik për të kuptuar koston ekonomike të dhunës ndaj fëmijëve në Shqipëri, ndaj nëse do ta konsideronim të vlefshme qoftë për një moment këtë gjetje për GDP-në e Shqipërisë,
duke pasur parasysh kufizimet, mund të arrinim në përfundimin se Shqipëria mund të jetë
duke humbur rreth 8% të GDP-së vjetore, afërsisht 12,5 miliardë dollarë. Kjo nënkupton
humbjen e mundshme të 1 miliardë dollarëve në vit nga mos hetimi për parandalimin e
dhunës ndaj fëmijëve.
Qeveria e Shqipërisë mund të ketë përfitime ekonomike nga investimi në masat
parandaluese për dhunën ndaj fëmijëve.
a.ç
