Nga Enver Robelli
Magazina për kritikë të filmit në Gjermani “Kino-Zeit” (“Koha për kinema”) në një kritikë për filmin “Kill Me Today, Tomorrow I’m Sick!” (“Më vrit sot, nesër jam i sëmurë!”) që në hyrje shkruan: “Joachim Schroeder, i njohur për filmat e tij dokumentarë, tenton të realizojë bashkë me Tobias Streck një film artistik mbi Kosovën dhe misionet paqeruajtëse që erdhën në vend pas luftës – a ia dalin mbanë ata?”
E shikova mbrëmë këtë film në mediatekën e televizionit gjerman ARD dhe përgjigjja është: autorët e filmit jo vetëm që nuk ia dalin, por kanë arritur – në vitin 2018! – të prodhojnë një film thellësisht paragjykues e propagandistik, i cili deformon historinë e luftës në Kosovë. Me bollëk përdoren edhe klishetë raciste. Shqiptarët e Kosovës i trajtojnë gratë si shtazët. Edhe më keq: janë myslimanë dhe pothuaj të gjitha gratë e tyre janë të mbuluara. Kryengritësit e dikurshëm, të lavdëruar si çlirimtarë, mbajnë një kasaphanë ku u heqin organet civilëve serbë dhe i çojnë në Budapest për shitje. Kështu pretendon filmi.
Krimet e luftës të kryera me plan nga shteti serb ndaj popullsisë civile shqiptare nuk përmenden fare. Me të drejtë magazina gjermane “Kino-Zeit” shkruan: “Është mëkat, mbi të gjitha, që kësisoj lihet anash rrëfimi fillimisht i rëndësishëm mbi sulmet ndaj pakicave në Kosovën e pasluftës, por edhe mizoritë e mëparshme të luftës dhe politika kolonialiste e Serbisë ndaj banorëve të Kosovës – të cilat në film pothuajse janë injoruar plotësisht.”
Aktorët janë nga hapësira gjermane, serbë apo me origjinë sllave nga ish-Jugosllavia. Filmi është xhiruar në Novi Pazar dhe në Tirolin Jugor. Aktorët nuk dinë shqip. Andaj kur flasin shqip, ata tingëllojnë sikur mbajnë gurë në gojë.
Ngjarja vendoset në Kosovën e vitit 1999, menjëherë pas përfundimit të luftës, kur organizatat ndërkombëtare zbarkojnë në Prishtinë. Në qendër të filmit është Anna Neubert, një punonjëse e OSBE-së, e cila mbërrin me idealizmin e “shpëtimtares perëndimore”, e bindur se urrejtja ndëretnike mund të zhduket shpejt.
Megjithatë, entuziazmi i saj zbehet sapo ballafaqohet me realitetin në terren. Ajo vëren se misioni nuk po funksionon sipas planeve: dhuna ndaj civilëve serbë vazhdon, ndërsa OSBE-ja duket e painteresuar për të hetuar këto raste apo për të mbajtur përgjegjës figurat e fuqishme lokale (si personazhi Rhaci, i cili i ngjan Hashim Thaçit; rolin e tij e luan aktori serb Boris Millivojeviq). Anna fillon të dyshojë thellësisht te misioni dhe te njerëzit që e rrethojnë, të cilët rezultojnë të jenë të korruptueshëm dhe larg idealeve që proklamojnë. Ata ose përfundojnë te ndonjë prostitutë, ose kalojnë kohën duke treguar barcoleta seksiste.
Gjermania Anna Neubert i ndihmon shoferit të saj Plaka (Carlo Ljubek, aktor gjerman me prindër kroatë) të hap një radio multietnike, gazetarët e së cilës i sulmon me armë një bashkëpunëtor i afërt i “komandant Rhacit”. Kur nuk vret, bashkëpunëtori bën seks në tualetin e një bari në Prishtinë me një ndërkombëtar të OSBE-së, të cilin pastaj e vret me gjakftohtësi – po në tualet.
Në këtë film aludohet se shqiptarët i kanë inskenuar viktimat e luftës dhe bartin fajin për shkatërrimin e Jugosllavisë. Një fotografi e Josip Broz Titos bartet nga skena në skenë si dëshmi e rrejshme e parajsës jugosllave.
Po e citoj në fund sërish magazinën gjermane “Kino-Zeit”, e cila kritikën e përmbyll me këtë konstatim të drejtë: “Kill me today, Tomorrow I’m sick! përfaqëson mjerisht pikërisht atë sjellje hegjemoniste të Perëndimit ndaj Ballkanit, të cilën përpiqet gjoja ta kritikojë. Kështu, për shembull, personazhet gjermanë shfaqen me emër dhe mbiemër – ndërsa kjo gjë u mohohet natyrshëm figurave serbe dhe shqiptare, sikur të mos ishte asgjë e veçantë. Kjo vërehet njëlloj te produksioni, te politika e imazhit dhe te shakatë e personazhet shpesh të cekët, të cilët shërbejnë më shumë si shembuj për etni apo fe të tëra, sesa si personazhe të vërteta filmi, veprimet e të cilëve motivohen nga karakteri i tyre”.
Filmi ka qëndruar me ditë të tëra në mediatekën e ARD-së. Mbrëmë ka përfunduar afati i shfaqjes online. Ky film që pretendon të jetë artistik, duket si zgjatim i filmit gjoja dokumentar të ARD-së nga viti 2001 “Filloi me një rrenë” (“Es begann mit einer Lüge”), në të cilin deformohej historia e luftës së Kosovës dhe politikanët gjermanë akuzoheshin si gënjeshtarë që mashtruan opinionin për të siguruar përkrahjen e parlamentit për sulmet e NATO-s kundër Serbisë. Nuk është befasi që Sllobodan Millosheviqi me kënaqësi e citoi këtë dokumentar në procesin gjyqësor kundër tij në Hagë.
