• Kontakt
  • Kreu
  • Rreth Nesh
Wednesday, November 11, 2026
  • Login
Javanews
  • Politikë
  • Kronikë
  • Ekonomi
  • Bota
  • Sport
  • Kulturë
  • Opinion
  • Tendencë
  • Të tjera
    • Media në Tranzicion
    • Kosova
    • Editorial
    • Kuriozitete
    • Teknologji
    • Sociale
    • Horoskopi
    • Dossier
    • Shëndetesi
No Result
View All Result
Javanews
Home Kryesoret

Çfarë mund të mësojmë sot nga Marksi?

by Java News
12/08/2019 23:15
Shperndaj ne FacebookShperndaj ne Twitter

Kritikat e Marksit ndaj shfrytëzimit ekonomik dhe padrejtësisë janë më aktuale se kurrë?

 

Kështu thotë Prof. Andreas Arndt në këtë intervistë.

 

Ai jep mësim në Departamentin e Filozofisë në Universitetin Humboldt në Berlin.

 

Èshtë kryetar i Shoqatës Ndërkombëtare Hegel dhe punon pranë Qendrës Kërkimore Schleiermacher të Akademisë së Shkencave të Berlin-Brandenburgut

 

Deri disa vjet më parë mendohej se ideja marksiste kishte vdekur, por në fakt duket se kritika e tij ndaj shfrytëzimit ekonomik dhe padrejtësisë janë në kuadër të krizës financiare më aktuale se kurrë. Çfarë mund të mësojmë ne sot ende nga Karl Marksi?

 

Andreas Arndt: Aktualiteti i Marksit nuk lidhet me atë që besohej për një kohë të gjatë – pra që ai na ofron një libër me receta se si ta ndryshojmë shoqërinë, por me metodën e tij, me analizën kritike.

 

Marksi nuk analizon ndonjë pjesë çfarëdo biznesit të ekonomisë dhe të biznesit, por shqyrton një mënyrë prodhimi e cila që nga fillimi i saj është globale.  Duke zgjeruar diapazonin e vështrimit të problemeve ai ka në fokus të analizës marrëdhënie, të cilat zakonisht nuk janë parë në atë mënyrë.

 

Një projekt i madh në veprën e Marksit është përgjigja për pyetjen “se si mund të stabilizohet sistemi? Dhe nëse ai mund të stabilizohet ndonjëherë?” Dhe ai arrin në përfundimin se në një perspektivë afatgjatë gjërat nuk mund të funksionojnë ashtu si janë.

 

Dhe ajo që po shohim në tregjet financiare sot është sigurisht një pjesë e zhvillimeve sikurse i kishte vrojtuar Marks. Ajo që ai vuri re qe që nevoja për kapital është vazhdimisht në rritje, pra që duhet të ketë në dispozicion gjithnjë e më shumë kapital për të kompensuar pabarazitë mes të sektorëve të prodhimit dhe për ta mbajtur të gjithën në veprim.

 

Por ky kapital nuk investohet në prodhim, por krijohet në një masë të madhe në mënyrë spekulative.

 

Fuqia e Marksit është analiza shkencore, por a është ai analist i pastër? Çfarë roli luan morali?

 

Morali luan rol, sepse ai pyet për kushtet e realizimit të lirisë. Unë mendoj se ai për këtë bën për vete konceptin e Hegelit të historisë së lirisë.

 

Ai dëshiron që njerëzit të jetojnë dhe të punojnënë të kushte të përshtatshme, pa qenë në pozicione vartësie. Kjo nuk duhet bazuar në një kuptim individual të moralit, por më tepër tek një koncept për të cilin Hegeli – mësuesi i Marksit – ka përdorur termin “frymë  morale e bashkësisë”.

 

Në kohën kur Marksi shkruante teoritë e tij nuk kishte fanella e këmisha të prodhuara në vendet në zhvillim… Që në Manifestin e tij komunist Marksi bashkë me Friedrich Engelsin, kanë përshkruar tendencat drejt globalizimit.

 

Dhe ai ka treguar në shumë studime të veçanta që kapitali shkon aty ku  forca punëtore është më e lirë – dhe që përpiqet ta ulë sa më tepër nivelin e pagave. Pra transferimi i prodhimeve në vendet me paga të ulëta mund të kuptohet mjaft mirë me Marksin. Ka shumë që e konsiderojnë Marksin si një fetishist të prodhimit.

 

Por ai nuk e kishte fjalën vetëm tek prodhimi. Rritja e vazhdueshme e prodhimit ka pasoja për burimet që dikur u vjen fundi, këtë marrëdhënie Marksi e ka parë shumë qartë. Në këtë drejtim ai ka kontribuar edhe për disa çështje diskutimi nga pikëpamja ekologjike.

 

Marksi është së bashku me Engelsin një prej teoricienëve më me ndikim të socializmit dhe të komunizmit. Sa lidhje ka ajo që është bërë në praktikë nga teoritë e tij (për shembull, nga Stalini) me atë që donte vetë Marksi?

 

Kjo është një pyetje e vështirë, sepse natyrisht nuk mund të thuash se ato nuk kanë të bëjë fare me njëra-tjetrën.

 

Disa gjëra janë marrë vërtet gabim, sepse tek Marksi paraqiten në një kontekst krejt të ndryshëm. Unë do të thosha se deficiti i madh i teorisë së Marksit është se nuk ka lënë pas ndonjë teori të politikës dhe të shtetit.

 

Po ne nuk mund ta fajësojmë për këtë për shkak se një gjë e tillë qe planifikuar – por ai nuk arriti ta realizonte. Në këtë teori do të ishte trajtuar  dhe sqaruar në detaje edhe çështja e rëndësishme e të kuptuarit të së drejtës. Nëse i lexon me kujdes shkrimet e tij, do të vësh re se ai diskuton çështje ligjore – por jo në një kontekst sistematik. Ka shumë që mendojnë se Marksi ishte një nihilist i ligjit.

 

Ky është sigurisht një pikë ku u mbështet stalinizmi.

Next Post

Faqet e para të gazetave, 13 Gusht 2019

Leave a Reply Cancel reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

TË FUNDIT

“Të depolitizojmë pjesërisht komisionet”- Balla tregon 4 pikat e Reformës Zgjedhore: Të hedhim një hap, opozitën e ftoj që…

“Ne i kemi të qarta rekomandimet e BE”- Balla ironizon Berishën: Ka marrë formën e ‘studentit 80-vjeçar’, PD në bojkot deri sa të vijë ‘gjeli dhe bakllavaja’!

November 11, 2026

‘Albanian Files’/ Spaho: Ramës s’i vjen fundi nga një libër që e botoi vetë! Opozita e pafuqishme si dembelët e Stambollit, shpreson ta rrëzojë me…

November 11, 2026
Shpërthimi në Elbasan, Llatja për ABC News: Ja sa do të përfitojnë banorët e pallatit nga bonusi i qirasë (VIDEO)

Shpërthimi në Elbasan, Llatja për ABC News: Ja sa do të përfitojnë banorët e pallatit nga bonusi i qirasë (VIDEO)

November 11, 2026
“Të depolitizojmë pjesërisht komisionet”- Balla tregon 4 pikat e Reformës Zgjedhore: Të hedhim një hap, opozitën e ftoj që…

“Të depolitizojmë pjesërisht komisionet”- Balla tregon 4 pikat e Reformës Zgjedhore: Të hedhim një hap, opozitën e ftoj që…

November 11, 2026
Shoferi i autobusit me nxënës tentoi të shmangë përplasjen me motorin, humbin jetën pesë vajza pas rënies në liqen!

Shoferi i autobusit me nxënës tentoi të shmangë përplasjen me motorin, humbin jetën pesë vajza pas rënies në liqen!

November 11, 2026
Serbi/ Arrestohet ish-ministri i Ekonomisë, Rade Basta dyshohet se i shkaktoi dëm prej miliona eurosh ndërmarrjes publike!

Serbi/ Arrestohet ish-ministri i Ekonomisë, Rade Basta dyshohet se i shkaktoi dëm prej miliona eurosh ndërmarrjes publike!

November 11, 2026
Përfundojnë punimet në Kalanë e Kaninës, monumenti historik pret vizitorët me infrastrukturë të përmirësuar!

Përfundojnë punimet në Kalanë e Kaninës, monumenti historik pret vizitorët me infrastrukturë të përmirësuar!

November 11, 2026
Përkeqësohet gjendja e këmbës së Erion Veliajt, mjekët rekomandojnë një tjetër ndërhyrje kirurgjikale

“Mbajtja në paraburgim, shkelje e të drejtave”- Veliaj kërkoi të marrë pjesë në Asamble, Balla: Përballjen me drejtësinë, çdo përfaqësues i PS e ka më vete!

November 11, 2026
Vizita në Itali, ministri Gogu zhvillon tre takime me zyrtarë të lartë në Romë: Forcim i bashkëpunimit në Drejtësi mes dy vendeve!

Vizita në Itali, ministri Gogu zhvillon tre takime me zyrtarë të lartë në Romë: Forcim i bashkëpunimit në Drejtësi mes dy vendeve!

November 11, 2026
Sherri mes për vendin e parkimit në Vlorë, Policia i shoqëron 3 të rinjtë, zbulohet edhe shkaku i konfliktit! (VIDEO)

Sherri mes për vendin e parkimit në Vlorë, Policia i shoqëron 3 të rinjtë, zbulohet edhe shkaku i konfliktit! (VIDEO)

November 11, 2026
  • Adresa: Rruga “Mihal Popi”, Pallatet 1 Maji, Shkalla 26, Apartamenti 5, Tiranë
  • Email: javanews.al@gmail.com
  • Kontakt
  • Kreu
  • Rreth Nesh

© 2025 JAVA NEWS - Të drejtat mbi përmbajtjen mbrohen sipas etikës profesionale dhe ligjeve të Republikës së Shqipërisë.

No Result
View All Result
  • Politikë
  • Kronikë
  • Ekonomi
  • Bota
  • Sport
  • Kulturë
  • Opinion
  • Tendencë
  • Të tjera
    • Media në Tranzicion
    • Kosova
    • Editorial
    • Kuriozitete
    • Teknologji
    • Sociale
    • Horoskopi
    • Dossier
    • Shëndetesi

© 2025 JAVA NEWS - Të drejtat mbi përmbajtjen mbrohen sipas etikës profesionale dhe ligjeve të Republikës së Shqipërisë.

Welcome Back!

Login to your account below

Forgotten Password?

Retrieve your password

Please enter your username or email address to reset your password.

Log In