Nga New York Times
Teksa flamuri kuban u valëvit jashtë selisë së misionit diplomatik të Kubës në Uashington të hënën në mëngjes, disa ulërima u dëgjuan nga turma e mbledhur jashtë ndërtesës. “Kuba pa Kastron!” – u dëgjua të thërriste një burrë. “Jetë të gjatë Kubës socialiste!”, ia ktheu një grua.
Pikëpamjet diematralisht të kundërta lidhur me të ardhmen e ishullit do të vazhdojnë, dhe ndoshta mund të shtohen, teksa Uashingtoni dhe Havana kanë ndërmarrë një angazhim të kujdesshëm pas rilidhjes formale të marrëdhënieve diplomatike.
Por kjo është diçka e pritshme përballë një ndryshimi të tillë historik dhe të vështirë.
Për më shumë se pesë dekada armiqësia mes Shteteve të Bashkuara dhe Kubës ka mbizotëruar në politikën e ishullit, duke shërbyer si një pretekst për shtypjen e qeverisë dhe duke e bërë jetën e të gjithë kubanëve të dhimbshme në mënyra të ndryshme. Por tani që armiqtë e betuar u kthyen në fqinjë të vështirë por të respektuar, qeveria kubane me siguri do ta rrisë trysninë ndaj qytetarëve të saj. Ata kanë shumë kohë që nuk i gëzojnë liritë bazike, si të kundërshtuarit pa frikë të qeverisë, kirjimi i lagjeve të banimit që nuk janë të kontrolluara nga shteti dhe të paturit akses te teknologjia që mundëson komunikimin me pjesën tjetër të botës.
Përmes diplomacisë së kujdesshme, administrata e Obamës ka bërë shumë për t’i mbështetur kubanët në ishull dhe për t’i lejuar kubano-amerikanëve të investojnë dhe të rilidhen me vendin e tyre të lindjes. Tani Kongresi duhet ta lehtësojë embargon e tregtisë, që ka qenë një politikë e dështuar. Ka një përkrahje në rritje për dokumentat që do të heqin pjesën më të madhe të embargos duke i dhënë fund kufizimittë udhëtimeve dhe duke lejuar më shumë lloje tregtie.
“Tekefundit nga kjo nuk ka asgjë për t’u humbur dhe mundet vetëm të fitohet, dukem nxitur udhëtimet mes vendeve tona, qarkullimin e lirë të informacioneve dhe ideve, rinisjen e tregtisë dhe heqjen e pengesave që e kanë bërë të vështirë për familjet që të vizitojnë të dashurit e tyre”, – tha Sekretari i Shtetit John Kerry të hënën teksa priti Bruno Rodriguez, ministrin e Jashtëm të Kubës, në Departamentin e Shtetit.
Do të ishte naive të pritej që qeveria kubane, një shtet dinastiko-policesk, do të ndërmarrë hapa të mëdha në të ardhmen e afërt për të liberalizuar ekonominë e tij me planifikim qendror, për të nxitur kompanitë private apo për të përqafuar reformat politike pluraliste.
Në fakt, përballë ndryshimit të mundshëm destabilizues dhe pritshmërive të larta të brendshme, zyrtarët kubanë mund të tundohen nga rritja e kontrollit shtetëror në periudhën afat-shkurtër. Normalizimi i plotë i marrëdhënieve ndërmjet Shteteve të Bashkuara dhe Kubës mund të lypsë vite dhe do të jetë një process i vështirë. Çështjet që do të jenë të vështira për t’u zgjidhur përfshijnë kthimin e pronave amerikane që qeveria kubane konfiskoi më 1960-n dhe fatin e bazës ushtarake të Shteteve të Bashkuara në Gjirin e Guantanamos, të cilën qeveria kubane e konsideron një territor të pushtuar ilegalisht.
Në moshën 88-vjeçare, Fidel Castro është kthyer në një zë të dobët për kubanët.
Vëllai i tij, Presidenti Raúl Castro, 84 vjeç, ka planifikuar që të tërhiqet më 2018-n. Fundi i mbretërisë së tyre do të jetë një tjetër moment transformues në historinë e shtetit. Deri atëhere, disa kubanë duan të shohin një lumë me investime të huaja dhe një sektor privat shpërthyes. Disa të tjerë shqetësohen se tranzicioni i shpejtë ekonomik do t’i gërryejë parimet socialiste që i kanë ofruar kubanëve të zakonshëm shkollim dhe kujdes shëndetësor më të lartë se ai që gëzojnë miliona amerikano-latinë të varfëruar. Disa nuk janë për një sistem politik multipartiak me zgjedhje të vërteta, ndërsa disa të tjerë duan një qeveri më të efektshme dhe më pak ndërhyrëse.
Këto vizione konkurruese do të jetë e vështirë që të pajtohen. Por ato gradualisht do të debatohen dhe do të zgjidhen ndërmjet kubanëve. Ndërkohë, ndryshimi i imazhit të Shteteve të Bashkuara si një fqinj armiqësor do të ndihmojë jashtëzakonisht shumë.
