Ka ngjallur mjaft interes një tur prezencash i ambasadorëve Donald Lu dhe Romana Vlahutin, në tre grupet kryesore parlamentare PS-PD dhe LSI. Këto takime ishin planifikuar për të premten, por mesa mësohet, axhendat kohore të ndryshme të tre partive në mbledhjen e deputetëve, kanë bërë që gjithçka të shtyhet për në fillim të javës tjetër.
Prania e Lu dhe Vlahutin në komisionin e posaçëm të reformës dhe tonet tejet të ashpra që ata përdorën atje, kanë lënë të kuptohet se ata mund të përdorin një gjuhë të ngjashme edhe ndaj grupeve parlamentare. Gjithsesi, në këtë pikë detyra e ambasadorëve për të motivuar dhe “fshikulluar” palët, bëhet pak më e komplikuar, sesa në rastin e Komisionit Parlamentar, ku janë të pranishëm të gjithë aktorët politikë.
Lu dhe Vlahutin do të kenë para tyre tre parti politike, të cilat kanë pasur (dhe kanë, de facto) qasje të ndryshme ndaj reformës në drejtësi. Nga njëra anë qëndron partia më e madhe e shumicës, e cila e ka pasur në programin e saj elektoral kryerjen e një reformë në sistemin e drejtësisë, kurse nga ana tjetër qëndrojnë dy parti të cilat kanë qeverisur së bashku dhe më parë, pa e përfshirë ndryshimin e situatës në sistemin e drejtësisë, në planet e tyre programore.
Nëse i hedh një sy programit elektoral të PS, me të cilin ajo doli për të marrë votat e zgjedhësve në verën e vitit 2013, pra tre vjet më parë, lexon tre pikat e mëposhtme:
- Funksionim dhe konsolidim i shtetit të së drejtës duke jetësuar sundimin e ligjit dhe zbatimin e tij në mënyrë të barabartë për të gjithë.
- Mirëqeverisje në raport me ligjin dhe sistemin e drejtësisë duke forcuar ligjshmërinë, transparencën, përgjeshmërinë dhe pavarësinë institucionale.
- Fillim i një diskutimi të gjerë dhe ngritje e një komisioni të posaçëm për një reformë kushtetuese, që do t’i shërbejë rivendosjes së balancave ndërmjet pushteteve.
- Miratim i një strategjie kombëtare për reformat në sistemin e drejtësisë, në funksion të vendosjes së një marrëdhënieje të re ndërmjet politikës e drejtësisë.
Në të njëjtin moment kohor, në garën për Parlamentin e ri, dy partitë e tjera nuk e kishin shprehur këtë vullnet politik. Pas zgjedhjeve, kur Rama dhe Meta u ulën në tryezë për të hartuar programin bashkëqeverisës, reforma në drejtësi (e hartuar edhe si nevojë urgjente për të ndryshuar në situatë alarmante brenda sistemit), u kthye në një projekt konkret, i cili në fund të vitit 2014 startoi me komisionin e posaçëm parlamentar. Opozita nuk u përfshi në këtë proces, duke akuzuar se qeveria po përpiqej të kapte sistemin e drejtësisë.
Historia e mëvonshme dihet dhe ka të bëjë me atë që shohim edhe në këto momente, kur rezistenca ndaj reformës në drejtësi përmblidhet në mënyrë simbolike në sytë e ulura të ish-kryeministrit Berisha, teksa Rama e sfidonte me pyetjet e përsëritura “Sali, do e votosh reformën apo jo”.
Për këto arsye, qasja e ambasadorëve ndaj grupeve parlamentare bëhet jo fort e lehtë dhe “gjithëpërfshirëse”. Nuk mund t’u flasësh njëlloj të gjitha palëve, kur vetë palët kanë pasur qëndrime dhe vullnete krejt të ndryshme ndaj reformës, prej shumë vitesh.
