Sipas skenarit të përshkruar nga disa analiza ndërkombëtare, operacionet ushtarake të përbashkëta të Shteteve të Bashkuara dhe Izraelit do të kishin si objektiv strukturat kryesore të pushtetit në Iran. Në këtë kontekst përmendet edhe eliminimi i Udhëheqësit Suprem të vendit, Ali Khamenei. Pas kësaj, raketat Tomahawk do të godisnin kazermat, depot e armëve, ndërtesat e pushtetit, antenat televizive dhe agjencitë e lajmeve. Ndërkohë, avionët luftarakë të Izraelit dhe SHBA-ve do të kryenin deri në 300 misione në ditë, mesatarisht një çdo pesë minuta.
Shërbimet sekrete, përkatësisht Mossad dhe Central Intelligence Agency, sipas këtij përshkrimi do të përdornin përgjime dhe teknologji të avancuar për identifikimin e objektivave. Edhe një telefonatë e vetme mund të mjaftonte për të identifikuar zërin e një personi dhe për të nisur një operacion për eliminimin e tij.
Kjo nuk paraqitet si një skenar fantashkencor, sipas të dhënave të përmendura në analizë, brenda pesë ditësh do të ishin eliminuar dhjetëra politikanë të rëndësishëm dhe oficerë të lartë të forcave të armatosura iraniane, përfshirë anëtarë të Korpusit të Gardës Revolucionare. Megjithatë, edhe në kushte të tilla kaosi, institucionet duket se vazhdojnë të funksionojnë: politikanë që japin intervista apo publikojnë në rrjetet sociale, ushtria që vijon operacionet, spitalet që punojnë dhe furnizimi me energji elektrike që nuk ndërpritet.
Aktivizimi i sirenave të alarmit ajror në vende si Izraeli, Kuvajti, Arabia Saudite, Emiratet e Bashkuara Arabe dhe Katari është një tregues se Teherani vazhdon të reagojë dhe të kundërpërgjigjet.
Një shembull për të kuptuar këtë rezistencë është edhe rasti i Hamas, i cili ka vazhduar të funksionojë edhe pas dy vitesh bombardimesh intensive në Rripin e Gazës. Në atë territor relativisht të vogël, militantët përbënin një pjesë të kufizuar të popullsisë. Në Iran, nga rreth 90 milionë banorë, llogaritet se të paktën një milion janë pjesëtarë të forcave paraushtarake dhe të sigurisë, ndërsa rreth 15 milionë konsiderohen mbështetës të bindur ideologjikë të Republikës Islamike.
Përvoja e organizimit të pushtetit nën sulm daton që nga lufta e viteve 1980, kur Irani u bombardua nga Iraku i udhëhequr nga Saddam Hussein. Gjatë viteve, sistemi iranian është përsosur duke krijuar struktura të decentralizuara. Republika Islamike funksionon përmes një rrjeti qelizash autonome që mund të veprojnë pa komunikim të drejtpërdrejtë me njëra-tjetrën. Kjo quhet shpesh “strukturë mozaiku”, ku guvernatorët provincialë janë në gjendje të koordinojnë sigurinë e brendshme, shërbimet civile dhe aktivitetet ushtarake edhe pa urdhra të drejtpërdrejta nga qendra.
Struktura e pushtetit është edhe më komplekse. Irani ka një qeveri zyrtare të drejtuar nga presidenti Masoud Pezeshkian, por paralelisht ekziston edhe një administratë shumë e fuqishme brenda zyrës së Udhëheqësit Suprem. Për vite me radhë, drejtimin praktik të kësaj zyre e ka pasur djali i Khameneit, Mojtaba Khamenei, i cili shpesh përmendet si pasardhës i mundshëm.
Përveç qeverisë dhe zyrës së Udhëheqësit, një rol të madh luan edhe Korpusi i Gardës Revolucionare Islamike. Kjo strukturë nuk është vetëm ushtarake: ajo menaxhon spitale, centrale energjie, kompani import-eksporti dhe banka, si dhe paguan paga e pensione. Në praktikë, një komandant i Gardës Revolucionare ka shpesh më shumë ndikim sesa një ministër civil.
Sipas Kushtetutës së Iranit, në rast vakance të postit të Udhëheqësit Suprem, pushteti kalon përkohësisht në një triumvirat të përbërë nga presidenti, një përfaqësues fetar dhe kreu i gjyqësorit. Megjithatë, në praktikë ekziston edhe një “kushtetutë e pashkruar”, ku zyra e Udhëheqësit dhe Garda Revolucionare kanë peshë më të madhe sesa parlamenti apo qeveria.
Në këtë sistem kompleks, ndikimi real shpesh përqendrohet tek disa figura kyçe. Mes tyre përmenden Mohammad Bagher Qalibaf, aktualisht kryetar i parlamentit dhe ish-komandant i Gardës Revolucionare; Ali Larijani, sekretar i Këshillit Suprem të Sigurisë Kombëtare dhe ish-kryetar i parlamentit; si dhe Gholam-Hossein Mohseni-Eje’i, kreu i gjyqësorit. Këta konsiderohen ndër figurat më të rëndësishme në ruajtjen e funksionimit të aparatit shtetëror.
Në këtë kontekst, presidenti amerikan Donald Trump ka deklaruar se “në rastin më të keq, në pushtet mund të vijë dikush edhe më i ashpër se Udhëheqësi aktual”. Sipas disa analistëve, kjo mundësi nuk përjashtohet në një sistem ku balancat e pushtetit janë të shpërndara mes disa strukturave paralele.
