Eduard Zaloshnja
Në çerek shekullin e fundit, politikanët shqiptarë kanë zgjedhur drejtuesit e drejtësië, dhe këta të fundit kanë përzgjedhur gjykatësit dhe prokurorët aktualë. Dhe sot, rreth 80% e tyre nuk e justifikojnë dot pasurinë e tyre në deklaratat zyrtare që dorzojnë çdo vit rreth saj. Nga ana tjetër, mbi 90% e shqiptarëve mendojnë se drejtësia është e korruptuar dhe duhet reformuar.
Për më tepër, të një mendje janë edhe aleatët strategjikë të Shqipërisë – Uashingtoni, Brukseli e Berlini. Dhe në reformën që ata i kanë propozuar Shqipërisë, kyçi është procesi i “vettingut” (siç e quajnë në anglisht) ose i “radiografisë” (siç ka filluar të quhet në shqip), përmes të cilit duhet të kalojën të gjithë gjyqtarët e prokurorët shqiptarë. Të djegur nga mënyra sesi janë përzgjedhur deri më sot këta të fundit, aleatët tanë strategjikë kanë ofruar një formulë spastrimi, e cila e lë politikën jashtë këtij procesi – rolin kryesor për përzgjedhjen e anëtarëve të këtyre dy institucioneve do ta kenë monitoruesit ndërkombëtarë (Avokati i Popullit do ketë vetëm një rol formal).
Ja se ç’shkruhet për këtë përzgjedhje në draftin që mbështesin aktualisht aleatët tanë strategjikë:
“Të gjithë kandidatët paraqesin pranë Avokatit të Popullit aplikimet dhe deklaratat e pasurive, në përputhje me parashikimet e ligjit. Avokati i Popullit harton një listë emërore të kandidatëve që plotësojnë kriteret përzgjedhëse FORMALE dhe ia dërgon atë Kuvendit.
Brenda 30 ditëve nga marrja e listës emërore, Kuvendi zgjedh anëtarët e Komisionit, gjyqtarët e Kolegjit të Apelimit dhe dy Komisionerët Publikë nga lista e dërguar prej Avokatit të Popullit, DUKE MARRË PARASYSH REKOMANDIMET E DHËNA NGA OPERACIONI NDËRKOMBËTAR I MONITORIMIT”.
Por monitoruesit ndërkombëtarë nuk do të kenë rol vetëm në përzgjedhjen e njerzve që do të bëjnë “radiografinë”, por do të kenë rol të rëndësishëm edhe në kryerjen vetë “radiografisë”. Ja se ç’shkruhet për këtë gjë në draftin që mbështet aktualisht Uashingtoni, Brukseli e Berlini:
“Operacioni Ndërkombëtar i Monitorimit do të mbështesë procesin e rivlerësimit nëpërmjet monitorimit dhe mbikëqyrjes së gjithë procesit… Ka të drejtën të marrë të gjithë informacionet menjëherë, të dhënat për persona dhe dokumentet e nevojshme, me qëllim monitorimin e procesit të rivlerësimit në të gjitha nivelet dhe fazat.”
Siç kuptohet qartë nga formula e mësipërme, Operacioni Ndërkombëtar i Monitorimit do të jetë në rolin e mëlçisë që do të pastrojë nga helmet gjakun e drejtësisë shqiptare, ndryshe nga deri më sot, që mëlçia e drejtësisë ka qenë në qafën e politikanëve shqiptarë. Prandaj, Berisha e deputetët e tij e kundërshtojnë me vendosmëri këtë formulë (duke u kapur te argumenti i “sovranitetit”) dhe kërcënojnë se do ta destabilizojnë vendin, nëse reforma e drejtësisë miratohet pa votat e tyre. Disa deputetë të tjerë thonë se duhet gjetur konsensus mes partive, sepse vendi mund të destabilizohet. Ndërsa pjesa tjetër e deputetëve e ka pranuar thirrjen e shefes së diplomacisë së BE-së Mogherini (dhe të ambasadorit amerikan në Tiranë) për ta votuar reformën në drejtësi ashtu siç e kanë sugjeruar SHBA dhe BE.
Me pak fjalë, kemi një betejë mes Berishës & co., që duan të vazhdojnë ta mbajnë në qafë mëlçinë e drejtësisë dhe Uashingtonit, Brukselit e Berlinit, që duan t’ua heqin. Të shohim se kush do ta fitojë këtë betejë…
