Bastisje të kryera në agim në lagjet elitare të Bagdadit, miliona dollarë të sekuestruara, pako me para të fshehura disa metra nën tokë dhe arrestime të deputetëve, zyrtarëve të lartë e biznesmenëve nga njësitë elitare antiterroriste. Kjo është pamja e fushatës së re kundër korrupsionit të nisur nga kryeministri i ri i Irakut, Ali al-Zaidi, e cila prej ditësh dominon mediat dhe rrjetet sociale në vend.
Operacioni, i quajtur “Ofensiva e Agimit”, çoi më 28 qershor në arrestimin e rreth 50 personave të dyshuar për përvetësim të fondeve publike, zhvatje dhe vepra të tjera penale, kryesisht në Zonën e Gjelbër të Bagdadit, ku ndodhen institucionet më të rëndësishme shtetërore. Autoritetet kanë paralajmëruar se numri i të arrestuarve mund të kalojë 100.
Presioni amerikan dhe ndikimi iranian
Ofensiva zhvillohet në një moment delikat për Irakun. Bagdadi u ka lënë afat deri më 30 shtator milicive pro-iraniane për të dorëzuar armët, nën presionin e Shteteve të Bashkuara.
Shumë prej këtyre grupeve akuzohen se kanë ndërtuar rrjete të fuqishme ekonomike përmes korrupsionit, duke kontrolluar sektorë strategjikë si nafta, kontratat publike dhe pikat kufitare. Uashingtoni dyshon se të ardhurat nga eksportet e naftës janë përdorur për të financuar rrjete që ndihmojnë Iranin të shmangë sanksionet ndërkombëtare.
Ndër të arrestuarit janë edhe zyrtarë të lartë të Ministrisë së Naftës, përfshirë ish-zëvendësministrin Adnan al-Jumaili dhe Ali Maarij al-Bahadly, i cili ndodhej edhe nën sanksione amerikane për lidhje të dyshuara me kontrabandën e naftës drejt Iranit.
Spektakël politik apo reformë?
Sipas ekspertit të Lindjes së Mesme, Adel Bakawan, operacioni ka edhe një dimension të fortë mediatik.
“Iraku është kthyer në një shoqëri të spektaklit. Bastisjet e natës, automjetet e blinduara, forcat speciale dhe pamjet e milionave të sekuestruara krijojnë një narrativë që tërheq vëmendjen e opinionit publik”, shprehet ai.
Pamjet e çantave me para të nxjerra nga muret apo të gjetura nën tokë kanë pushtuar rrjetet sociale, ndërsa vendi vazhdon të renditet ndër shtetet më të korruptuara në botë, pavarësisht se zotëron një nga rezervat më të mëdha të naftës.
Një model i përsëritur
Bakawan kujton se pothuajse çdo kryeministër irakian që nga viti 2003 ka nisur mandatin me një fushatë të ngjashme kundër korrupsionit, duke goditur kryesisht njerëzit e lidhur me qeverinë paraardhëse.
Edhe kësaj radhe, shumë nga të arrestuarit konsiderohen pjesë e rrethit të ish-kryeministrit Mohammed Chia al-Soudani, çka forcon bindjen se operacioni ka edhe motive politike të brendshme.
Vizita në Uashington dhe sinjali për aleatët
Kalendari nuk është rastësor. Në mesin e korrikut, Ali al-Zaidi pritet të zhvillojë vizitën e tij të parë në Shtëpinë e Bardhë, ku synon të sigurojë investime të huaja dhe lirimin e garancive financiare të bllokuara.
Ndërkohë, administrata amerikane ka rifilluar transferimet e dollarëve drejt bankave irakiane, të pezulluara javët e fundit, pasi Bagdadi ndërmori hapa konkretë kundër rrjeteve të lidhura me Iranin.
Megjithatë, sipas Bakawan, operacioni nuk prek qendrat reale të pushtetit.
“Nëse SHBA-ja do ta kishte organizuar plotësisht këtë fushatë, të arrestuarit do të ishin figura shumë më të rëndësishme. Për momentin janë goditur kryesisht ‘peshqit e vegjël’, ndërsa strukturat kryesore të ndikimit mbeten të paprekura”, vlerëson ai.
A do të ndryshojë sistemi?
Edhe pse autoritetet pretendojnë se në arkën e shtetit mund të rikthehen rreth një miliard dollarë të përfituar nga korrupsioni, ekspertët mbeten skeptikë.
Sipas tyre, problemi nuk lidhet vetëm me individët, por me një sistem politik që prej më shumë se dy dekadash është ndërtuar mbi korrupsionin, ndarjen sektare të pushtetit dhe ndikimin e grupeve të armatosura.
Për këtë arsye, mbetet e paqartë nëse ofensiva e Al-Zaidit do të shënojë fillimin e një reforme të vërtetë apo do të mbetet një tjetër aksion spektakolar me efekte kryesisht politike dhe mediatike.
Artikull i përshtatur nga L’Orient–Le Jour
