Bashkitë e reja duhet të tërheqin financimin e qeverisë në formën e një grantit të pakushtëzuar sipas kuotave me bazë tremujore që ka përcaktuar Ministria e Financave.
Kështu për bashkitë dhe qarqet në tremujorin e parë mund të disburësohen vetem 30% të fondeve, në tremujorin e dytë 25 %, në të tretin 23% dhe në të katërtin 22%.
Kur njësia e qeverisjes vendore kërkon avancim të limitit tremujor të transfertës së pakushtëzuar, duhet t’i drejtojë zyrtarisht Nëpunësit të Parë Autorizues një kërkesë të argumentuar për avancim fondi. Nëpunësi i Parë Autorizues pas marrjes së kërkesës nga njësia e qeverisjes vendore bën vlerësimin e kërkesës dhe vendos për avancimin ose jo të fondeve, sqaron Ministria e Financave.
Fondet e papërdorura të transfertës së pakushtëzuar të trashëguar nga viti 2015, janë regjistruar në një kapitull të veçantë, për t‟iu shtuar fondeve të transfertës nga qeverisja qendrore për vitin 2016.
Çdo njësi e qeverisjes vendore rishikon dhe përgatit buxhetin përfundimtar për miratim në Këshillin e saj. Buxheti i miratuar nga Këshilli, depozitohet në Ministrinë e Financave sipas procedurave të përcaktuara në Udhëzimin e ministrit të Financave “Për procedurat standarde të zbatimit të buxhetit”.
Në detajimin e planit për investime me projekte përdoret Kod i specifikuar me emërtimin e projektit përkatës.
Ministria e Financave ka ndarë 11.8 miliardë lekë kete vit në formën e grantit të pakushtëzuar për njësitë e reja të qeverisjes vendore (NJQV), ku pjesën më të madhe të fondit e kanë marrë bashkitë e mëdha për shkak të numrit të madh të popullsisë që administrojnë.
Sipas formulës se re që aplikoi Ministria e Financave këtë vit për ndarjen e grantit, ky financim nga buxheti qendror duhet t’u sigurojë NJQV-ve diferencën mes kostos së ushtrimit të funksioneve (nevojat për shpenzime) dhe të ardhurave që ato krijojnë në mënyrë të pavarur (kapaciteti fiskal).
Duke qenë se NJQV-të janë të ndryshëm për sa i përket nevojave dhe kapacitetit fiskal, në një sistem efikas dhe të barabartë të ndarjes së transfertës së pakushtëzuar duhet të merren parasysh diferencat tek të dy dimensionet.
Pjesa më e madhe e fondeve i ka takuar bashkisë së Tiranës, e cila ka marrë 12.9 për qind të grantit të 2016 ose mbi 1.5 miliardë lekë. Vlerat e larta të financimit shpërndahen edhe për bashkitë e tjera të mëdha. Njësia e re e Durrësit financohet me 4,8 për qind të fondit total ose me 573 milionë lekë, bashkia e Elbasanit ka marrë 489 milionë lekë ose 4.2 për qind të totalit dhe Bashkia e Fierit ka marrë 419 milionë lekë ose 3.5 për qind të totalit. Fondet më të ulta kanë marrë bashkitë e vogla, si ato të Delvinës, Cërrikut, Memaliajt etj.
MONITOR
