Nga Eduard Zaloshnja, PhD, QENDRA AGENDA
Prezantuar në Akademinë e Sigurisë së Policisë së Shtetit
Vdekjet rrugore dhe nga krimi përbëjnë gjysmën e vdekjeve jonatyrale në Shqipëri. Parandalimi i tyrë është detyrë parësore e Policisë së Shtetit. Te gjysma tjetër e vdekjeve jonatyrale mbizotërojnë vetëvrasjet, vdekjet në punë, etj. Parandalimi i tyre është detyrë parësore e organeve të tjera shtetërore.
Siç ilustrohet në tabelën e mëposhtme, vdekjet rrugore dhe nga krimi kanë shënuar një reduktim drastik në 15 vjetët e fundit në Shqipëri – 43.5% janë reduktuar vdekjet rrugore dhe 60.6% vdekjet nga krimi.
Por shifrat e mësipërme nuk na japin një tablo të plotë. Sepse ndërkohë që vdekjet rrugore pothuaj janë përgjysmuar në 15 vjetët e fundit, numri i automjeteve me targa shqiptare pothuaj është trefishuar – nga 380 mijë më 2010, arritën në 1 milion më 2025 (pa llogaritur këtu numrin e automjeteve me targa të huaja që futen me shumicë në Shqipëri).
Po të llogarisim indeksin e vdekshmërisë rrugore (vdekje rrugore për 100 mijë automjete me targa shqiptare), rezulton se vdekshmëria rrugore ka qenë pothuaj pesëfish më e lartë më 2010, krahasuar me 2025 (shihni grafikun e mëposhtëm).
Po si krahasohemi ne me mesataren e vdekshmërisë rrugore të Bashkimit Europian dhe me të fqinjit tonë verior Mal i Zi (vend kandidat për në BE)?
Në qoftë se vdekjet e këmbësorëve/biçiklistëve/motoçiklistëve (që përbëjnë aktualisht 57% të gjithë vdekjeve rrugore këtu) do të ishin të krahasueshme në përqindje me BE-në (20%), ne do ta kishim sot indeksin e vdekshmërisë rrugore të barabartë me mesataren europiane! Ndërkohë, vdekshmëria rrugore në Shqipëri është shumë më e ulët se në Malin e Zi (shihni grafikun e mëposhtëm).
Vdekshmëria nga krimi ka qenë 2.2 herë më e lartë më 2010, krahasuar me 2025. Shihni grafikun e mëposhtëm për indeksin e vdekshmërisë nga krimi (vdekje nga krimi për 1 milion banorë).
Po si krahasohemi ne me mesataren e vdekshmërisë nga krimi të Bashkimit Europian dhe të fqinjit tonë verior Mal i Zi (vend kandidat për në BE)?
Në qoftë se vdekjet nga krimi brenda familjes (që përbëjnë 18.6% të vdekjeve nga krimi gjithsej këtu) do të ishin të krahasueshme në përqindje me BE-në (6.8%), ne do ta kishim sot indeksin e vdekshmërisë nga krimi diku afër mesatares europiane! Ndërkohë, vdekshmëria nga krimi në Shqipëri është më e ulët se në Malin e Zi (shihni grafikun e mëposhtëm).
Me rastin e 113-vjetorit të themelimit të Policisë së Shtetit Shqiptar, QENDRA AGENDA zhvilloi një sondazh opinioni për sigurinë e shtetasve dhe punën e Policisë së Shtetit. Linku i pyetësorit u shpërnda me SMS krejt të rastësishme. Plot 1187 banorë të rritur nga i gjithë territori i vendit e plotësuan pyetësorin, duke realizuar kështu një kampion me marzh gabimi statistikor prej 2.9%, maksimumi. Shihni më poshtë rezultatet e sondazhit.
| Sa i/e sigurt ndiheni kur ecni vetëm në lagje/fshat, pasi është errësuar? | ||
| % | Shuma | |
| Sh. i/e sigurt | 45.8% | 85.3% |
| I/e sigurt | 39.5% | |
| I/e pasigurt | 9.1% | 14.7% |
| Sh. i/e pasigurt | 5.6% | |
| Në zonën ku banoni, kriminaliteti është i ulёt apo i lartё? | ||
| % | Shuma | |
| Shumë i ulët | 51.9% | 76.1% |
| I ulët | 24.2% | |
| I lartë | 11.6% | 23.9% |
| Shumë i lartë | 12.3% | |
| A reagon shpejt policia ndaj vjedhjeve/grabitjeve/krimeve në zonën ku banoni? | ||
| % | Shuma | |
| Po | 58.8% | 70.7% |
| Anoj po | 11.9% | |
| Anoj jo | 13.9% | 29.3% |
| Jo | 15.4% | |
| A e ndieni praninë e policisë në zonën ku banoni? | ||
| % | Shuma | |
| Po | 68.6% | 78.5% |
| Anoj po | 9.9% | |
| Anoj jo | 10.9% | 21.5% |
| Jo | 10.6% | |
| A është shqetësim prania e armëve pa leje në lagjen/fshatin ku banoni? | ||
| % | Shuma | |
| Po | 15.1% | 25.3% |
| Anoj po | 10.2% | |
| Anoj jo | 10.5% | 74.7% |
| Jo | 64.2% | |
| Çfarë vlerësimi keni për luftën e Policisë së Shtetit kundër mbajtjes pa leje të armëve? | ||
| % | Shuma | |
| Pozitiv | 50.9% | 64.3% |
| Anoj pozitiv | 13.4% | |
| Anoj negativ | 16.5% | 35.7% |
| Negativ | 19.2% | |
| Çfarë vlerësimi keni në përgjithësi për punën e Policisë së Shtetit? | ||
| % | Shuma | |
| Pozitiv | 54.2% | 70.1% |
| Anoj pozitiv | 15.9% | |
| Anoj negativ | 11.5% | 29.9% |
| Negativ | 18.4% | |
| A mendoni se ka ndikuar puna e Policisë Rrugore për parandalimin e shkeljeve të kodit rrugor? | ||
| % | Shuma | |
| Po | 62.7% | 72.2% |
| Anoj po | 9.5% | |
| Anoj jo | 12.6% | 27.8% |
| Jo | 15.2% | |
