Në vitin 1994, Algjeria jetoi vitin e tretë të një lufte të dhunshme civile midis qeverisë dhe një ndërthurje të grupeve të ndryshme rebele islamike.
Më fundamentalisti prej tyre ishte Grupi Islamik i Armatosur (GIA), i cili, kur njëri prej fraksioneve filloi të negociojë me forcat zyrtare, i shpalli luftë ish-aleatëve të saj dhe filloi për të kryer një seri sulmesh ndaj popullatës civile.
Në mënyrë të qartë, rasti i profilit më të lartë përfshin rrëmbimin e fluturimit të Air France 8969: drama e “mbajti botën pa frymë për 54 orë” dhe u përhap në dy vende, dhe kulminacioni i saj ishte qëllimi i terroristëve për të rrëzuar aeroplanin mbi Kullën Eiffel në Paris.
Drama filloi në prag të Krishtlindjes së vitit 1994 kur katër terroristët, të maskuar si oficerë të policisë presidenciale algjeriane, hipën në një Airbus 330 me 220 pasagjerë dhe 12 anëtarë të ekuipazhit.
Fillimisht, prania e “oficerëve” në aeroplan nuk ishte shkak për alarm.
Dy nga burrat filluan të inspektojnë pasaportat e pasagjerëve, një tjetër shkoi në kabinë dhe i fundit bëri roje.
Megjithatë, menjëherë pasi ata hipën në aeroplan, një anëtar i ekuipazhit në bord paralajmëroi se të gjithë ishin të armatosur – diçka që nuk ishte e zakonshme – dhe njëri prej tyre kishte dinamit.
Menjëherë pas kësaj, burrat treguan se qëllimi i tyre ishte të njoftonin në një konferencë shtypi krijimin e një Shteti Islamik në Algjeri.
Ata e kishin zgjedhur aeroplanin si objektivin e tyre që e konsideronin Air France, pra Francën, si një “simbol të pushtimit të huaj jobesnik” (domethënë jo mysliman). Ata filluan të zbatojnë ideologjinë e tyre në të njëjtin aeroplan duke i detyruar gratë të mbulojnë kokën.
Për shkak të situatës së tensionuar zyrtarët e qeverisë algjeriane mbërritën në aeroport për të filluar bisedimet.
Rrëmbyesit, të cilët e përdorën kapitenin e fluturimit si “zëdhënës”, kërkuan lirimin e dy prej referentëve të tyre politikë.
Ministri i Brendshëm i vendit kërkoi si kthim që ata të fillojnë të lirojnë të moshuarit dhe fëmijët.
Pas dy orësh, rrëmbyesit hoqën dorë nga kërkesa e tyre fillestare dhe i thanë kapitenit të fluturonte për në Paris, ku thuhet se donin të bënin sulmin.
Terroristët kërkuan që kërkesat e tyre të përmbusheshin, por duke marrë parasysh refuzimin e qeverisë, ata përzgjodhën një pasagjer – një oficer policie algjerian – dhe e ekzekutuan.
Pa marrë rezultate, ata bënë të njëjtën gjë edhe me një tjetër.
Nisur nga përshkallëzimi i situatës, qeveria franceze kërkoi të dërgonte agjentët e saj për të zgjidhur çështjen.
Por “homologu i saj” nuk pranoi, duke thënë se nuk do të lejojë që forcat e jashtme të përfshihen në një konflikt të brendshëm.
Kreu i shtetit francez, Balladur, tha më vonë se ai mendonte se kjo nuk ishte ashtu sepse aeroplani ishte me një flamur francez, siç ishte pothuajse një e treta e pasagjerëve.
Gjatë natës, Balladur mori lejen nga autoritetet spanjolle që forcat kombëtare të mbërrinin në vend, i vendosur më afër Algjerisë.
Gjatë udhëtimit, ata u njohën me dimensionet e Airbus 330 dhe u përgatiten për një sulm eventual.
Të nesërmen, rrëmbyesit lëshuan dhjetëra pasagjerë, kryesisht gra, fëmijë dhe të sëmurë, pa kërkuar asgjë në këmbim.
Ata gjithashtu u ofruan të njëjtën gjë algjerianëve, por ata nuk pranuan.
Qeveria franceze provoi një taktikë të guximshme: mori nënën e udhëheqësit të rrëmbyesit për t’i kërkuar që të linte pengjet.
Kjo jo vetëm që nuk rezultoi me sukses, por pati efekt të kundërt.
Me zemërim, burri mori një pasagjer francez dhe e detyroi të kërkojë që autoritetet të lëshonin pistën për fluturim.
Përndryshe, paralajmëroi ai, ata do të vrisnin një peng çdo gjysmë ore. Ato 30 minuta kaluan pa ndryshime.
Dhe megjithëse algjerianët pretenduan se ishte vetëm një kërcënim, rrëmbyesit vranë pasagjerin tjetër dhe hodhën trupin e tij poshtë shkallëve.
I vetëdijshëm për vdekjen e një shtetasi francez, kreu i shtetit francez e thirri homologun e tij dhe e njoftoi atë se nëse nuk e autorizonte atë të ndërhynte, ai do ta konsideronte atë përgjegjës për rezultatin e ngjarjeve.
Ai gjithashtu i tha atij se Franca ishte e gatshme të merrte aeroplanin.
Aeroplani nuk kishte karburant të mjaftueshëm për të arritur në Paris, sepse kishte konsumuar një pjesë të tij gjatë orëve që nga fillimi i rrëmbimit.
Si pasojë, ata u drejtuan për në Marsejë për të rimbushur dhe më pas për të shkuar në kryeqytet. Forcat speciale që ishin në Spanjë gjithashtu shkuan atje.
Pasi arritën në aeroport, rrëmbyesit kërkuan 27 ton karburant, kur aeroplanit i duheshin vetëm 9 për të bërë fluturimin e tij.
Bazuar në këtë, autoritetet arritën në përfundimin se objektivi i vërtetë nuk ishte njoftimi për krijimin e Shtetit Islam, por ndoshta kthimin e aeroplanit në një bombë.
Dhe ajo bombë, do të shpërthehej në Kullën Eiffel.
Të nesërmen, terroristët kërkuan që ata të lejoheshin të dilnin brenda dy orësh.
Forcat franceze fituan kohë duke siguruar ujë dhe ushqim, duke zbrazur banjat dhe pastrimin e përgjithshëm të kabinës.
Ata që e bënë, megjithatë, ishin maskuar agjentë të shërbimeve speciale, të cilët, gjatë operacionit, paralajmëruan se dyert nuk ishin të kyçura ose kishin eksploziv. Në dalje të tyre ata mbollën mikrofonat.
Sidoqoftë, rrëmbyesit filluan të shqetësohen ndërsa koha kalonte pa mbërritur shtypi që vet ata i kishin kërkuar.
I irrituar, drejtuesi u kthye në planin fillestar dhe detyroi pilotin të lëvizte aeroplanin. Por meqenëse nuk e mori karburantin e kërkuar, ai u kthye në kabinën për të gjetur një person të katërt për të vrarë: i zgjedhuri ishte anëtari më i ri i Air France.
Më në fund ata morën një kurs tjetër: ata hapën derën dhe hapën zjarr drejt kullës së kontrollit, ku ishin negociatorët.
Dhe atje udhëheqësi i forcave speciale dha urdhrin për të filluar operacionin: grupe agjentësh hynë në aeroplan nga pika të ndryshme. Disa lëshuan pengjet dhe të tjerët sulmuan rrëmbyesit.
Shkëmbimi ishte i ashpër: forcat qeveritare përdorën granata verbuese dhe tymi. Tre prej terroristëve u vranë disa minuta pas fillimit, por një tjetër arriti të mbijetojë 20 minuta para se të mbaronte municioni dhe të vdiste nga plagët.
Sidoqoftë, GIA bëri një tjetër sulm në shenjë hakmarrje në një pjesë tjetër të botës: disa orë pas përfundimit të saj, një grup tjetër terrorist vrau katër priftërinj romakë në Algjeri. Tre prej tyre ishin francezë dhe një belg.
Ngjarjet e mbajtën “botën pa frymë” për disa orë dhe u bënë pjesë e historisë, si franceze, ashtu edhe globale.
Me kalimin e viteve, rreth kësaj ngjarje kishte edhe shumë dramatizime dhe dokumentarë, ndër të cilët dokumentari i BBC-së i quajtur “Age of Terror” dhe një film francez me emrin “Sulmi”.
