Donald Trump në Mbretërinë e Bashkuar rezulton më pak popullor madje edhe se Benjamin Netanyahu, sipas sondazheve.
Megjithatë, ideologjia e tij, e njohur si trumpizëm, po zë rrënjë në shtetin ishullur. Sipas vëzhguesve, ajo ideologji po fiton terren me ritme të frikshme, sidomos pas protestës së javës së kaluar të organizuar nga ekstremisti dhe nacionalisti i dënuar Tommy Robinson, shkruan La Repubblica.
Nën një det flamujsh “Union Jack”, marshuan mbi 150 mijë vetë, përfshirë punëtorë, njerëz të thjeshtë, ish-votues laburistë dhe ata që mediat britanike i quajnë “forgotten men”.
Në tubim u panë kapele të kuqe me shkrimin “MEGA”, “Make England Great Again”, duke sinjalizuar lindjen e një versioni britanik të sloganit të Trump. Përreth shpaloseshin bluza me parulla anti-emigracion si “Stop importing, start deporting”, pankarta të tilla si “Pse të bardhët përçmohen, edhe pse paguajnë më shumë taksa?”, si dhe slogane të tipit “Flisni anglisht në call center!”.
Starmer kundër Musk
Protesta e së shtunës, ka nxjerrë në pah një ‘supë toksike’ transatlantike.
Dy ditë më pas, kryeministri Keir Starmer paralajmëroi kabinetin se “Mbretëria e Bashkuar ka përballë sfidën e epokës sonë”, duke iu referuar ndasive të thella që nxiti marshimi i Robinson. Gjatë ngjarjes, Elon Musk u lidh me video nga SHBA-të, duke i paralajmëruar britanikët se “Dhuna po vjen, luftoni ose do të vdisni”.
Starmer deklaroi se “Pamjet e së shtunës, ku 26 policë u plagosën, dhe një marshim i udhëhequr nga një kriminel i dënuar, mbështetur nga një miliarder i huaj që nxit dhunë, ishin shokuese dhe ngrinë gjakun në vena, veçanërisht për shumë britanikë nga pakicat etnike”.
Ai e quajti këtë “beteja e epokës sonë, mes një rilindjeje kombëtare patriotike dhe një rënieje toksike që synon të ndajë vendin”.
Si në Amerikë
Por a mund të fitohet kjo betejë? Vrasja e tragjike e influencuesit amerikan të djathtë Charlie Kirk në Utah javën e kaluar ka forcuar lidhjet midis fraksioneve trumpiane në të dy anët e Atlantikut. Ndjenja e martirizimit është rritur te një segment i bardhë, anti-emigracion, anti-“woke” dhe anti-establishment, që ndien se po vihet nën presion.
Ngjashmëritë SHBA–MB janë të shumta, si gjatë presidencës Biden, edhe këtu po rritet dukshëm lëvizja kundër emigracionit, ndërsa qeveria e Starmer kritikohet se nuk kontrollon dot flukset e ardhjes dhe dëbimet. Londra tashmë ka më pak se gjysmën e popullsisë me origjinë të bardhë, çka pranohet në kryeqytet, por jo në zonat rurale konservatore, ku mbi 95% e banorëve janë të bardhë.
Farage dhe Robinson, dy fytyrat e ekstremit të djathtë
Ndërkohë, Nigel Farage, aleat i hershëm i Trump dhe figura kryesore e trumpizmit në Britani, po ngjitet në sondazhe me partinë Reform UK (40% kundrejt 20% të Laburistëve). Ai mbështetet në valën anti-emigracion, anti-“woke” dhe pro lirisë totale të shprehjes, duke kundërshtuar ligjet që sanksionojnë gjuhën e urrejtjes në rrjete sociale.
Ndërkohë, krimi i zakonshëm, si vjedhjet në dyqane, përmendet nga simpatizantët si shembull i mungesës së ndëshkimit. Platforma si X (ish-Twitter), nën drejtimin e Musk, shërbejnë si hapësira ku idetë “Maga” lidhen globalisht.
Megjithatë, Farage nuk mori pjesë në protestë. Robinson, të cilin ai e përçmon, dhe shumë pjesëmarrës ishin tepër ekstremë edhe për të. Si lider i një partie që synon të kapë votuesit moderuar, ai po përpiqet të distancohet nga skajet më radikale, duke përjashtuar edhe figura të tjera tepër të djathta nga Reform UK. Analistët shohin në këtë parti sfidën më serioze ndaj hegjemonisë historike të Laburistëve dhe Konservatorëve.
Idetë “Mega”
“The Economist” pyet se sa e “trumpizuar” është Britania. Sipas YouGov, vetëm 16% e britanikëve kanë një opinion pozitiv për Trump, më pak se për Netanyahu.
Por, sipas revistës, “përtej personit, idetë në stilin ‘Maga’ po fitojnë terren”. Shumë prej pakënaqësive që e çuan Trumpin në Shtëpinë e Bardhë po marrin hov edhe në Mbretërinë e Bashkuar.
“The Economist” ka identifikuar 34 pyetje nga studimi “British Election Study” që lidhen me lëvizjen Maga, nga emigracioni tek ndihmat ndërkombëtare, nga sportet për gratë transgjinore tek liria e shprehjes për racistët. Në 2014, 40% e britanikëve ndanin këto pikëpamje. Në 2020 ranë në pak mbi një të katërtën, por sot kanë arritur 36%.
“Mbështetësit janë më të zemëruar se kurrë,” shkruan revista. Në 2015, qeveria e Cameron kishte +21 pikë vlerësim. Sot qeveria Starmer ka -44.
Mosbesimi ndaj institucioneve ka prekur nivele rekord. Në 1986, 40% besonin se qeveria vepronte në interes kombëtar “për shumicën e kohës”, ndërsa vetëm 12% përgjigjeshin “pothuajse kurrë”. Sot raporti është përmbysur.
Liria për të ofenduar
Sipas “The Economist”, shqetësimet për censurën online dhe monitorimin e “krimeve të urrejtjes jo-penale” ishin në qendër të protestës së së shtunës, e përshkruar nga organizatorët si një “festival i lirisë së shprehjes”. Këto shqetësime janë të përhapura. 70% e britanikëve besojnë se njerëzit ofendohen shumë lehtë.
Mbështetja për deportime masive, një element tipik trumpian, ka arritur 45% këtë verë. Tendenca të tjera “Maga” përfshijnë rritjen e ndjesisë anti-vaksina (që ka çuar në shpërthimin më të madh të fruthit që prej 2012) dhe dyfishimin, që nga 2019, të atyre që mendojnë se Britania shpenzon tepër për klimën dhe mjedisin.
