Po vihet re një ndarje në rritje midis Shteteve të Bashkuara dhe aleatëve të saj tradicionalë evropianë, përfshirë Mbretërinë e Bashkuar, Francën dhe Kanadanë, në lidhje me qasjen ndaj konfliktit në Gaza. Kjo ndarje u theksua nga një konferencë e fundit e udhëhequr nga Franca dhe Arabia Saudite në Kombet e Bashkuara, ku aleatët perëndimorë njoftuan planet për të njohur një shtet palestinez, një lëvizje që administrata e Presidentit Donald Trump e ka bojkotuar.
Vizioni i ndryshëm i aleatëve evropianë dhe SHBA-së
Sekretari i atëhershëm i Shtetit, Antony Blinken, në nëntor 2023, parashtroi pesë parime për “ditën pas” luftës në Gaza, duke përfshirë mos-ripushtimin e Gazës nga Izraeli, mos-zhvendosjen me forcë të palestinezëve dhe një qeverisje të udhëhequr nga palestinezët. Këto parime janë hequr nga administrata Trump, por vazhdojnë të mbështeten nga shumë aleatë.
Administrata Trump e quajti konferencën për zgjidhjen me dy shtete si “një fyerje” dhe “një marifet publiciteti”, duke refuzuar të merrte pjesë. Zëdhënësja e Departamentit të Shtetit, Tammy Bruce, theksoi se SHBA-ja do të udhëheqë përpjekjet për t’i dhënë fund luftimeve, por pa specifikuar një plan afatgjatë.
Mungesa e një strategjie të qartë nga administrata Trump
Nga ana tjetër theksohet mungesa e një vizioni koherent nga ana e administratës Trump. Një plan i mëparshëm për të ndërtuar një “rivierë të Lindjes së Mesme” në Gaza, i cili përfshinte zhvendosjen e palestinezëve, u cilësua si i parealizueshëm dhe u braktis në heshtje.
Strategjia e tanishme e administratës Trump duket se është në një linjë me atë të Izraelit. Kryeministri Benjamin Netanyahu kundërshton përfshirjen e Autoritetit Palestinez në qeverisjen e Gazës, një qëndrim që është i ngjashëm me atë të administratës Trump, e cila i ka lënë hapësirë Izraelit për të marrë vendime për të ardhmen e Gazës.
Pika e krizës dhe lëvizja e aleatëve
Uria dhe gjendja humanitare e përkeqësuar në Gaza po shërbejnë si një pikë kthese morale për vendet evropiane. Sekretari i Jashtëm i Mbretërisë së Bashkuar, David Lammy, shprehu indinjatën e komunitetit global për vrasjen e fëmijëve që kërkojnë ndihmë.
Përballë krizës, aleatët evropianë dhe vendet arabe po punojnë së bashku për të mbushur boshllëkun strategjik të lënë nga SHBA-ja. Ata po kërkojnë të ringjallin zgjidhjen me dy shtete, duke shpresuar se kjo lëvizje do ta detyrojë administratën Trump të kthehet drejt një procesi diplomatik më të vendosur.
Vendimi i aleatëve për të njohur një shtet palestinez përbën një thyerje të konventave të vjetra diplomatike, sipas të cilave një njohje e tillë do të bëhej vetëm pas negociatave. Kjo lëvizje synon të ushtrojë presion ndaj SHBA-së dhe Izraelit, për të krijuar një plan afatgjatë dhe të qëndrueshëm paqeje.
