Subjekti politik, Aleanca ka dorëzuar kallëzim penal në Prokurorinë Speciale ndaj Qeverisë në detyrë të Kosovës, të udhëhequr nga Albin Kurti, për 17 vendime që ka marrë në mbledhjen e 12 gushtit.
Sipas deputetit të zgjedhur nga kjo parti, Besnik Tahiri, këto vendime janë në kundërshtim me ligjin dhe rregulloret qeveritare.
Çfarë vendime kishte marrë më 12 gusht Qeveria në detyrë e Kosovës?
Po ashtu disa vendime që lidhen me procedura të shpronësimit dhe prona publike, për themelimin e Komisionit Kombëtar për Refugjatë, vendimi për ndarjen e 100 mijë eurove për DokuFest-in dhe vendime e emërime të tjera për komisione të pranimit në pozita të larta drejtuese.
Në kallëzimin penal, Aleanca tha se ka përmendur edhe çështjen që, sipas saj, disa deputetë të zgjedhur nga Lëvizja Vetëvendosje po bëjnë shkelje duke vazhduar funksione ekzekutive si ministra.
“Nuk mundesh të shkosh paradite në seancë e të betohesh si deputet, të votosh si deputet dhe pastaj prej aty të vazhdosh në Qeveri dhe të ushtrosh detyra ekzekutive si ministër në detyrë”
Kurti, së bashku me disa ministra në detyrë, janë betuar si deputetë të legjislaturës së 11-të më 6 gusht.
Më 15 korrik 2025 Gjykata Supreme e Kosovës kishte shpallur të të paligjshëm dhe e kishte shfuqizuar një udhëzim administrativ të nxjerrë nga ministri në detyrë i Financave, Hekuran Murati.
Atë kohë kjo gjykatë kishte thënë se nxjerrja e akteve nënligjore apo udhëzimeve administrative nga ministrat që janë deputetë është e kundërligjshme dhe shkel dispozitat kushtetuese, duke nxitur kundërshtim të ashpër nga Qeveria në detyrë.
“Qeveria në dorëheqje është e autorizuar të kryejë vetëm aktivitetet e domosdoshme dhe të planifikuara në Planin vjetor të punës së Qeverisë dhe në ligjin vjetor për buxhetin, duke përjashtuar miratimin e akteve nënligjore normative të reja”, kishte thënë Supremja.
Që nga zgjedhjet e parakohshme të 7 qershorit, ekzekutivi kosovar është në detyrë. Që atëherë, qeveria ka ndërmarrë mbi 70 vendime.
Përfaqësuesit e subjekteve të tjera politike, por edhe ata të shoqërisë civile i kanë vlerësuar këto vendime si në kundërshtim me Kushtetutën dhe Ligjin për Qeverinë.
Sipas tyre, një qeveri në detyrë duhet të kufizohet në aktivitetet e domosdoshme dhe në zbatimin e agjendës së planifikuar më herët.
Liridon Salihi nga Grupi për Studime Politike dhe Juridike (GLPS) ka thënë më herët për Radion Evropa e Lirë se Qeveria në detyrë mund të emërojë kandidatë në pozita publike vetëm nëse procedurat për plotësimin e këtyre pozitave janë iniciuar në kohën kur Qeveria ka qenë me mandat të plotë.
Vendime të kundërligjshme i kanë cilësuar edhe nga Instituti i Kosovës për Drejtësinë, që kanë argumentuar se vendimet e ekzekutivit bien ndesh me Ligjin për Qeverinë.
Gzim Shala nga ky institut ka thënë për Radion Evropa e Lirë se ligji ndalon inicimin e procedurave të reja për emërime në pozita publike dhe marrjen e vendimeve që nuk janë të domosdoshme – siç është dhënia me qira e pronave.
“Kjo situatë cenon parimet e sundimit të ligjit, sepse kemi të bëjmë me një situatë të qartë, që është e kundërligjshme dhe është kundërkushtetuese, dhe prapë vazhdon”, ka argumentuar ai.
Megjithatë, një këshilltare ligjore e Kurtit ka shkruar më herët në rrjetet sociale se Ligji për Qeverinë, ndonëse vendos kufij në veprimin e Qeverisë, nuk e bën ekzekutivin një “organ nominal, pa funksion dhe pa përgjegjësi”.
“Kufizimi i kompetencave nuk është pezullim i ekzekutivit“, ka shkruar më 19 gusht, Tea Blakaj Hoxha.
Ligji për Qeverinë përcakton se një qeveri në detyrë ka kompetenca të kufizuara, që nuk mund t’i tejkalojë. Aty, në mënyrë të qartë ndalohet marrja e vendimeve të rëndësishme.
Sipas këtij ligji, një qeveri në detyrë mund t’i zbatojë vetëm aktivitetet e domosdoshme, të planifikuara në planin vjetor dhe në Ligjin për Buxhetin.
Asaj nuk i lejohet të miratojë iniciativa për nënshkrimin e marrëveshjeve ndërkombëtare që kërkojnë ratifikim nga Kuvendi, e as të miratojë projektligje, ndryshime kushtetuese, strategji apo dokumente konceptuale.
Ligji thotë, po ashtu, se një qeveri në detyrë nuk mund të nisë procedura të reja për emërime në funksione publike, e as të propozojë kandidatë për pozita që kërkojnë miratimin e Kuvendit.
Kallëzimi penal i dorëzuar nga Aleanca vjen në kohën kur Kosova ende nuk ka arritur të përmbyllë konstituimin e institucioneve të reja të dala nga zgjedhjet e 7 qershorit.
Lëvizja Vetëvendosje, si parti fituese e zgjedhjeve nuk ka dhënë emrin e kryeparlamentarit, që do të hapte rrugë për konstituimin e Kuvendit. Kjo parti ka insistuar që fillimisht të ketë një marrëveshje për çështjen e presidentit të ri dhe më pas të mund të vazhdohet me konstituimin e Kuvendit dhe formimin e Qeverisë./REL
