Rreth 50 milionë njerëz mund të përballen me uri akute deri në fund të vitit 2027 për shkak të fenomenit klimatik El Niño, i cili po zhvillohet me shpejtësi. Ky është paralajmërimi i Programit Botëror të Ushqimit të OKB-së (WFP), bazuar në parashikimet më të fundit.
Kjo shifër u shtohet 225 milionë njerëzve në 45 vende që tashmë jetojnë në kushte të pasigurisë së rëndë ushqimore, si pasojë e viteve të tëra të thatësirës në disa pjesë të Afrikës dhe rritjes së çmimeve të ushqimeve, të ndikuara edhe nga lufta në Lindjen e Mesme.
Sipas WFP-së, edhe nëse El Niño rezulton më pak i fortë sesa parashikojnë disa modele klimatike, ai pritet të përkeqësojë ndjeshëm situatën, duke shtuar me më shumë se 20% numrin e njerëzve që vuajnë nga uria akute.
Analiza tregon se Amerika Qendrore dhe Jugore, Karaibet dhe Afrika Jugore do të jenë rajonet më të goditura. Ndërkohë, në Azinë Jugore dhe Juglindore priten reshje më të pakta se zakonisht, çka mund të shkaktojë probleme serioze për bujqësinë, prodhimin e ushqimit dhe jetesën e fermerëve.
El Niño është një fenomen klimatik që shfaqet çdo disa vite në Oqeanin Paqësor dhe ndryshon modelet e reshjeve në mbarë botën. Ekspertët vlerësojnë se fenomeni i këtij viti mund të jetë më i fuqishmi në të paktën 70 vjet. Edhe pse termi “Super El Niño” përdoret nga disa studiues, ai nuk njihet zyrtarisht.
Shkencëtarët theksojnë se ndikimi dhe intensiteti i El Niño po përforcohen nga kriza klimatike. Më herët gjatë këtij viti, ekspertët paralajmëruan se një El Niño i fortë, i kombinuar me ngrohjen globale, mund ta bëjë vitin 2027 – ose edhe fundin e vitit 2026 – ndër më të nxehtët e regjistruar ndonjëherë.
Edhe kompani private që analizojnë tregjet kanë paralajmëruar se El Niño do të ushtrojë presion mbi çmimet globale të ushqimeve, por raporti i WFP-së është i pari që analizon në mënyrë të detajuar ndikimin e tij në urinë botërore.
Programi Botëror i Ushqimit synon të zbusë pasojat përmes sistemeve të paralajmërimit të hershëm dhe ndihmës humanitare të planifikuar përpara se të ndodhin fatkeqësitë. Për këtë qëllim janë parashikuar të paktën 80 milionë dollarë.
Megjithatë, organizata paralajmëron se pasojat do të jenë afatgjata. Fermerëve mund t’u nevojitet më shumë se një sezon bujqësor për të shteruar rezervat ushqimore dhe për t’u përballur me mungesat. Në Afrikën Jugore, sezoni kryesor i mbjelljeve zgjat nga tetori i këtij viti deri në mars 2027, por ndikimi më i rëndë pritet të ndihet rreth nëntë muaj më vonë, gjatë periudhës së mungesës së ushqimit pas korrjes.
Drejtori i Shërbimit për Klimën dhe Reziliencën në WFP, Richard Choularton, tha se ndikimi më i madh në sigurinë ushqimore në Afrikën Jugore pritet gjatë sezonit 2027–2028.
Sipas drejtorit për Sigurinë Ushqimore në WFP, Jean-Martin Bauer, fermerët mund të përfitojnë disi nga korrja e bollshme e vitit të kaluar, ndërsa në fund të vitit 2025 çmimet e ushqimeve ishin ende relativisht të favorshme, megjithëse lufta në Lindjen e Mesme ka ushtruar presion për rritjen e tyre.
Gjatë fenomenit El Niño 2015–2016, mes 60 dhe 100 milionë njerëz u prekën nga uria akute. WFP shpreson që këtë herë ndikimi të jetë më i kufizuar falë sistemeve të reja të paralajmërimit dhe ndërhyrjeve të hershme, megjithëse vetë fenomeni mund të jetë më i fortë.
Megjithatë, Choularton pranoi se përpjekjet janë vështirësuar nga mungesa e të dhënave, pasi disa programe të mbledhjes së informacionit janë ndërprerë për shkak të mungesës së financimeve.
Raporti i WFP-së mbulon vetëm 45 vendet ku organizata operon dhe ku ka të dhëna të plota mbi pasigurinë ushqimore. Ekspertët paralajmërojnë se ndikimi real mund të jetë edhe më i madh, pasi vende të tjera mund të përballen me pasoja të ngjashme.
Bauer shtoi se çmimet e ushqimeve mund të rriten në mbarë botën, në varësi edhe të vendimeve të vendeve eksportuese. Ai paralajmëroi se kufizimi i eksporteve ushqimore nga shtetet e mëdha prodhuese do ta përkeqësonte situatën, duke rritur çmimet dhe duke vështirësuar aksesin në ushqim.
Ndërkohë, edhe fermerët në Mbretërinë e Bashkuar dhe vende të tjera të Evropës kanë paralajmëruar se temperaturat ekstreme dhe mungesa e reshjeve po dëmtojnë prodhimin bujqësor, ndërsa tregtarët presin rritje të mëtejshme të çmimeve të produkteve ushqimore.
