Qeveria ka hartuar aktin e dytë normativ brenda një muaji për ndryshimin e buxhetit 2015 dhe të tretin brenda një viti, duke thyer rekordin e ndryshimeve në ligjin vjetor të buxhetit.
Sipas tabelës fiskale që shoqëron aktin normativ të miratuar një ditë më parë nga qeveria, që shoqëron ndryshimet mësohet se shpenzimet korrente janë shkurtuar me 1.4 miliardë lekë dhe shpenzimet për pagat e përsonalit janë shkurtuar me -2.1 miliardë lekë.
Shpenzimet operative dhe të mirëmbajtjes janë shkurtuar me 797 milionë lekë. Ndërkohë janë shtuar me 1.2 miliardë lekë shpenzimet për fondet speciale që janë përdorur për shpërblimet e pensionistëve dhe 1 miliardë lekë janë shtuar për subvencionet e energjisë.
MInistria e financave në relacionin që shoqëroi ndryshimet ka sqaruar se, në rastin konkret, vendi përballet me nevoja urgjente të ndryshimit të Ligjit të Buxhetit, vecanerisht në kuadër të përmbushjes së politikave sociale të Qeverisë lidhur me shtresat më vulnerabël të shoqërisë, si dhe krijimin e sigurise se plote per furnizimin me energji elektrike. Në relacion referohet se, fondet buxhetore, të nevojshme për mbështetjen financiare për këto kategori, nuk mund të sigurohen dhe lëvrohen në kohë përmes procedurës normale të shqyrtimit dhe miratimit të ndryshimeve të ligjit vjetor të buxhetit 2016, për tre arsye kryesore të tilla si:
a) Vetëm në ditët e fundit të muajit dhjetor u mundësua qartësimië plotëë situatës fiskale dhe buxhetore për të gjithë periudhën 12 mujore të vitit 2015. Mbi këtë bazë, rezultoi se ekzistojnë fonde të lira të mjaftueshme për të propozuar këtë akt normativ.
b) Situata energjitike kërkon një mbështetje më të lartë financiare, se ajo e parashikuar në ligjin e buxhetit 2015, për të krijuar siguri maksimale për furnizimin pa ndërprerje me energji.
c) Koha në dispozicion deri në mbylljen me sukses të këtij proçesi të rëndësishëm brenda datës 31 dhjetor 2015, e cila përkon edhe me mbylljen ligjore të vitit buxhetor 2015,ëmponon propozimin me urgjencë të shqyrtimit dhe miratimit të këtij akti normativ.
Ministria e Financave sqaron gjithashtu se, Akti Normativ vepron me fuqinë e ligjit për një periudhë kohe, maksimalisht 45 ditore. Përkohshmëria e këtij akti lidhet me kushtin e domosdoshëm të shqyrtimit të tij nga Kuvendi,ë cili nëse e miraton, e kthen atë në ligj. Për këtë arsye, menjëherë pas miratimit të aktit normativ me fuqinë e ligjit nga Këshillië Ministrave, ky akt do të dërgohet për miratim në Kuvend, me qëllim fillimin e proçedurave parlamentare përkatëse.
Përmes propozimit të këtij akti normativ, Qeveria synon:
1-Përveç politikave ekzistuese, të cilat janë të buxhetuara dhe do atyre që do të gjejnë zbatim në vitet e ardhshme, Qeveria është e ndërgjegjshme dhe sensitive ndaj nevojave aktuale të shtresave në nevojë, që jo domosdoshmërisht përputhen me mundësitë reale që ka buxhetië shtetit.
Kësisoj, duke qenë se performanca buxhetore e vitit 2015 krijon hapësirën e rishpërndarjes së fondeve buxhetore, pa cënuar zbatimin e politikave të planifikuara për vitin 2015 për të gjithaënstitucionet buxhetore, propozohet akordimië një fondi në masën 1.54 miliardë lekë për dhënien e shpërblimeve për festat e fundvitit 2015. Kategoritë përfituese për këtë qëllim, paraqiten si më poshtë:
o Pensionistët
o Personat që përfitojnë pagesën e paaftesisë
o Familjet që përfitojnë ndihmë ekonomike
Njëkohësisht, Qeveria do të shpërblejë për performancën e lartë edhe disa kategori të tjera siç janë: mjekët dhe mësuesit e spikatur, së bashku me nxënësit e arsimit 9-vjeçar me rezultate të shkëlqyera. Efektet financiare për këtë qëllim do të përballohen përkatësisht nga buxheti 2015ë miratuar përkatësisht për Ministrinë e Shëndetësisë (Fondië Sigurimit të Detyrueshëm të Kujdesit Shëndetësor) dhe për Ministrinë e Arsimit dhe Sporteve.
Kategoritë e detajuara dhe masa e përfitimit për secilën prej tyre do përcaktohen me Vendim të Këshillit të Ministrave.
2-Mungesa e reshjeve poshtë mesatares historike dhe vijimësia e periudhës së thatë edhe për vitin që vjen ka rritur nevojën për furnizimin me energji meëmporte mbi prodhimin vendas. Korporata Elektroenergjitike Shqiptare ka vlerësuar si domosdoshmëri ruajtjen e rezervës energjetike, për të mos cënuar sigurinë e furnizimit te vendit me energji. Në këto kushte kërkesa e OSHEE prej 880 GËh për furnizimin me energji të konsumatoreve tarifore gjatë muajve janar-shkurt 2016, duhet të plotësohet duke reduktuar prodhimin e KESH në rreth 400 GËh gjatë 2 muajve të ardhshëm (janar-shkurt). Rreth 180 GËh parashikohet të prodhohet nga HEC-et e vegjël, ndërsa pjesa tjetër prej 300 GËh do të kontraktohet nëpërmjetëmportit. Mungesa e prodhimit vendas do të kanalizojë fondet e kompanive shtetërore të energjisë, të siguruara nga arkëtimet, drejtëmportit të energjisë elektrike. Nëse thatësira zgjat, mundësitë për të financuarënvestimet e mëtejshme në OSHEE do të jenë të kufizuara.
Rezervuarië HEC Fierzë aktualisht është në kuotën 276.3 m (kuota max. është 296 m), prurjet rezultojnë 60 m3/sec, disa here me te ulta se mesatarja shumëvjeçare 1990-2015 per te njëjtën periudhe, ndersa rezerva energjetike rreth 650 GËh.Por, situata hidroenergjitike e krijuar si pasojë e kushteve të disfavorshme klimaterike, pritet të vështirësohet më tej, pasi reshjet e muajit janar 2016 nuk pritet të kenëëntensitet të lartë që mund të rrisin prurjet në nivelet e mesatares shumëvjeçare
KESH ka kërkuar një mbështetje me mjete financiare për të realizuarëmportin prej 300 GËh për muajt Janar-Shkurt 2016 për të shmangur shfrytëziminënefiçient të kaskadës apo keqpërdorimin e rezervës hidrike, duke minimizuar kërcënimet ndaj sigurisë së furnizimit energjetik të vendit.
Për rrjedhojë, në mënyrë që të ruhet kjo rezervë energjitike dhe të sigurohet furnizimië pandërprerë me energji elektrike për të gjithë përdoruesit, është e domosdoshme që për KESH sh.a të akordohet një mbështetje financiare në formën e huasë nga buxhetië shtetit në masën 1 miliardë lekë. Kjo hua, së bashku me aktivizimin e likuiditeteve të KESH sh.a. do të shërbejë për të siguruar sasinë e nevojshme të energjisë elektrike nëpërmjet importimit të saj. Monitor.al
