Nga Ben Andoni
Ashtu si ndodh pas çdo zgjedhje që bëhet në vend ka akuza dhe kundër/akuza për zgjedhjet dhe pastaj fashitet çdo gjë derisa vjen afati zgjedhor dhe ndryshimet janë ose të momenteve të fundit ose nuk ka gjasa të mos bëhen. Pak a shumë kështu ndodhi me zgjedhjet e fundit. Ndërkohë që do të mjaftonin të shikoheshin konkluzionet e OSBE/ODIHR, për të tre zgjedhjet e fundit, kuptohet duke përfshirë dhe këto të fundit, që tashmë kanë filluar të përfliten dhe pastaj të konkludohej. Ende vota blihet, presioni me vendin e punës është evident dhe më shumë se kaq, mosdakordësia për përdorimin e teknologjisë në procesin zgjedhor, si edhe votimi i shtetasve që banojnë jashtë territorit të Shqipërisë e bën procesin krejt të pamundur. Në shtator flitet se do të diskutohet sistemi Prim, i cili duhet të përfshihet në Kodin Zgjedhor. Edhe pse është një sistem fare i aplikueshëm, mund të ndodhë që të lindin probleme pas zgjedhjeve, pasi partitë politike nuk arrijnë të krijojnë shumicën.
Në fakt, ndryshimet specialistë i shikojnë në një marrëveshje të madhe, që do të thotë një mirëkuptim mes të gjithë partive, një element, që duket i largët nga sjellja deri tani politike. Në një intervistë për median, Kristaq Kume mendonte se: “Mundësitë për të patur një sistem zgjedhor më të administrueshëm dhe vështirësisht të manipulueshëm, duhen shfrytëzuar mundësitë që sistemi ka. Kjo do të thotë që të vazhdohet me sistemet e tipit proporcional dhe ndër to të zgjidhet proporcional rajonali, është e nevojshme që të bëhen ndryshime ose duke ulur numrin e njësive zgjedhore nga 12 në 4 ose maksimumi 6, ose duke bërë korrektimin me një listë kombëtare, ose nëpërmjet trajtimit ndryshe të problemit të ndarjes së mandateve midis garuesve. Për mua do ishte mirë që të kalohej në proporcionalin e pastër zgjedhor dhe jo më shumë se 100 vende në Parlament. Dhe gjithashtu të përdorej pragu zgjedhor natyror 1 për qind”.
Ndërkohë që problematik duket edhe i ashtuquajturi sistemi Primi, që mund të bëjë se pas zgjedhjeve të ndeshemi me situata të tilla që, rezultati zgjedhor mund të bëjë të pamundur krijimin e qeverisë. Në këtë logjikë ndodh që asnjë parti nuk e merr dot numrin e nevojshëm dhe do t’i duhet që të bëhen koalicione paszgjedhore të sforcuara ose ndryshe të kalohet në zgjedhje të parakohshme. Në një farë mënyre duhet një studim i kujdesshëm dhe në nivel specialistësh në fillim se çfarë mund të bëhet me futjen e këtij sistemi dhe pastaj duhet të shihet se çfarë sjell një sistem i tillë zgjedhor. Por, mbi të gjitha reforma zgjedhore do kohë dhe vullnet. Shtatori do ta provojë realisht të gjithë predispozitën e duhur. (JavaNews)
