Nga Armand Plaka
Dita për të përkujtuar në heshtje viktimat e një lufte që mori jetët e miliona njerëzve e bëri të vuajnë miliona të tjerë. Dita për të përkujtuar sakrificat dhe stërmundimet e miliona të tjerëve që luftuan për t’i dhënë fund një tmerri pa fund.
Por 9 maji i vitit 1945, shënon edhe ditën që na përkujton edhe hapin e parë për vënien në jetë “de facto” të ndarjes së re të botës, e cila me shumë të padrejtë, do i dhuronte sidomos shqiptarëve, një fat të mbrapshtë dhe një natë të gjatë vuajtjesh e privacionesh, të cilën ata s’e merituan kurrë.
Interesant është fakti se sferat e influencës në Europën Lindore ishin vulosur mes Stalinit dhe Çurçillit “de facto” qysh në Konferencën e Moskës, në tetor 1944, në mënyrë informale, duke anashkaluar pikëpamjet e Francës e sidomos ato të SHBA. Në një copëz letër që Çurçilli ia dorëzoi Stalinit, ishin përcaktuar me përqindje të sakta ndarjet që ata mendonin.
Stalini ia ktheu mbrapsht homologut të tij atë me shenjat përkatëse miratuese për çdo propozim, duke bërë kësisoj që fati i shumë popujve tashmë të ishte i paracaktuar, pavarësisht asaj çka propagandonin aleatët në sipërfaqe, ku rëndom flitej për “vetvendosje e zgjedhje demokratike”.
Për Shqipërinë aty nuk flitej thuajse fare dhe ajo konsiderohej si pjesë e fatit të Jugosllavisë, e cila në atë letër ishte përcaktuar si e ndarë 50% me 50%, sipas interesave të “të mëdhenjve”.
Më poshtë do të gjeni një karikaturë të kohës, e cila revokon vendimet e Konferencës së Jaltës, pak muaj para se të mundej zyrtarisht nazizmi. Në diciturë shënohet:
Tre të mëdhenjtë, 1945. ‘Si po ndjeheni sot?’ – Karikaturë angleze e vitit 1945, nga Sir Bernard Partridge, e cila i shfaq tre liderët e kohës, Churchill, Roosevelt dhe Stalin, duke u kujdesur për një botë të sëmurë, e cila po “rilindte” sipas konceptit të të mëdhenjve, publikuar menjëherë pas Konferencës së Jaltës në shkurt 1945.
Gjithashtu në një tjetër karikaturë, nxjirret në pah oreksi i Stalinit për ta vënë në jetë sa më parë planin e Jaltës e gëlltitur kështu mbarë hapësirën e Europës Lindore, ku shihet qartë edhe Shqipëria. A.P.
