Europa këtë javë në mënyrë efektive mbylli rrugën më të njohur në zemër të kontinentit, duke bllokuar rrugën për legjionet e emigrantëve të dëshpëruar nga Lindja e Mesme dhe më gjerë. Gjatë vitit të kaluar, më shumë se 1 milion të ardhur – duke përfshirë azilkërkuesit nga vende të tilla si Siria dhe Iraku te shkatërruar nga lufta, si dhe punëkërkuesve nga vende të tjera të tilla si Pakistani dhe Bangladeshi – morën rrugët për në Europë. Ata kanë ecur në brigjet e ishujve grekë, kanë marrë një traget në Athinë, dhe pastaj kanë udhëtuar në tokë për në vende të tilla si Gjermania dhe Suedia që kanë tregjet fitimprurëse të punës dhe ofrojnë përfitime bujare për ata që me të vërtetë i ikin luftës. Por, veprimet e ndërmarra gjatë kësaj jave nga Bashkimi Evropian dhe disa vende të veçanta ishin një plan ndryshimi për menaxhimin e krizës së migrantëve të Evropës. Ja se çfarë duhet të dini:
Kush është i ndikuar?
Emigrantët dhe azilkërkuesit, duke u përpjekur për të hyrë në mënyrë të parregullt në zemër të Evropës përmes Ballkanit, janë bllokuar tani. Kjo përfshin punëkërkuesit, si dhe refugjatët që i ikin luftërave në Siri, Irak dhe Afganistan.
Çfarë ka ndodhur?
Një marrëveshje u vendos mes Bashkimit Europian dhe Turqisë, vendi ku emigrantët dhe azil-kërkuesit po punësojnë kontrabandistë për t’u futur në Europë. Turqit pranuan të marrin mbrapsht të gjithë emigrantët e rinj që po përpiqen të kalojnë detin Egje. Në shkëmbim, Europa do të pranojë një program më të rregullt sipas të cilit çdo sirian që kapet në det do të dërgohet mrapsht.
Nëse marrëveshja është paraprake, pse është mbyllur rruga?
Duke qenë se turqit nuk kanë nisur akoma të marrin mbrapsht emigrantët, shumë azilkërkues akoma po përpiqen të kalojnë në Greqi – pikën hyrëse për në Europë. Por tani kanë mbetur aty pasi vendet tranzite përfshi Maqedoninë, Serbinë, Slloveninë dhe Kroacinë vendosën të pezullojnë të gjitha të drejtat e tranzitit për vendet që kërkojnë një vizë për të hyrë në Europë. Kjo do të thotë se qytetarët europianë dhe amerikanë mund të futen akoma. Por emigranët dhe azilkërkuesit pa viza nuk munden.
Por a nuk është ilegale sipas ligjit ndërkombëtar për t’i mohuar azilkërkuesve një proces të drejtë?
Teknikisht, po. Por vendet tranzite si Sllovenia për çdo zilkëkrues që kalon në kufirin e saj dhe kërkon mbrojtje nga Sllovenia, mund ta bëjë këtë gjë akoma. Por pothuajse të gjithë emigrantët në fakt po kërkojnë kombet e pasura europiane të perëndimit. Me fjalë të tjera, nëse ata hyjnë në Slloveni, u duhet të qëndrojnë atje. Por asnjë nga emigrantë nuk e dëshiron këtë gjë.
Por a nuk i kanë shumica e vendeve në Evropë tani kufijtë e hapur të udhëtimit pa pasaporta mes vendeve?
Disa vende tranzit, duke përfshirë edhe Maqedoninë dhe Serbinë, nuk janë pjesë e BE-së apo të zonës Schengen që lejon kalimin tranzit të hapur në mesin e 26 vendeve nga Portugalia në Finlandë. Por në të kaluarën, ju mund të kalonit me një makinë në Slloveni dhe të bënit të gjithë rrugën për Lisbonë, pa pasur nevojë për një pasaportë. Por kohët kanë ndryshuar. Tani masat janë më të rrepta për arsye sigurie.
Është rruga për në Evropë për emigrantët e mbyllur me të vërtetë?
Disa emigrantë me më shumë para po i drejtohen kontarbandistëve për të gjetur rrugë të reja. Disa të tjerë po përpiqen të presin telat me gjemba dhe të kalojnë rojet e sigurisë. Por kjo është kthyer në një lojë të rrezikshme ku emigrantët rrezikojnë arrestimin, si dhe dhunën nga banditët dhe vetë policia në disa vende. Shumica e emigrantëve tani janë bllokuar në Greqi, dhe duket se rruga për në veri është mbyllur.
A mundet emigrantët të marrin rrugë të tjera për në Europë?
Në Europën Jug-Perëndimore, kjo është shumë e vështirë. Hungaria e ka bllokuar tashmë rrugën dhe po arreston çdo azil-kërkues që përpiqet të kalojë. Shqipëria dhe Bullgaria janë opsione të mundshme për 13 mijë emigrantë të mbetur në kufirin greko-maqedonas. Por terreni në Shqipëri – malor dhe i egër – është i vështirë të kalohet dhe është e mbushur me kriminelë që vjedhin udhëtarët.
