Më 31 korrik 2025, Kryesimi finlandez i OSBE-së do të organizojë një konferencë për të shënuar 50-vjetorin e nënshkrimit të Aktit Final të Helsinkit, një moment historik që vuri themelet për arkitekturën e sigurisë evropiane. Konferenca do të zhvillohet në Sallën Finlandia në Helsinki dhe do të theksojë trashëgiminë e Konferencës për Siguri dhe Bashkëpunim në Evropë (KSBE) të mbajtur në vitin 1975, si dhe rolin kyç të shoqërisë civile në avancimin e parimeve dhe angazhimeve të OSBE-së.
Në kuadër të kësaj konference do të lançohet edhe “Fondi Helsinki+50”, që synon të mbështesë kapacitetin operativ të OSBE-së.
Ngjarja do të hapet nga Ministrja për Punët e Jashtme të Finlandës dhe Kryesuese e OSBE-së, znj. Elina Valtonen. Fjalime hyrëse në nivel të lartë do të mbajnë Presidenti i Republikës së Finlandës, z. Alexander Stubb, Sekretari i Përgjithshëm i OSBE-së, z. Feridun H. Sinirlioğlu, dhe Komisioneri i Lartë për të Drejtat e Njeriut në OKB, z. Volker Türk. Presidenti i Ukrainës, Volodymyr Zelenskyy, do të flasë përmes një lidhjeje të drejtpërdrejtë, ndërsa Sekretari i Përgjithshëm i OKB-së, António Guterres, do të dërgojë një mesazh video.
Pjesëmarrës të tjerë të rëndësishëm përfshijnë Ministrin për Punët e Jashtme të Ukrainës, Andrii Sybiha, Ministren e Jashtme të Mongolisë, Batmunkh Battsetseg, Ministrin e Shtetit për Evropën të Mbretërisë së Bashkuar, Stephen Doughty, Ministren e Jashtme të Sllovenisë, Tanja Fajon, Ministrin e Jashtëm të Maltës, Ian Borg, Ministrin për Evropën të Francës, Benjamin Haddad, si dhe Ministrin për Evropën dhe Punët e Jashtme të Shqipërisë, z. Igli Hasani.
Në konferencë do të flasin gjithashtu edhe përfaqësues të shoqërisë civile dhe mbrojtës të të drejtave të njeriut, përfshirë edhe znj. Oleksandra Matviichuk, drejtuese e Qendrës për Liritë Civile në Ukrainë dhe fituese e Çmimit Nobel për Paqe në vitin 2022.
Tema kryesore e diskutimeve do të jetë forcimi i respektit ndaj parimeve themelore të sigurisë evropiane dhe mënyrat se si shtetet dhe shoqëria civile mund të bashkëpunojnë për të përballuar sfidat ndaj paqes, të drejtave të njeriut dhe demokracisë.
“Aktet e Helsinkit na kujtojnë se çfarë mund të arrijmë përmes bashkëpunimit dhe besimit – dhe çfarë rrezikojmë nëse nuk i mbrojmë ato. Sot, më shumë se kurrë, këto parime kanë nevojë për mbrojtësit e tyre,” deklaroi ministrja Valtonen.
Në këtë konferencë janë ftuar përfaqësues të shteteve pjesëmarrëse dhe partnerëve për bashkëpunim të OSBE-së, strukturave ekzekutive të OSBE-së, Asamblesë Parlamentare të OSBE-së, organizatave ndërkombëtare dhe përfaqësues të shoqërisë civile. Pritet që ngjarja të mbledhë rreth 1,000 pjesëmarrës.
