Në këtë artikull analizohet një ngjarje e pazakontë që ndodhi gjatë Javës së Shenjtë në Jeruzalem, një periudhë shumë e rëndësishme për të krishterët, sepse shënon ditët e fundit të jetës së Jezusit dhe Pashkët.
Pengimi i kardinalit Pizzaballa dhe i Kujdestarit të Tokës së Shenjtë, për të arritur në Bazilikën e Varrit të Shenjtë në Qytetin e Vjetër të Jeruzalemit për të kremtuar ritet e Javës së Shenjtë, nuk ka qenë një incident i thjeshtë, as një veprim që mund të justifikohet në çfarëdo mënyre me arsye sigurie, edhe pse situata është jashtëzakonisht dramatike dhe e ndërlikuar.
Si drejtuesit e Kishës Katolike vendore, ashtu edhe vetë Papa, kanë reaguar me fjalë të forta ndaj një mase që, sipas tyre, përbën një formë të vërtetë intimidimi fetar.
Për herë të parë në histori, patriarku latin i Jeruzalemit nuk ka mundur të kremtojë meshën e së Dielës së Palmave në Kishën e Varrit të Shenjtë; prandaj kjo masë kufizuese e vendosur nga autoritetet izraelite konsiderohet si “qartësisht e paarsyeshme dhe joproporcionale”.
Përtej kësaj, fyerja e marrë ka një karakter simbolik edhe më të thellë, pasi përfaqëson një sulm ndaj lirisë së besimit, pengon të krishterët të kremtojnë ditët më të shenjta të kalendarit të tyre në vendet ku lindi krishterimi dhe shpërfill ndjeshmërinë e rreth 2 miliardë e 300 milionë njerëzve në mbarë botën, të cilët, pikërisht në këtë javë kulmore të besimit të tyre, e kanë vëmendjen te Jeruzalemi.
Nuk bëhet fjalë, pra, vetëm për keqardhjen e Kishës Katolike për këto kufizime, por për ndërgjegjësimin se është arritur në pikën më të ulët të marrëdhënieve mes Izraelit dhe botës katolike.
Kështu, disa pyesin nëse pikërisht në këtë Pashkë të këtij viti, të krishterët po përjetojnë Golgotën e tyre (vendi ku, sipas Bibës, u kryqëzua Jezusi), që në njëfarë mënyre kujton kalvarin e vuajtjes që përjetoi Jezu Krishti 2 mijë vjet më parë në kryq.
Sepse pas ndalimit apo pamundësisë për të kremtuar ritet e Pashkëve, pas justifikimeve të ekzagjeruara të “sigurisë”, duket se fshihen arsyet e vërteta të përplasjes mes Kishës Katolike dhe qeverisë izraelite: ideja se në Jeruzalem jo të gjitha fetë kanë të drejtë qytetarie, se kush drejton fenë më të fuqishme i konsideron në fakt të tjerat si “të paligjshme” apo “të huaja” (edhe pse ato veprojnë në shtëpinë e tyre, në tokën e tyre); dhe se çështja e vërtetë në lojë është liria e besimit në një tokë ku kanë lindur tre fetë monoteiste më të mëdha.
Prania e të krishterëve në Tokën e Shenjtë nuk është thjesht ajo e një besimi mes shumë të tjerëve, por ka tipare të veçanta, të shënuara nga njëra anë nga margjinalizimi (dhe martirizimi) dhe nga ana tjetër nga një prirje drejt dialogut ndërfetar, që po bëhet gjithnjë e më i brishtë dhe i vështirë.
Siç dihet, përbërësi i krishterë në vendet e veta të shenjta është reduktuar ndjeshëm: sot përbën rreth 3% të popullsisë së Lindjes së Mesme, ndërsa një shekull më parë ishte rreth 20%.
Megjithatë, angazhimi i Kishës Katolike në këtë tokë kufitare ka qenë gjithmonë i mbështetur mbi përgjegjësinë, edhe pse është jashtëzakonisht e vështirë të jesh bartës i paqes dhe bashkëjetesës në një kontekst që është një përzierje kulturash dhe konfliktesh etnike e fetare.
Në këtë kuadër duket se po del në pah një përplasje tjetër mes Kishës Katolike dhe atyre që sot drejtojnë Izraelin, që shtrihet edhe te forca të tjera të përfshira në konfliktet e Lindjes së Mesme.
Denoncimi lidhet me faktin se emri i Zotit po “manipulohet”, duke u përdorur për të justifikuar këtë apo çdo luftë tjetër. Kjo, siç kujtonte disa ditë më parë kardinali Pizzaballa, është “mëkati më i madh që mund të bëjmë në këtë kohë. Nuk ka kryqëzata të reja dhe Zoti nuk ka lidhje me këtë.
“Zoti është mes atyre që po vdesin, që vuajnë, që janë në dhimbje”.
Dje, Papa u shpreh me të njëjtën ndjeshmëri në Shën Pjetër, gjatë meshës së së Dielës së Palmave, kur tha se i yni është “një Zot që e refuzon luftën, që askush nuk mund ta përdorë për ta justifikuar atë”.
Ekziston një paradoks në historinë e ekumenizmit që sot duhet vënë në dukje.
40 vjet më parë (në vitin 1986) lindi “Fryma e Asizit”, një model i dialogut ndërfetar i nisur nga Papa Gjon Pali II, i cili bashkoi udhëheqësit e feve botërore për t’u lutur për paqen dhe për t’i dhënë shpresë njerëzimit. Sot duket sikur jemi kthyer në atë botë ku muret mbizotëronin mbi urat dhe ndarjet mbi afrimet.
Me pak fjalë, Zoti duket se po thirret sërish “të përveshë mëngët”.
