Shqipëria ka çdo vit 3000 deri 4000 raste të reja me diabet, ndërkohë që numri i përgjithshëm i personave të diagnostikuar me këtë sëmundje arrin në 75 mijë, shkruan sot Gazeta Shqiptare. Të dhënat raportohen nga presidenti i Shoqatës së Diabetit, njëkohësisht mjek endokrinolog pranë Qendrës Spitalore Universitare “Nënë Tereza”, Florian Toti. Sipas tij, numri i të prekurve përbën 3.5% të popullsisë, ndërkohë që rreth 75 mijë të tjerë nuk e dinë që vuajnë nga kjo sëmundje. Në Ditën Botërore të Shëndetit, e cila shënohet çdo 7 prill, Organizata Botërore e Shëndetësisë është fokusuar pikërisht te diabeti, duke e cilësuar si epidemi rritjen e të prekurve, kryesisht në vendet me të ardhura të ulëta dhe të mesme. Ndërkohë që, theksi është parandalimi i diabetit të Tip 2, i cili përbën 90% të të gjithë rasteve të diagnostikuar.
Parandalimi
Diabeti Tip 1 ndodh kur pankreasi nuk prodhon mjaftueshëm insulinë, një hormon që rregullon sheqerin në gjak. Shkaku nuk njihet, por mendohet të jetë rezultat i kombinimit të faktorëve gjenetikë me ata ambientalë. Por, aktualisht nuk ka asnjë mënyrë të njohur për të parandaluar diabetin e Tipit 1. Ndërkohë që, diabeti Tip 2 ndodh kur trupi nuk mund të përdorë efektivisht insulinën e prodhuar. Megjithatë, në pjesën më të madhe të rasteve ai është i parandalueshëm pasi mund të rezultojë nga mbipesha, inaktiviteti fizik, dhe nganjëherë prej një predispozite gjenetike. Për këtë arsye, specialistët e Instituti të Shëndetit Publik japin një sërë këshillash, që mund të mbajnë larg këtë sëmundje, duke e vënë theksin te një stil jete i shëndetshëm.
“Për të ndihmuar në parandalimin e diabetit të Tipit 2 dhe të komplikacioneve që sjell kjo sëmundje duhet të: Arrijnë dhe të mbajnë një peshë trupore të shëndetshme, të jenë fizikisht aktiv, të paktën 30 minuta aktivitet fizik të rregullt, të moderuar deri në intensiv në 5 ditë të javës. Më shumë aktivitet fizik është i nevojshëm për kontrollin e peshës. Po ashtu, duhet të konsumojnë sa më shumë fruta dhe zarzavate të paktën 3-5 vakte në ditë, si dhe duhet të reduktojnë konsumin e sheqerit dhe të yndyrnave të ngopura. Gjithashtu, duhet shmangur përdorimi i duhanit, pasi pirja e tij rrit rrezikun e sëmundjeve kardiovaskulare”, rekomandojnë mjekët e ISHP-së.
Pasojat
Me kalimin e kohës, diabeti mund të dëmtojë zemrën, enët e gjakut, sytë, veshkat, dhe nervat. Sipas specialistëve të ISHP-së, ai rrit rrezikun e sëmundjeve të zemrës si dhe goditjes në tru. “Në një studim të kryer në shumë vende të botës, gjetjet treguan se 50% e njerëzve me diabet, vdesin prej sëmundjeve kardiovaskulare (kryesisht sëmundje të zemrës dhe goditje në tru)”, shtojnë ata. Po ashtu, neuropatitë në këmbë të kombinuara dhe me një reduktim të fluksit të gjakut në këmbë rrisin mundësitë e zhvillimit të ulcerave në këmbë, infeksionet deri në nevojën për një amputim të gjymtyrëve.
Nga ana tjetër, retinopatia diabetike është një nga shkaktarët e verbërisë, dhe ndodh si rezultat i dëmtimit të vazhdueshëm, afatgjatë të enëve të vogla të gjakut në retinë dhe sipas të dhënave 1% e verbërisë në nivel botëror i atribuohet diabetit. Gjithashtu, diabeti është ndër shkaqet kryesore të dështimit (insuficiencës) së veshkave, ndërkohë që rreziku i vdekjes në individët me diabet është të paktën dy herë më i madh sesa te popullata pa diabet. Si për çdo sëmundje, diagnostikimi i hershëm është i rëndësishëm, ndërsa kjo realizohet nëpërmjet një testimi të thjeshtë të gjakut.
BW
