Izraelit iu deshën vetëm 10 minuta për të kryer një nga masakrat më të rënda në Liban që nga fundi i luftës civile të vendit në vitin 1990.
Omar Rakha dëgjoi avionët luftarakë, por nuk i ndjeu shpërthimet; vetëm kur u zgjua i shtrirë me fytyrë përtokë në rrugë, duke gjakosur, e kuptoi çfarë kishte ndodhur: ndërtesa ngjitur me të, në lagjen Barbour në qendër të Bejrutit, ishte shkatërruar nga dy bomba izraelite. Ai më pas vrapoi nëpër rrënojat që digjeshin për të gjetur motrën e tij, duke bërtitur.
Shaden Fakih, një trajner 24-vjeçar i kalistenikës, gjithashtu vrapoi drejt vendit të goditjes; miku i tij Mahmoud ndodhej brenda ndërtesës së goditur. Ai mundi të afrohej vetëm deri diku; ndërtesa shumëkatëshe ishte kthyer në një grumbull rrënojash të djegura. Fakih filloi të nxirrte njerëz nga apartamentet përballë vendit të shpërthimit, duke mbajtur në krahë një grua të moshuar që nuk mund të ecte. Nuk kishte asnjë shenjë të Mahmoudit dhe lagjja, dikur e konsideruar e sigurt nga bombardimet izraelite dukej si një zonë lufte.
Dr. Ghassan Abu-Sittah ndodhej në urgjencë kur të plagosurit filluan të mbërrinin. Mes tyre kishte fëmijë të nxjerrë nga nën rrënoja; shumë erdhën vetëm, pa prindër, me identitete të panjohura.
“Më i vogli ishte 11 muajsh. M’u desh ta operoja vetëm për të lehtësuar pak presionin në kokë”, tha Abu-Sittah, kirurg në Qendrën Mjekësore të Universitetit Amerikan të Bejrutit (AUBMC).
Vala e të plagosurve erdhi pasi Izraeli bombardoi më shumë se 100 objektiva në të gjithë Libanin gjatë atyre 10 minutave të së mërkurës, duke vrarë të paktën 254 persona dhe plagosur 1 mijë e 165, sipas një bilanci fillestar të mbrojtjes civile libaneze. Numri i viktimave, që pritej të rritej ndërsa gjendeshin më shumë trupa, ishte më i lartë se shpërthimi në portin e Bejrutit në vitin 2020, një nga shpërthimet jo-bërthamore më të mëdha në historinë njerëzore.
Ushtria izraelite tha se kishte goditur “qendra komande dhe kontrolli” të Hezbollahut në fushatën e bombardimeve, të cilën e quajti “Operacioni Errësira e Përjetshme”.
Por banorët dhe zyrtarët libanezë thanë se sulmet, të cilat përdorën bomba 1 mijë paundëshe në zona të dendura banimi në Bejrut, kryesisht vranë civilë. Kryeministri i Libanit, Nawaf Salam, akuzoi Izraelin se kishte shënjestruar “lagje banimi me popullsi të dendur” dhe kishte vrarë civilë të paarmatosur në shkelje të së drejtës ndërkombëtare.
Abu-Sittah tha se shumica e njerëzve u plagosën në një periudhë shumë të shkurtër kohe, gjë që ishte “e qëllimshme për të mbingarkuar sistemin shëndetësor”, dhe e krahasoi situatën me ngjarjet me shumë viktima që kishte parë gjatë punës në Gaza.
Qendra Mjekësore AUBMC pranoi rreth 70 të plagosur njëherësh; shumë prej tyre në gjendje kritike, sipas Dr. Firass Abiad, kirurg dhe ish-ministër i shëndetësisë i Libanit. Lëndime nga shtypja, shumë të moshuar, një grua që iu desh t’i amputoheshin të dyja këmbët Abiad përshkroi bilancin e ditës me një zë të lodhur. “Ishte një 90-vjeçar që e lashë pak më parë. Ndërroi jetë nga plagët… Nuk mund të bënim asgjë,” tha ai. “Këta janë civilë që, pa asnjë paralajmërim, iu rrafshua i gjithë pallati. Mund ta imagjinoni sa të rënda janë plagët që po marrim.”
Ekipet e emergjencës në Barbour punuan për të gjetur njerëz të bllokuar nën rrënoja. Zjarrfikësit spërkatnin ujë mbi mbetjet që ende digjeshin, ndërsa pirunë ngritës zhvendosnin makina të shkatërruara për të hapur rrugën për ambulancat. Një punonjës emergjence tha se nuk kishin gjetur ende asnjë të mbijetuar, vetëm pjesë trupash.
Një burrë telefonoi me video djalin e tij, duke i treguar një makinë të shkatërruar. “The se ishte Volkswagen?”, pyeti ai, duke parë i hutuar turmën përreth ndërsa inspektonte automjetin. Shenja dalluese ishte zhdukur nga parakolpi dhe metali i shtrembëruar e kishte bërë makinën të panjohshme.
Rakha shikonte ndërsa mbrojtja civile punonte.
“Nuk e mendoja kurrë se diçka e tillë do të ndodhte këtu. Asgjë e tillë nuk ndodhi në luftën e fundit dhe për këtë arsye të gjithë refugjatët erdhën këtu për siguri”, tha 38-vjeçari, pronar supermarketi, me kokën e mbështjellë me një fashë të përgjakur. Barbour, si shumë zona të tjera në Bejrut që u goditën të mërkurën, është një lagje e përzier ku Hezbollahu gëzon pak mbështetje. Ndërsa më shumë se 1.1 milion njerëz u zhvendosën nga bombardimet izraelite gjatë muajit të fundit, shkollat në Barbour hapën dyert për familjet e arratisura.
Lagjja më parë nuk konsiderohej pjesë e zonës së luftës së Izraelit në Liban. Por ushtria izraelite sugjeroi të mërkurën se këto zona tashmë ishin bërë objektiva, duke pretenduar se ishin infiltruar nga luftëtarë të Hezbollahut.
Zëdhënësi në gjuhën arabe i ushtrisë izraelite, Avichay Adraee, tha: Kohët e fundit, Forcat e Mbrojtjes së Izraelit kanë vërejtur se grupi terrorist Hezbollah ka filluar të largohet nga bastionet shiite në periferi dhe të ripozicionohet drejt veriut të Bejrutit dhe zonave të përziera të qytetit. Ai premtoi se Izraeli do të “vazhdojë t’i ndjekë” luftëtarët e Hezbollahut kudo që të ndodhen.
Deklaratat e ushtrisë izraelite dhe bombardimet shuan çdo shpresë se armëpushimi me Iranin mund të ndalte edhe luftën në Liban. Lufta, e cila nisi pasi Hezbollahu lëshoi raketa drejt Izraelit më 2 mars, duke nxitur një fushatë bombardimesh dhe pushtim izraelit të Libanit, ka lënë rreth 1 mijë e 800 të vdekur dhe 5 mijë e 873 të plagosur në Liban.
Banorët e Barbourit e hodhën poshtë shpjegimin e Izraelit për sulmet, duke thënë se ato po shtyjnë edhe kritikët e Hezbollahut drejt grupit. Fakih tha: Po bëhet qesharake. Nuk ka Hezbollah këtu, izraelitët thjesht gëzohen kur bombardojnë njerëz, nuk ka të bëjë me Hezbollahun.
“Thjesht ndaloni bombardimin tonë. Nëse doni të vrisni Hezbollahun, bëjeni, por mos vrisni civilë, sepse po krijoni zemërim tek ne kundër Izraelit dhe do të detyrohemi të veprojmë si Hezbollahu vetëm për të mbrojtur vendin tonë. Por unë nuk dua ta bëj këtë, dua vetëm të jetoj në paqe.”
Ndërsa ra nata, njerëzit filluan të kuptonin përmasat e asaj dite tronditëse dhe të përgjakshme. Fotografitë e foshnjave të mbuluara me pluhur, të nxjerra nga nën rrënoja, qarkullonin në grupet e WhatsApp-it, ndërsa njerëzit kërkonin të afërmit e tyre.
Njerëzit shpërndanë një selfie të një çifti të moshuar të buzëqeshur, Mohammed dhe Khatoun Karshat, duke pyetur me dëshpërim nëse dikush i kishte parë pasi ishin zhdukur në një nga sulmet. Trupat e tyre u gjetën nën rrënoja vonë gjatë natës, dhe fotografia e tyre vazhdoi të shpërndahej, tashmë në kujtim të tyre.
Fakih qëndroi pranë vendit të goditjes në Barbour ndërsa ekipet e shpëtimit vazhdonin punën. Kishin kaluar orë dhe ai ende nuk kishte marrë asnjë lajm nga miku i tij Mahmoud; telefonatat e tij shkonin në postë zanore.
“Ka qenë dita më e keqe që nga fillimi i luftës”, tha Fakih. “Dhe ajo që më trishton më shumë është se Libani im i bukur, Libani ynë i bukur, së shpejti do të shkatërrohet plotësisht.”
