Sarsina është një qytet i vogël, rural me 3.000 banorë, i cili shtrihet në malet e pacënuara Apenine në rajonin Emilia Romagna të Italisë, i rrethuar nga pamje mahnitëse.
Ndërsa ka një të kaluar të lavdishme, si një post mbrojtës strategjik për Perandorinë Romake dhe vendlindja e dramaturgut të famshëm Plautus, sot nuk ka shumë për të bërë përtej ecjes dhe vëzhgimit të shpendëve.
Megjithëse vendasit dhe pushuesit do të pajtoheshin që një stil jetese rural, me ritme të ngadalta është pjesë e hijeshisë së Sarsina-s, banorët e saj gjithsesi po prisnin me entuziazëm ndërtimin e një supermarketi të ri, qendër fitnesi dhe shesh lojërash.
Por nuk ishte menduar të ishte, të paktën, jo siç ishte planifikuar fillimisht.
Kjo për shkak se punëtorët në vendin në periferi të qytetit në dhjetor 2022 zbuluan rrënojat e një tempulli të lashtë romak që daton në shekullin e parë para Krishtit.
Në fillim të korrikut, doli në dritë një vështrim i parë i thesarit nëntokësor: një strukturë e vetme imponuese e blloqeve horizontale guri ranor dhe pllakave të mermerit, 577 metra katrorë të gjerë, të cilat studiuesit e kanë identifikuar si podium mbi të cilin ishin kolonat dhe muret e një tempulli antik. Ajo që duket mbi sipërfaqe deri më tani maja e ajsbergut.
“Ne kemi zbuluar tre dhoma të veçanta, me gjasë kushtuar treshes së perëndive Jupiter, Juno dhe Minerva. Gërmimet janë ende duke u zhvilluar dhe ne kemi identifikuar tashmë një shtresë më të vjetër, më të thellë rrënojash që datojnë në shekullin e IV para Krishtit, kur populli Umbrian (një fis i lashtë italik që i parapriu romakëve) jetonte në zonë. I gjithë tempulli mund të jetë edhe më i madh se sa ky që shohim tani.” –tha arkeologia kryesore në vendin e gërmimeve, Romina Pirraglia./m.j
