Si mund të ketë sukses një ndërmjetësim kur njëra palë vret negociatorin e tjetrës? Pyetja e bërë nga kryeministri i Katarit Mohammed bin Abdurrahman Al-Thani shkon drejt e në pikën: çfarë do të ndodhë tani me negociatat e armëpushimit midis Izraelit dhe Hamasit pas vrasjes së Ismail Haniyeh, liderit të organizatës palestineze, i cili, sipas raporteve nga Korpusi i Gardës Revolucionare iraniane, u vra në Teheran nga vrasës të gjurmuar në Tel Aviv.
Po, sepse Haniyeh nuk ishte vetëm një nga njerëzit kryesorë të Hamasit, por edhe ai “i cili drejtoi operacionet politike të grupit ndërsa jetonte jashtë vendit”, kujton CNN, duke u nisur pikërisht nga negociatat me Izraelin.
Haniyeh thuhet se u vra së bashku me truprojën e tij pasi mori pjesë në inaugurimin e presidentit të ri iranian Masoud Pezeshkian. Të martën, 24 orë para lajmit për vdekjen e tij, Hamasi publikoi foto të takimit të Haniyeh me zyrtarët iranianë në Teheran. Fotot që përsërisnin për të gjithë botën se bisedimet për lirimin e pengjeve izraelitë të mbajtur në Gaza dhe për armëpushimin në Rrip kaluan përmes tij, një lloj ministri i jashtëm i Hamasit që u strehua në Katar dhe që muajt e fundit ishte takuar, ndër të tjera, nga diplomati kinez Wang Kejian. Nuk është për t’u habitur që Pekini e dënoi ashpër vrasjen. “Ne jemi shumë të shqetësuar për incidentin dhe e kundërshtojmë me vendosmëri vrasjen dhe e dënojmë atë,” tha zëdhënësi i Ministrisë së Jashtme Lin Jian. Gaza duhet të arrijë një armëpushim të plotë dhe të përhershëm sa më shpejt të jetë e mundur, shtoi ai.
Përshkallëzimi në rajon
Vdekja e Haniyeh jo vetëm që vë në pikëpyetje negociatat e armëpushimit në Gaza, por hap derën për një përshkallëzim të mundshëm të konfliktit që mund të ndezë të gjithë rajonin. Në orët e fundit, Izraeli kreu gjithashtu një bastisje në Bejrut që vrau Fuad Shukr, një nga komandantët e Hezbollahut, veprimi më i bujshëm i Tel Avivit në frontin libanez që nga fillimi i luftës në Gaza. Dhe presidenti i ri iranian Pezeshkian vështirë se do të jetë në gjendje të lejojë shkeljen e sigurisë iraniane nga Izraeli të kalojë pa reagime të forta.
Kush është Ismail Haniyeh
Në prill, Teherani akuzoi qeverinë e Benjamin Netanyahut për bombardimin e kompleksit të ambasadës së saj në Siri, duke vrarë të paktën shtatë zyrtarë dhe si kundërpërgjigje nisi një sulm të paparë me dron dhe raketa në shkallë të gjerë ndaj Izraelit. Çfarë do të bëjë Pezeshkian tani? “Regjimi sionist padyshim do të përballet me një përgjigje të ashpër dhe të dhimbshme nga fronti i fuqishëm dhe i gjerë i rezistencës, veçanërisht Irani”, tha Garda Revolucionare në një deklaratë.
Evropa kërkon ndërmjetësim
Shtetet e Bashkuara reaguan ndaj lajmeve për vrasjen e Haniyeh duke përsëritur se përshkallëzimi në rajon nuk është i pashmangshëm, por duke shtuar se nëse shpërthen një konflikt më i gjerë, ai do të qëndrojë me Izraelin. Turqia, një nga anëtarët e rëndësishëm të NATO-s, ka rinisur kërcënimin për të ndërhyrë në mbështetje të palestinezëve. Liderë dhe zyrtarë nga Franca, Gjermania, Italia dhe Mbretëria e Bashkuar kanë kontaktuar me homologët e tyre në Liban, Izrael dhe Iran për t’u përpjekur të qetësojnë gjërat sa më shumë që të jetë e mundur. Por me kalimin e javëve, aq më e qartë duket se plani i Netanyahut është të vazhdojë të godasë Teheranin dhe aleatët e tij. Ndoshta duke shpresuar për të gjetur një mbështetës më shumë në Shtëpinë e Bardhë në fund të vitit, ish-presidentin Donald Trump.
