Kthimi në plan të parë i ngrohjes globale

Viti i pandemisë nuk prodhoi ndonjë përmirësim të qëndrueshëm në emetimet e gazeve serë, dhe i ngadalësoi negociatat për të zbatuar Marrëveshjen e Parisit. Por diçka ka ndryshuar:Shtetet e Bashkuara kanë zgjedhur një president të ri, i cili ka premtuar të rivendosë udhëheqjen amerikane në luftën kundër ndryshimit të klimës dhe të ri-hyjë në marrëveshjet e klimës.

Momenti i së vërtetës do të vijë në nëntor me Konferencën e Klimës në Glasgou, e cila përfshin një raund të ri të “qëllimeve të mira” për të ulur emetimet e dëmshme. Bashkimi Evropian dhe Kina kanë njoftuar tashmë synimet e tyre për të arritur neutralitetin e karbonit, përkatësisht në vitet 2050 dhe 2060.

Qartësi mbi origjinën e pandemisë

Në janar, një grup shkencëtarët të OBSH do të mbërrijë në Vuhan për fazën e dytë të hulumtimit mbi ngjarjen që çoi në kalimin e koronavirusit SARS-CoV-2 tek njerëzit. Hetimet do të nisin në tregun e kafshëve. Investigimi mund të zgjasë me vite, por disa lajme të rëndësishme priten deri në fund të vitit 2021.

Vaksinat në provë

Nëse 2020 përfundoi me mbërritjen e vaksinave anti-Covid, 2021 do të dëshmojë suksesin e tyre. Përveç efekteve të para të vaksinimit masiv, pritet një lajm i mirë për vaksinat që janë ende në zhvillim. Në SHBA, vaksinat e Novavax dhe Johnson & Johnson kanë arritur në testimet e Fazës III. E para, e cila synon të stimulojë sistemin imunitar duke futur një fragment jo-infektiv të virusit. Ajo e Johnson & Johnson, kërkon vetëm një dozë, një fakt që mund t`a përshpejtojë shpëndarjen.

Shkenca pa pengesa

Këtë vit nis zbatimi i Planit S, një nismë për promovimin e shkencës,e promovuar nga 20 organizata të financimit të kërkimit. Ideja është që të kërkohet shtrirja e menjëhershme e qasjes falas për të gjithë artikujt shkencorë, në lidhje me kërkimin shkencor të mbështetur

nga financim publik, që do të bëhet menjëherë i disponueshëm falas. Projekti mund të revolucionarizojë politikat e shumë revistave shkencore.

Trafik në planetin Mars

Misioni kinez Tianwen-1 pritet të mbërrijë në ‘Planetin e Kuq’ në shkurt 2021, me një treshe sondazh që do të eksplorojnë gjeologjinë, klimën, strukturën e brendshme dhe fushat magnetike të Marsit,me gjithsej 13 instrumente. Në të njëjtën periudhë, pritet ulja e sondës Perseverance tëNASA-s,dhe vendosja në orbitë e sondës Hope Martian e Emirateve të Bashkuara Arabe.

Kërkimi mbi qelizat staminale

Priten udhëzime të reja nga Shoqëria Ndërkombëtare për Kërkimin e Qelizave Staminale (ISSCR), një organizatë e pavarur me seli në SHBA. Ato synojnë të rregullojnë përdorimin e qelizave staminale për qëllime kërkimore, pa përdorur embrione aktuale.

Kjo do të bënte të mundur kapërcimin e kufirit ligjor (dhe etik), të vendosur në shumë vende për studimin shkencor të embrioneve in vitro, që për momentin është maksimumi 2 javë pas fekondimit. Zgjatja e këtij kufiri do të na lejojë të hedhim dritë, para së gjithash mbi shkaqet më të shpeshta të aborteve të hershme spontane.

Një diskutim tjetër mbi hulumtimin e Alzheimerit

Këtë vit, do të mësohet mbi fatin e aducanumab në SHBA, një ilaç me bazë një antitrup që synon proteinën beta-amiloid , tipari kryesor i fazat e avancuara të sëmundjes. Rezultatet e Fazës 3, sollën përfundime kontradiktore, dhe komiteti i pavarur i konsultuar nga FDA nuk dha një mendim entuziast mbi këtë ilaç, duke arritur në përfundimin se të dhënat e disponueshme nuk mbështesin përdorimin e tij.

Lëshimi i pasardhësit të ‘Hubble’

Në tetor, do të shohim nisjen e shumëpritur të Teleskopit Hapësinor ‘James Webb’, teleskopi hapësinor më i madh dhe më i fuqishëm i ndërtuar ndonjëherë nga njeriu. NASA shpreson që pasardhësi i‘Hubble’ që ka kushtuar 8.4 miliardë dollarë,do të ketë të njëjtin ndikim novator si i pari që u lëshua në vitin 1990.

Vrimat e zeza dhe yjet neutronë

Ky vit mund t’i hapë rrugën mënyrave të reja për të zbuluar ‘trenat’ e valëve gravitacionale. Duke shfrytëzuar pulsarët (yjet neutronë të magnetizuar, që rrotullohen me shpejtësi) si “fenerë kozmikë”, dhe duke i matur efektet që sjell shtrembërimi i hapësirë-kohës në impulset e tyre të rregullta, mund të kapen valëzimet e prodhuara nga çiftet e vrimave të zeza supermasive të bashkuara.

Brexit

Dalja e Britanisë nga Bashkimi Evropian, ka krijuar pasiguri edhe në botën akademike. Pasojat e këtij divorci mbi financimin e kërkimit shkencor dhe lëvizjen e lirë të studentëve dhe studiuesve nga e gjithë bota, do të ndihen për një kohë të gjatë, duke nisur pikërisht nga ky vit 2021. / Focus – Bota.al