Me një popullatë në rritje të moshuar globale, të shqetësuar për rënien e proçeseve të të menduarit, programet e trajnimit të trurit kanë parë një shpërthim në popullaritet. Të qënurit të mprehtë mendërisht është një shqetësim kryesor për popullatat e thinjura, por njëkohësisht ka gjeneruar një biznes të madh fitimprurës.
1.9 miliardë dollarë janë shpenzuar për aplikacionet dixhitale të shëndetit të trurit dhe neuroteknologjisë në vitin 2018, një rritje katërfish nga 475 milionë dollarët e shpenzuar në 2012, sipas të dhënave globale nga SharpBrains, një firmë e pavarur e kërkimit të tregut.
Shumë kompani që kanë investuar mbi shëndetin e trurit ofrojnë lojëra të njohura në ueb dhe celularë që premtojnë se veprojnë si një burim rinie për lëndën grit të trurit. Dy dekadat që lamë pas, kanë qënë të mbushura me reklamime se lojërat e tyre përmirësojnë aftësi të tilla njohëse si kujtesa, vëmendja, shpejtësia e përpunimit, fleksibiliteti mendor dhe zgjidhja e problemeve. Dhe produktet e tyre po shiten. Sipas raporteve vjetore të tyre, industria në shëndetnt e trurit ka fitime marramëndëse miliardash çdo vit.
Trajnimi kognitiv ose mendor i referohet ushtrimeve që synojnë përmirësimin e aspekteve specifike të funksioneve njohëse të një personi, si shpejtësia e përpunimit të informacionit, arsyetimi dhe kujtesa. Ushtrimet mund të jenë të bazuara në kompjuter ose smartphone.
…kërkimi i thjeshtë në internet mund të përfaqësojë një formë ushtrimi mendor që mund të forcojë qarqet nervore. në të kundërt, kryerja e vazhdueshme me shumë detyra që është karakteristikë e shumicës së përdoruesve të teknologjisë dëmton performancat njohëse…
Përdorimi i vazhdueshëm i teknologjisë ndikon në funksionin dhe sjelljen e trurit në mënyra pozitive dhe negative. Për shembull, individët e moshuar që vuajnë nga rënia kognitive mund të përdorin internetin për të aksesuar informacionin për t’i ndihmuar ata të qëndrojnë më gjatë të pavarur e të freskët mendërsisht; megjithëse, shumë të moshuar me ankesa konjitive hezitojnë ose nuk janë në gjendje të adoptojnë teknologjitë e reja
Një studim i përmendur shpesh, i quajtur ACTIVE, i cili zgajti 10 vjet në disa shtete të Amerikës, për Trajnimin e Avancuar Mendor për të moshuarit e pavarur dhe vital, tregoi se trajnimi për të përpunuar informacion, mund të zvogëlonte rrezikun e një personi për të zhvilluar demencë. Studimi shqyrtoi 2,802 të rritur të shëndetshëm, të moshës 65 deri në 94 vjeç, të cilët morën trajnime për kujtesën, arsyetimin ose shpejtësinë e përpunimit.
Efektet e mundshme të dëmshme të përdorimit të gjerë të kohës para ekranit dhe përdorimit të teknologjisë përfshijnë simptoma të shtuara të mungesës së vëmendjes, inteligjencë të dëmtuar emocionale dhe sociale, varësi ndaj teknologjisë, izolim social, zhvillim të dëmtuar të trurit dhe ndërprerje të gjumit.
Sidoqoftë, aplikacione të ndryshme, videolojëra dhe mjete të tjera në internet mund të sjellin përfitime: të moshuarit që cilët mësojnë se si të kërkojnë në internet, tregojnë rritje të konsiderueshme në aktivitetin nervor të trurit gjatë kërkimeve të simuluara në internet – sipas një studimi të 2020 në Kaliforni.
Disa programe kompjuterike dhe videolojëra mund të përmirësojnë kujtesën, aftësitë e shumë detyrave, inteligjencën dhe aftësi të tjera njohëse. Disa aplikacione dhe mjete dixhitale ofrojnë ndërhyrje për shëndetin mendor që ofrojnë vetëmenaxhim, monitorim, trajnime të aftësive dhe ndërhyrje të tjera që mund të përmirësojnë gjendjen shpirtërore dhe sjelljen.
Gjatë tre dekadave të fundit, teknologjia dixhitale ka transformuar jetën e përditshme të çdo moshe përmes sasisë së madhe të informacionit në dispozicion dhe platformave të komunikimit në internet që mundësojnë lidhjet me të tjerët. Për shkak të këtij transformimi të një botë online, neurostudjuesit kanë përqendëndruar vëmendjen e tyre në mënyrën se si teknologjia dixhitale mund të ndryshojë trurin dhe sjelljen njerëzore.
Por përtej ecjes me hapin teknologjik të kohës nuk duhet harruar se leximi i një libri apo kryerja e një aktiviteti që ju sjell kënaqësi si: udhëtimet, kopshtaria, puna me dru, metal, zhvillimi i një pasioni si kërcimi, arti i baltës apo krijmtaria e një lojë shahu …pra gjithshka që e mban mëndjen tuaj të interesuar, janë ushtrime shumë të mira për rininë e mëndjes tuaj.
“Njeriu mund të qëndrojë i ri aq kohë sa mëson” Emiliy Dickinson
Përgatiti Rudina Koromani, Psikologe Klinike/ 2 shkurt, 2022
