Shkova në kufirin e fundit të vërtetë të egër të Evropës për të gjetur aventura dhe për të shpëtuar nga turmat, shkruan Laura Sanders për gazetën e njohur britanike ”The Independent”.
”Është shpallur si destinacioni tjetër i madh i pushimeve në plazh, por tre të katërtat e Shqipërisë janë male, lumenj dhe liqene, ku zbuloni bukuri të pakrahasueshme natyrore të saj.
Edhe një javë pasi u ktheva nga Shqipëria, në mendjen time isha ende në Bjeshkët e Nemuna dhe pyjet e dendura të ahut që qëndronin para meje.
Me skena që ngjasojnë me Andet peruane, ishte e vështirë të besohej se ishte vetëm tre orë fluturim larg shtëpisë në MB.
Këto peizazhe të pazbutura kanë pak shenja qytetërimi, pa llogaritur numrin në rritje të alpinistëve në Qafën e Valbonës.
Një detoks për jetën moderne, luginat janë të mbushura në mënyrë sporadike me kulla, të cilat janë qindra vjeçare, ndoshta të njëjtat me ato që ka kaluar edhe shkrimtarja e udhëtimeve viktoriane, Edith Durham.
Në udhëtimin e saj të vitit 1909, ajo vuri në dukje se si “koha ndaloi” në Theth dhe fshatrat përreth.
Dikush mund të argumentojë se nuk ka lëvizur shumë që atëherë, me disa përjashtime.
Ka një grusht hotelesh pas një bumi të turizmit dhe, fatmirësisht, kulla e izolimit është thjesht një muze këto ditë, pasi gjakmarrja është një gjë e rrallë.
Sigurisht, tani ka edhe ujë të ngrohtë dhe Wi-Fi, kështu që nuk jeni plotësisht jashtë rrjetit.
Fermat atje kanë kaluar brez pas brezi dhe kujdesen në mënyra tradicionale; familja me të cilën qëndrova ende i çon bagëtitë e tyre në kullotat e larta verore në Theth dhe përsëri në ultësirë në Shkodër për t’i shpëtuar dimrave të ashpër.
Shumë si ata tani po hapin shtëpitë e paraardhësve të tyre për alpinistët, duke ofruar një shkëmbim kulturor të çmuar, ushqim të gatuar në shtëpi nga ferma në tryezë dhe bukuri bukolike gjithëpërfshirëse.
Bota natyrore mbetet edhe më e pandryshuar.
Pjesë të mëdha të pyjeve janë aq të paprekshme sa konsiderohen të lashta, veçanërisht afër kufirit me Kosovën, ku ka pemë që mendohet të jenë më shumë se 350-vjeçare.
Ndërsa ngjitesha Qafën e Valbonës (1 800 metra mbi nivelin e detit) te një kor qyqesh, hodha sytë poshtë lumit prizmatik të Valbonës. Ai është një nga lumenjtë më të pastër të Evropës.
Megjithatë, pretendimi përfundimtar i Shqipërisë për të qenë kufiri i egër i fundit i Evropës është Vjosa e fuqishme, lumi i fundit krejtësisht i paprekur i kontinentit.
Ndonëse një pjesë e tij përshkon Greqinë, shumica kalon nëpër Shqipëri, ku u bë lumi i parë që u caktua park kombëtar në vitin 2023 për ta mbrojtur atë.
Shtatëdhjetë e pesë për qind e Shqipërisë përbëhet nga këto peizazhe, që mund të cilësohen edhe si destinacioni i përballueshëm i fluturimeve.
Në vend të kësaj, shkoni edhe në Tiranë.
Brenda pak minutash nga largimi nga aeroporti, ju kaloni me makinë nëpër kullota, pemishte frutash, barinj që kullosin delet e tyre dhe male të mjegullta përgjatë horizontit.
Ndaloni për të admiruar pamjet me një drekë te ”Mrizi i Zanave”, një restorant agroturistik i vlerësuar me çmime ku vendasit dynden gjatë fundjavave.
Bëni një turne falas në dyqanet e tyre të verës dhe djathit dhe mësoni se si ata prodhojnë ushqimin e tyre në vend. Nuk ka menu, por do t’ju shërbehet çfarëdo që është në sezon.
Vazhdoni për dy deri në tre orë të tjera për në Shkodër, emri i liqenit më të madh të Evropës Jugore, i cili lulëzon në kufirin me Malin e Zi.
I njohur si qyteti i çiklizmit në Shqipëri, Shkodra është një bazë e përkryer për të eksploruar liqenin dhe Alpet Shqiptare. Një pasdite qershori në 30 gradë Celsius, u futa në një rezervat natyror të rrethuar nga zambakë uji në një varkë me vozitje dhe i zhyta këmbët në liqen.
Pak më vonë, vazhdova të lahesha në ujin freskues në resortin e Liqenit të Shkodrës, ku, pas një zhytjeje në perëndim të diellit, e kalova duke parë Malin e Zi, u tërhoqa në çadrën time dhe u largova në thirrjet e çiftëzimit të bretkosave të ujit.
Bukuria e liqenit ka tërhequr prej kohësh turistët gjermanë, por pjesa më e madhe e Evropës Perëndimore ende nuk është në dijeni të bukurisë së fshehur të Shqipërisë së Veriut.
Të zgjoheshe dhe të shikoje Bjeshkët e Nemuna në njërën anë dhe kufirin malazez nga ana tjetër ishte magji.
Udhëtimi i ngadaltë është qasja më e mirë këtu. Duke ecur më këmbë, duke ecur me biçikletë dhe duke vozitur nëpër të, ju kuptoni historinë e plotë.
