Përshtatur në shqip, artikull i BBC-së
Askush nuk do të donte të punonte pa marrë pagën, apo edhe më keq, të paguante për të punuar. Megjithatë, kjo praktikë është bërë e zakonshme midis të rinjve të papunë në Kinë: ata paguajnë kompani për t’u dukur sikur punojnë atje. Kjo ndodh për shkak të ekonomisë së ngadalësuar dhe tregut të vështirë të punës, ku papunësia në mesin e të rinjve qëndron mbi 14%.
Tridhjetëvjeçari Shui Zhou, i cili humbi biznesin e tij të ushqimit në vitin 2024, duke nisur nga muaji prill i këtij viti paguan 30 juanë (rreth 4.20 dollarë) në ditë për të shkuar në një zyrë të simuluar në qytetin Dongguan. Ajo zyra, e quajtur Pretend To Work Company, është si një ambient real pune dhe Zhou ndihet i lumtur: ndjehet sikur është duke punuar bashkë me pesë kolegë që bëjnë të njëjtën gjë. Të rinjtë vijnë, përdorin kompjuterë për të kërkuar punë, për të filluar biznesin e tyre, dhe përfshihen në një rutinë sociale. Tarifat ditore, që zakonisht shkojnë nga 30 në 50 juanë, përfshijnë shpesh edhe drekë, sanduiçë apo pije.
Ky fenomen është përhapur edhe në qytete të mëdha të Kinës si Shenzhen, Shanghai, Nanjing, Wuhan, Chengdu dhe Kunming. Zyrat janë të përkryera: me internet, salla takimesh dhe dhoma për çaj.
Dr. Christian Yao nga Universiteti Victoria i Wellington-it (Zelandë e Re), shpjegon që ky trend është rezultat i mos-përputhjes midis edukimit dhe kërkesave të punës, dhe ofron si zgjidhje tranzitore për të rinjtë një ambient për të reflektuar ose për të bërë punë të vogla.
Rasti i Shui Zhou filloi nga një postim në rrjetin social Xiaohongshu: ai u ndje se ambjenti i zyrës do të përmirësonte disiplinën personale, dhe tashmë është aty që tre muaj. Prindërit e tij u ndjenë më të qetë kur panë fotografi nga zyra. Ai zakonisht arrin në orën 8-9 të mëngjesit, dhe ndonjëherë largohet pas orës 11 të natës, vetëm pasi e sheh menaxherin që largohet përpara. Tani ai ka krijuar miqësi me të tjerët; kur dikush kërkon punë, punon më intensitet, ndërsa në momente të kohës së lirë bisedojnë, bëjnë shaka dhe luajnë lojra, madje edhe darkojnë së bashku.
Në Shangai, 23-vjeçarja Xiaowen Tang, që u diplomua vitin e kaluar dhe ende nuk ka gjetur punë me kohë të plotë, ka marrë një vend pune të përkohshëm pranë një zyre ‘Pretend To Work’ për një muaj. Universiteti i saj kërkon një kontratë pune ose dëshmi praktike brenda një viti nga diploma; përndryshe, diplomës nuk i jepet. Ajo nisi të shkruante romane online për të fituar pak para në krah të asaj që u duk si një praktikë. Ajo i ofroi universitetit fotot si të ishin prova të punës praktike: “Nëse do të gënjesh, gënjeje deri në fund,” thotë Xiaowen.
Drejtori i Institutit Max Planck për Antropologji Sociale, Dr. Biao Xiang, thotë se ky fenomen vjen nga ndjenja frustrimi dhe mungesë mundësish për punësim. “Të bësh sikur punon është një mënyrë që të rinjtë i japin vetes hapësirë, pak largim nga shoqëria mainstream dhe një mënyrë për të mbajtur një ndjenjë dinjiteti.”
Drejtori i “Pretend To Work Company” në Dongguan, Feiyu, është 30 vjeç dhe vetë kishte qenë pa punë kur pandemia e bëri ta mbyllete biznesin e tij; ai ndjente depresion dhe pafuqi. Në prill nisi reklamimin e kësaj zyre dhe brenda një muaji, të gjitha vendet u mbushën; të tjerët duhet të aplikojnë. Rreth 40% e klientëve janë të rinj të sapodiplomuar që vijnë për fotot e praktikës, ndonëse disa e bëjnë për t’i kënaqur prindërit. 60% e tjerë janë freelancera apo nomadë digjitalë; mesatarisht 30-vjeçarë, me më të rinjtë 25 vjeç.
Zyrtarisht, këta quhen “profesionistë me punë fleksibile.” Feiyu mendon se në afatgjatë, ky biznes mund të mos qëndrojë fitimprurës; por ai e konsideron atë një eksperiencë sociale: “Ne shesim jo një vend pune, por dinjitetin për të mos qenë i padobishëm. Nëse vetëm i ndihmojmë ata të zgjasin pjesën e lojës, bëjmë pjesë në një mashtrim të butë. Vetëm nëse ky vend pune të stisur kthehet në një nisje reale, eksperimenti shoqëror do të japë efekt.”
Aktualisht, Zhou po përmirëson aftësitë e tij në fushën e AI-it, duke vëzhguar që shumë kompani kërkojnë ekspertizë në inteligjencë artificiale. Ai beson se kjo do t’i lehtësojë marrjen e një pune me kohë të plotë.
