Nga Spartak Ngjela
Gjëndja ekonomike në Shqipëri është shumë e rëndë. Dhe ndërkohë ka dhe krizë energjitike të pakrahasuar.
Amerika dhe BE nuk do të lejojnë ndërhyrje financiare ndihmuese nga institutet financiarë të tyre, nëse qeveria e re nuk do të vijojë reformën në drejtësi dhe të gjitha reformat. Dhe kjo në fakt garanton Reformën.
l.
Janë tre faktorë që e kanë bllokuar aktualisht ekonominë shqiptare: klientelzmi i qeverisë; çështja e pronës; dhe rënia e prodhimit të energjisë si pasojë e thatësirës.
Po shqiptarët kështu do të qëndrojnë?
Kam përshtypjen që nëse do konstatohet ndonjë lloj frenimi i Reformës, politika amerikane do të hapë kartat e veta.
Dhe mirë do të bëjë, sepse bllokimi ose frenimi, ose dhe zvarritja e Reformës në Drejtësi është pa dyshim keqdashje antishqiptare.
Po, çfarë pritet të sjellë Reforma në Drejtësi në të ardhmen shumë të afërt, dhe pse këtë nuk e dëshiron politika e lartë shqiptare?
1.Pas kryerjes së Reformës në Drejtësi, suksesi i saj i jep fund manipulimit të votës, dhe, për pasojë, krijon një pushteti real politik në Shqipëri.
2.Reforma eliminon përfundimisht klientelizmi politik në treg, i cili ka bllokuar dhe nuk e lejon konkurencën e lirë në tregun shqiptar . Ndalimi i konkurencës ka sjellë parazitizëm në fitimin ekonomik, sepse kudo fiton klientela e qeverisë me një fitim të garantua, fitim ky të cilin prej njëzetë vjetësh e ndan me politikën.
Por kjo në fakt ka bllokuar prodhimin, sepse, duke mos ekzistuar dogana për këta klientë, prodhimi i brendshëm del me kosto më të lartë se çmimi që vendos kontrabanda shtetërore në treg.
Janë shumë fabrika të mbyllura për këtë shkak, dhe kapitali shqiptar ka ndaluar investimin. Imagjinoni se ç’mendojnë investitorët e huaj!
Por, në të njëjtën kohë klientelizmi, duke rrafshuar edhe konkurencën, tregu shqiptar sot është kthyer i tëri në një falsitet dhe skadencë.
3.Reforma fillon të zhbllokojë çështjen e pronës, sepse ajo është grabitur padrejtësisht nga hordhi të qeverive të ndryshme që kanë kaluar në 20 vjetët e fundit në Shqipëri. Ajo tani e gjithë është fallsifikuar në Regjistrin Kombëtar, dhe ka frenuar në maksimum shpirtin imptenditorial në Shqipëri.
Të tria këto aspekte presin zgjidhje nga Reforma në Drejtësi, sepse që të tria marrin jetë nga mosfunksionimi i ligjit.
Në fakt ky është në thelb vetë korrupsioni mbytës që ka bllokuar zhvillimin shqiptar.
ll.
Edhe kriza energjitike që po spikat si pasojë e thatësirës të tejzgjatur në Shqipëri, është në favor të Reformës. Kjo sepse asnjë institut financiar perëndimor nuk e ndihmon financiarisht energjitikën shqiptare, nëse nuk vijon me rritje të shpejta Reforma në Drejtësi.
Kështu siç ka ardhur gjendja, pa ndërhyrje financiare të instituteve perëndimorë qeveria bie në krizë financiare.
Prandaj logjika racionale është e thjeshtë: edhe pse mund të goditën shumë liderë politikë nga Reforma në Drejtësi, majtas dhe djathtas, është më mirë për ta të pranojnë proceset gjyqësorë, sesa rrëniet e trazuara që si rregull vinë nga krizat ekonomike dhe nuk dihet si mund të përfundojnë për ta.
Politika amerikanë dhe Brukseli nuk do të lëshojnë pe; prandaj Reforma tanimë është një ndërmarrje e sigurt. Por a do ta çojë deri në fund marrëzinë e vet korrupsioni i lartë shqiptar?
Kjo tani varet nga kryeministri aktual dhe nga maxhoranca aktuale. Këtë i tha konkretisht me ton kryeministrit shqiptar sekretari i Departamentit të Shtetit Amerikan, Rex W.Tillerson para disa ditësh, pa lërini mënjanë dhe i harroni “urimet” e sekretarit amerikan gjatë një krizë luftë si ajo me Korenë e Veriut.
