Nga Ivan Krastev / New York Times
Përshtati JavaNews.al
“Nëse ndodh një shpërthim apo bie zjarr diku, Steve me gjasë është pranë me shkrepse me vete “, tha dikur me admirim njëri nga ish-punonjësit e Steve Bannon-it të Breitbart News. Pra, nuk duhet të jetë e çuditshme që zoti Bannon, i cili ishte strateg shefi i Donald Trump, ka arritur në Evropë.
Në fund të korrikut, zoti Bannon, operativi politik amerikan, njoftoi planin e tij për të themeluar Lëvizjen, një fondacion që shpreson të bashkojë partitë e ekstremit të djathtë të Evropës përpara zgjedhjeve parlamentare të majit 2019. Por a do të ketë rezultatin që ai dëshiron?
Siç Joshua Green shkruan në librin e tij për Z. Bannon, “Ujdia e Djallit”, z. Bannon sinqerisht besonte se populizmi i Partisë së Çajit (Tea Party) në krahun e djathtë ishte një fenomen global. Për më tepër, siç tha ai në një konferencë në Budapest në maj, “Brexit ishte një paragjykim i fitores së Trump 2016, dhe revolta nacionaliste populiste është rreth një vit më përpara në Evropë sesa në Shtetet e Bashkuara”.
Por pse zoti Bannon ka vendosur të mbështesë Evropën, është më pak konsekuent se aleati i tij më i madh në kontinent: Kryeministri Viktor Orban i Hungarisë. Nëse keni ndjekur nga afër fjalimet e zotit Bannon gjatë muajve të fundit, është e lehtë të konkludohet se është udhëheqësi hungarez i së djathtës ekstreme, të cilin provokatori amerikan populist jo vetëm e admiron, por gjithashtu kërkon ta ndihmojë.
Z. Bannon e ka quajtur Orbanin “Trumpi përpara Trumpit”. Z. Orban, nga ana e tij, po kërkon të jetë po aq transformues dhe shkatërrues sa presidenti amerikan dhe shpreson që zgjedhjet e vitit 2019 të ndihmojnë në ndërtimin e shumicës në Parlamenti Evropian për të, siç e thotë, “valë lamtumirë jo vetëm për demokracinë liberale dhe sistemin liberal jo-demokratik që është ndërtuar mbi themelet e saj, por edhe për të gjithë elitën e vitit ’68”.
Fondacioni i ri i zotit Bannon premton të sigurojë politika, votime dhe mbështetje strategjike për partitë euroskeptike në të gjithë kontinentin. Kjo është pikërisht ajo që zoti Orban ka marrë përgjegjësinë për vitet e fundit. Që nga viti 2015 qeveria hungareze ka zhvilluar sondazhe të rregullta në një duzinë vendesh evropiane dhe zoti Orban ka bërë fushatë aktive për aleatët e krahut të djathtë në vende si Sllovenia dhe Maqedonia.
Ka shumë ngjashmëri midis konsulentit amerikan dhe liberalit hungarez ultrakonservativ. Që të dy kanë një mision: Janë të interesuar për ide; të dy janë të obsesionuar me atë që ata e perceptojnë si kriza shpirtërore e Perëndimit; që as mungon në vetëbesim dhe ambicie.
Ajo që me të vërtetë i sjell z. Bannon dhe z. Orban së bashku nuk është vetëm se ata parashikojnë Bashkimin Evropian si një armik që do të shkatërrohet, por gjithashtu se ata besojnë se revolta populiste mund dhe duhet të jetë një revolucion kulturor.
Një javë pasi zoti Bannon njoftoi planet e tij për Lëvizjen, Orban deklaroi se votuesit i kanë dhënë atij një “mandat për të ndërtuar një epokë të re” dhe se “një epokë është një realitet i veçantë dhe karakteristik kulturor”. Mentor politik i zotit Bannon , botuesi i ekstremit të djathtë Andrew Breitbart, ngulmoi në mënyrë të ngjashme që “politika është në rrjedhën e poshtme nga kultura”.
Ndërsa afiniteti ideologjik dhe admirimi i ndërsjellë janë të rëndësishme, ato nuk janë të mjaftueshme për të shpjeguar këtë bosht amerikano-hungarez. Ekzistojnë gjithashtu edhe arsye taktike. Nga këndvështrimi i z. Orban, Z. Bannon ka shumë për të ofruar:
Së pari, Z. Bannon mund ta ndihmojë z. Orban të bindë populistët e Europës Perëndimore se nuk ka asgjë të keqe me kryeministrin e një kombi të vogël të Evropës Lindore duke u bërë udhëheqësi jozyrtar i lëvizjes së tyre. Mbështetja e zotit Bannon mund ta kurorëzojë zotin Orban si njeriu i z. Trump në Evropë.
JavaNews.al
