Lufta kundër korrupsionit pritet të hyjë sot në një fazë të re. Pas muajsh të tërë pritjesh, struktura kundër korrupsionit do të jetë tashmë e kompletuar me prokurorinë, gjykatën dhe me policinë e saj gjyqësore. Ditën e sotme do të zgjidhet kreu i Byrosë Kombëtare të Hetimit. Ky organ do të jetë policia gjyqësore e SPAK në luftën ndaj krimit të organizuar dhe korrupsionit. Në garë për këtë pozicion janë 4 kandidatë, nga të cilët 1 prej tyre do të jetë në krye të këtij organi të rëndësishëm. Në garë për kreun e BKH janë Aida Veizaj, Artur Beu, Ervin Hodaj dhe Idajet Faskaj. Kandidati që do të zgjidhet në bazë të disa kushteve që janë të parashikuara në ligj, mes të cilave është eksperienca 5 vjeçare në çështjet që kanë të bëjnë me krimin e organizuar dhe korrupsionin. Po ashtu, kandidati duhet të ketë përfunduar ciklin e dytë të studimeve, pra master shkencor ose arsim të lartë në polici. Por, nëse kandidati ka qenë më parë apo vijon të jetë pjesë e strukturave të Policisë së Shtetit, atëherë duhet të ketë mbajtur grada të rëndësishme, siç janë Komisar, Kryekomisar apo drejtues. Por një tjetër kriter që është parashikuar në ligj është që kandidati për kreun e BKH nuk duhet të ketë mbajtur funksione publike apo pjesë e partive politike. Por pas emërimit, kreu i BKH do të hartojë menjëherë një rregullore të plotë ku do të hartohet procesi i përzgjedhjes së hetuesve.
Zgjedhja e zv/kryetarit
Por pasi sot të zyrtarizohet kreu i Byrosë së Hetimit, do të zgjidhet zv/kryetari. Sipas ligjit “Për organizimin dhe funksionimin e institucioneve për të luftuar korrupsionin dhe krimin e organizuar”, theksohet se zv/kryetari zgjidhet nga kreu i BKH me pëlqimin e kreut të SPAK Arben Kraja në një proces tërësisht të hapur dhe transparent. Zv/kryetari i BKH do të ketë një mandat të plotë 4-vjeçar, me të drejtë rizgjedhjeje vetëm një herë. Ligji i jep të drejtë zëvendësdrejtorit të jetë përgjegjës për funksionimin e shërbimeve të Policisë Gjyqësore. Ai gjithashtu duhet të ketë një eksperiencë 3-vjeçare në hetimin e veprave penale të korrupsionit, krimit të organizuar apo krimeve të rënda, si dhe duhet të ketë treguar aftësi drejtuese. Ndërkohë që e drejta për të shkarkuar zv/kryetarin nga detyra e ka vetëm Këshilli i Lartë i Prokurorisë, nëse ka ankimim nga kreu i SPAK për shkelje të Kushtetutës, shkelje të disiplinës gjatë ushtrimit të detyrës apo dënim të formës së prerë.
Përzgjedhja e hetuesve
Pas zgjedhjes së kryetarit dhe zv/kryetarit do të bëhet edhe përzgjedhja e hetuesve të BKH, të cilët do të kenë një rol kryesor në funksionimin e këtij institucioni. Ligji ka parashikuar që BKH të ketë në përbërjen e saj 60 hetues, të cilët duhet të kenë arsim të lartë policor dhe 1 vit eksperiencë pune në gjykata apo prokurori. Por sipas burimeve, ka një numër të lartë kandidatësh që kanë shfaqur interes për të qenë hetues të BKH. Numri i lartë i aplikimeve lidhet me thirrjen që hapi KLP paralelisht me anëtarët e SPAK. Hetuesi do të jetë punonjës i Byrosë Kombëtare të Hetimit, i cili është përgjegjës për hetimin dhe do gëzojë statusin e oficerit të Policisë Gjyqësore. Po ashtu, ai do kryejë hetime vetëm nën drejtimin e prokurorëve të Prokurorisë së Posaçme. Në ligj është parashikuar që kandidati i BKH do përzgjidhet pas një procesi rekrutimi. Hetuesi caktohet nga Drejtori i Byronë Kombëtare të Hetimit ose Drejtuesi i Prokurorisë së Posaçme që të punojë me një prokuror të Prokurorisë së Posaçme. Hetuesi nuk mund të caktohet në një detyrë tjetër pa pëlqimin e prokurorit të posaçëm apo të Drejtuesit të Prokurorisë së Posaçme.
Çfarë është BKH-ja?
BKH është një institucion, i cili do të ndihmojë SPAK në hetimin e rasteve të korrupsionit në nivele të larta. Ngritja e BKH pritet të bëhet pas ngritjes së SPAK-ut. BKH do të përbëhet nga një drejtor dhe një ekip hetuesish, të cilët duhet të përmbushin standarde të forta, të ngjashme me ato të FBI.
Kryeprokurori i posaçëm i SPAK dhe dy prokurorë të Posaçëm do të zgjedhin drejtorin e BKH. Ky drejtor, do të drejtojë ekipet e hetuesve, pasi të jenë zgjedhur për këtë mision. Atyre do t’u monitorohen llogaritë bankare dhe telefonat përgjatë gjithë kohës, për t’u siguruar se do e zbatojnë detyrën me integritet dhe paanshmëri.
Zgjedhja e kreut të BKH kaloi nëpërmjet një procesi ku u përdor edhe makina e të vërtetës dhe gara të tjera fizike dhe mendore, proces ky që u monitorua nga amerikanët dhe partnerët europianë.
g.kosovari
