Nga Alexander Clarkson*
Liderët populistë si Ministri i Brendshëm italian Matteo Salvini shpesh portretizohen si të përkushtuar ndaj shkatërrimit të Bashkimit Evropian.
Me fjalë të ashpra ndaj Brukselit dhe shfaqje të dashamirësisë për udhëheqësit joliberalë si Presidenti rus Vladimir Putin, apo dhe Presidenti i SHBA Donald Trump, ata perceptohen si tërësisht të fokusuara në fuqizimin e qeverive të vendeve anëtare në kurriz të integrimit evropian.
Por e vërteta është më shqetësuese.
Salvini dhe aleatët e tij ideologjikë mund të kenë përdorur retorikën nacionaliste për të mobilizuar bazën e tyre ndërsa ishin në opozitë, por gjithashtu kanë provuar të jenë pragmatike, të gatshëm për të shkurtuar marrëveshjet me armiqtë e tyre ideologjikë brenda dhe jashtë vendit, nëse përfitojnë votuesit e tyre.
Në qeveri, populistët e ekstremit të djathtë kanë më pak gjasa të sulmojnë BE-në, por po përpiqen të punojnë brenda sistemit të BE-së për ta përdorur në avantazhin e tyre, duke e shfrytëzuar për axhendën e tyre.
Ata që besojnë në agjenda socialdemokrate, ambjentaliste apo liberale janë mësuar të shohin populistët e ekstremit të djathtë si automatikisht kundër BE-së.
Merrni mënyrën se si Salvini ka arritur përballjen midis qeverisë italiane dhe Komisionit Evropian lidhur me buxhetin e ardhshëm të Italisë.
Edhe pse ai po denoncoi presionin nga Brukseli si ndërhyrje anti-demokratike, ai i dha mundësi e leje ministrit të Financave Giovanni Tria për të arritur një marrëveshje me BE-në.
Rezultati: Një buxhet që i mundëson Salvinit të përmbushë premtimet e tij të politikave, duke detyruar partnerin e tij të koalicionit të pakënaqur – Lëvizjen 5 Yjet të largohet kryesisht nga premtimet e veta për asistencën ndaj qytetarëve pa punë.
Ashtu si atëherë kur Umberto Bossi, themeluesi i partisë së djathtë të Ligës së Salvinit, ishte i aftë të poziciononte veten si kundërshtar i centralizmit të Romës, ndërsa në të njëjtën kohë shërbeu si pjesë e qeverisë italiane, edhe Salvini mund të provojë njëlloj të lëvizë me Brukselin.
Kjo është një mundësi që po e shfrytëzon ndërkohë që kundërshtarët e tij nuk janë gati.
Ata që besojnë në agjenda socialdemokrate, jeshile apo liberale janë mësuar të shohin populistët e ekstremit të djathtë si automatikisht kundër BE-së.
Populistët e krahut të djathtë nuk shohin gjithmonë syrin për sy. Pavarësisht nga armiqësia e përbashkët ndaj emigrantëve dhe nderimi për të ashtuquajturat vlera tradicionale, mosmarrëveshjet mbi çështjet kyçe të politikave mbeten pengesa të mëdha për të arritur një axhendë të përbashkët evropiane të ekstremit të djathtë.
Për shembull, Lidhja e Salvinit është përplasur me Heinz-Christian Strache të Partisë për Liri të Austrisë, për shembull, mbi një propozim austriak për të bërë
shtetësinë e dyfishtë më të aksesueshme për folësit gjerman në rajonin italian të Tirolit Jugor.
E megjithatë, ka përpjekje të qarta për të zhvilluar një axhendë të përbashkët ideologjike në mesin e rrjeteve të aktivistëve të ekstremit të djathtë. Ambjenti intelektual radikal në shtete të tilla si Franca, Italia dhe Austria po e zhvendosin fokusin e tyre nga sjellja e rënies së BE-së drejt një përpjekjeje të qëndrueshme për të vënë integrimin evropian në shërbim të një grupi të caktuar të synimeve ideologjike.
Rrjetet rinore kanë evoluar një gjuhë politike që thekson mbrojtjen e koncepteve të identitetit evropian që bazohen në një botëkuptim autoritar. Në vend që të kërkojnë të shkatërrojnë BE-në, lëvizjet e tilla po shohin se si mund të riformohet për ta bërë atë të aftë për të projektuar forcën e tyre brenda dhe jashtë kundër kundërshtarëve ideologjikë apo rivalëve gjeopolitikë në zhvillim.
Për të gjitha mosmarrëveshjet e tyre në jug të Tirolit, Salvini dhe Strache kanë rrëzuar nismavt kolektive të kontrollit kufitar evropian të mbikëqyrur nga Frontex. Zgjerimi i lidhur me operacionet ushtarake dhe të policisë në Afrikën e Veriut dhe Sahel-i, i projektuar për të zhdukur rrugët migruese afrikane drejt Europës, gjithnjë e më shumë ka tërhequr mbështetjen e populistëve të krahut të djathtë evropian, të cilët ndajnë një dëshirë për zgjidhje ushtarake për problemet sociale.
Në vend që të shkatërrojnë BE-në, populistët e ekstremit të djathtë mund të ndihmojnë në përshpejtimin e militarizimit të BE-së në mënyrë që të projektojë pushtetin kolektiv në shtetet përgjatë kufijve të BE-së në një mënyrë pothuajse imperiale.
Salvini … me siguri nuk do të ketë shqetësime për të kaluar në një mbrojtje të identitetit evropian, nëse i del me leverdi.
Gjatë 40 viteve të fundit, linjat ndarëse ideologjike mbi mbijetesën e BE-së dukeshin të qarta. Ndërsa në të djathtën e majtë dhe të djathtë ishin ata që shpresonin për vdekjen e saj, shumica e lëvizjeve politike ranë dakord mbi nevojën për ta mbrojtur atë.
Gabimi më i madh që mund të bëjnë ata në favor të BE do të ishte supozimi se partitë e ekstremit të djathtë do të mbeten dogmatikisht të lidhura në qeveri me retorikën populiste që ata përdorën në opozitë.
Ata, si gjithë të tjerët, kanë pasur rastin të shohin se çfarë ndodhi me Greqinë ose Mbretërinë e Bashkuar, pasi ata sfiduan BE-në dhe po i përshtasin strategjitë e tyre në përputhje me rrethanat.
Salvini, i cili e shtyu partinë e tij dikur sececioniste dhe anti-Romë drejt një përqafimi të nacionalizmit italian, sigurisht që nuk do të ketë shqetësime për të kaluar në një mbrojtje të identitetit evropian, nëse kjo provohet politikisht e përshtatshme për ta bërë këtë.
Të ballafaquar me këtë fleksibilitet ideologjik, politikanët pro-BE do të duhet të mendojnë kohë e kohë për mënyrën se si të mbrojnë BE-në nga ata që do ta keqpërdorin atë për të promovuar një vizion më të errët të Evropës.
Alexander Clarkson është ligjërues në studimet evropiane në King’s College London dhe autori i “Fragmented Fatherland: Imigracioni dhe konflikti i luftës së ftohtë në Republikën Federale të Gjermanisë, 1945-1980” (Berghahn Books, 2013).
Politico.eu-(TemA Javore)
