Nga Edon Qesari
Duke qenë se djalli qëndron pas detajeve, cilido që mendon se brirët e tij qëndrojnë pas një paruke verdhacuke që ka zënë karrigen e Shtëpisë së Bardhë, nevojitet që të dijë se njohja e Jerusalemit si kryeqytet i Shtetit të Izraelit nga administrata aktuale në Uashington është pohuar nëpërmjet dy formulash jo dhe aq kriptike:
së pari, presidenti amerikan nuk ka folur për një Jerusalem të bashkuar dhe të pandashëm (që është dhe togfjalëshi i vazhdueshëm i së djathtës izraeliane), çka nuk nënkupton me domosdoshmëri një pranim ‘in toto’ të gjendjes së krijuar në qytet pas luftës së qershorit të ’67-s (sic do të donte Netanjahu, dhe ky s’është dhe aq i lu[/highlight]mtur nga deklarata e Trump-it sa do të tregojë se ëshrë.);
së dyti, Trump-i shtoi se do të jenë dy palët që do të kenë në dorë përcaktimin e kufijve mes tyre, që do të thotë se amerikanët s’kanë kundërshti nëse Jerusalemi Lindor (ku përfshihet dhe Qyteti i Vjetër), që para ’67-s ishte njëfarësoj kryeqendre e arabëve të Palestinës, të bëhet kryeqytet i një shteti të ardhshëm palestinez. Gjithcka u lihet veprimtarisë politike (në terren) dhe diplomatike (në tavolina) të izraelianëve dhe palestinezëve.
Kësisoj, deklarata e mbrëmshme e presidentit amerikan prodhon dy pasoja:
a. Zhbllokon një gjendje e cila, de-facto, ishte krejt jo-funksionale – e mbi të gjitha e paqenësishme – deri më sot. Vërtetë, ambasadat e huaja (përfshirë atë amerikanen) gjenden sot e kësaj ditë në Tel Aviv, në kryeqytetin që bota i njeh zyrtarisht Izraelit, por për të kryer punën e tyre të përditshme stafet diplomatike të huaja merrnin përditë makinën deri në Jerusalem, ku ndodhen institucionet qeveritare të Izraelit prej dekadash. Të njëjtën gjë bënin gjithë delegacionet e huaja (edhe egjiptianët, turqit apo arabët) që priteshin në takimet zyrtare me izraelianët. Duket banale por, në muajt në vijim, Uashingtoni (dhe Praga, mesa duket) thjesht do i kursejnë vetes benzinë, pasi gjithë komuniteti ndërkombëtar fshihej deri më sot pas një fait accompli-je të gjithë-pranuar.
b. Hedh përsëri në lojën e negociatave statusin e qytetit, duke përjashtuar mundësitë e kota – dhe të paqenësishme, nëse flasim në mënyrë realiste – që deri tani qëndronin në tavolinë dhe kurrkush s’i merrte seriozisht (së paku jashtë konferencave të shtypit): ajo e Jerusalemit tërësor si kryeqytet të Palestinës së ardhshme të pavarur (mendon njeri se kjo mund të ndodhë pa ndonjë apokalips rajonal në atë zonë?) dhe akoma më tepër ndërkombëtarizimi i Jerusalemit (dikush të më thotë një shembull qyteti të ndërkombëtarizuar, apo të hapur, ndër ato 2-3 raste të eksperimentuara në historinë bashkëkohore, që ka pasur sukses).
Trump-i, mesa duket, po e bën këtë zgjedhje duke përjashtuar mundësinë e ndarjes së çështjes së Jerusalemit nga negociatat e përgjithshme izraeliano-arabe (siç kishte ndodhur nga Marrëveshja e Oslos, në 1994-n, e deri më sot). Arsyet mund të jenë të shumta, por kryeson ajo e moszgjidhjes – e mos pasurit asnjë mundësi reale zgjidhjeje – të kësaj çështjeje si paketë e veçante bisedimesh. Status quo-ja aktuale (të cilën vetëm Shteti i Vatikanit e pranon hapur, edhe sepse ka një traditë mbështetjeje në ruajtjen e konservave shtetërore, madje dhe kur këto përbëjnë një anomali bashkëkohore) është prodhim i Luftës së Ftohtë dhe deri tani ka kontribuar fort që palët t’i largohen më shumë zgjidhjes më të volitshme të dy-shteteve, duke iu qasur më shumë të djathtave përkatëse që refuzojnë çdo nocion ujdie. Paqja mund të jetë vetëm e dhimbshme, mund të brejë ndërgjegjien dhe shpirtin, por mban gjallë trupin.
Dhe paqen mund të bëjnë vetëm të gjallët.
/Hashtag.al
