Kredia për shtëpi u rrit për të katërtin vit radhazi në 2023. Të dhënat e Bankës së Shqipërisë tregojnë se kredia e re për blerje banesash arriti rekordin e ri historik prej 48.5 miliardë lekësh, ose rreth 466 milionë eurosh. Ky portofol kredie i kaloi mbi një miliard euro për 2023 dhe ishte sa një e katërta e totalit të kredisë së dhënë në Shqipëri.
Normat relativisht të ulëta të interesit kanë bërë që kredia për shtëpi të rritet sidomos në monedhën vendase dhe përbënte më shumë se 62% të disbursimeve të reja për këtë produkt.
Banka Qendrore llogarit se norma mesatare e interesit të kredisë për blerje banesash nga individët në monedhën Lek, në fund të vitit të kaluar, ishte 4.85%. Ndërsa në monedhën Euro kjo normë arriti në 5.2%. Pra paguajmë mesatarisht 5,2 Euro për çdo 100 Euro të dhëna nga banka!
Këto konsiderohen norma të ulëta të interesit. Kredia për shtëpi është tërheqëse për huamarrësit, e ndikuar nga rritja e çmimeve të pasurive të paluajtshme. Shqiptarët kanë perceptimin se blerja e një prone është një investim i mirë për të ardhmen.
Fondi Monetar Ndërkombëtar e sheh me shqetësim këtë rritje të kredisë dhe i sugjeroi Bankës së Shqipërisë të mbikqyrë bankat tregtare që kanë dhënë pa fund kredi për pasuri të paluajtshme.
Ana tjetër e medaljes janë kredimarrësit. Sa interesa paguajnë për kreditë? Po analizojmë vetëm një sektor të kredisë, atë konsumatore.
Sa interes paguajmë për kredinë konsumatore? Vini re tabelën e mëposhtme, për vlerën e kredive nga 200 mijë deri në 6 milionë lekë.
Për kreditë deri 200 mijë lekë – 72 lekë për çdo 100 lekë
Kartat e kreditit deri 200 mijë lekë- 20 lekë për çdo 100 lekë
Për overdraft deri 200 mijë lekë- 14 lekë për çdo 100 lekë
Për kreditë 200 deri 600 mijë lekë- 28 lekë për çdo 100 lekë
Për kreditë 600 mijë deri 2 milionë-13 lekë për çdo 100 lekë
PS: Normat e mësipërme të interesit janë llogaritur mbi të gjitha kreditë konsumatore të dhëna nga bankat dhe institucionet financiare jobanka, bazuara në të dhënat që pasqyrohen në Regjistrin e Kredive.
Të gjitha interesat që përmendëm janë në rënie në gjysmën e parë të këtij viti.
Ka ndikuar aplikimi i një norme maksimale efektive të interesit nga Banka e Shqipërisë, duke i zhvendosur në ulje interesat mesatare të kredive.
Sakaq, statistikat e Bankës së Shqipërisë tregojnë se kredia konsumatore po vijon rritjen me ritme dyshifrore, edhe në pjesën e parë të këtij viti, kur sektori bankar dha rreth 190 milionë Euro kredi të reja konsumatore, një të tretën më shumë se viti i kaluar, duke përfshirë edhe overdraftet. A janë të shtrenjta apo të lira kreditë për shtëpi? Përfshirë edhe interesat? Fakt është që nuk ka të ndalur kredimarrja për të blerë një shtëpi, pavarësisht normës efektive të interesit m e vlerësuar si më e larta në rajon dhe më gjerë!
/a.r
