Dikur ishin shtylla kurrizore e ekonomisë socialiste, duke punësuar mijëra njerëz dhe duke mbajtur në këmbë industri të tëra në vend. Sot, pas dekadash tranzicioni, janë një memorie e largët e lavdisë sw tyre, të mbyllura në praktikë, por ende aktive juridikisht. Tashmë, fati i uzinave shtetërore po shkon drejt një mbylljeje përfundimtare ligjore.
Qeveria ka hedhur për konsultim një projektligj që synon çregjistrimin e shoqërive tregtare me kapital shtetëror, disa prej tyre ndodhen në proces likuidimi që nga fillimi i viteve 2000. Bëhet fjalë për subjekte që nuk ushtrojnë më aktivitet ekonomik, por vijojnë të ekzistojnë për shkak të detyrimeve të vjetra, aseteve të paregjistruara dhe proceseve të zvarritura të likuidimit.
Mes shoqërive të përfshira janë “Albbakër”, “Albminiera”, “Albkrom”, “Petrol Alba”, “Duhan–Cigare” dhe “Superfosfat Kurbin”.
Projektligji parashikon krijimin e një shoqërie shtetërore pasuese, “Operatori i Shoqërive Shtetërore”, ku do të transferohen asetet dhe detyrimet reale të këtyre ndërmarrjeve. Synimi është administrimi i centralizuar i pasurive shtetërore, shlyerja e detyrimeve të verifikueshme dhe fshirja ligjore e borxheve historike të parashkruara.
Sipas relacionit shpjegues, shoqëritë administrojnë ende troje, fabrika, objekte industriale dhe galeri minerare, me një vlerë kontabël që tejkalon detyrimet reale financiare. Megjithatë, mungesa e regjistrimit pronësor ka bllokuar prej vitesh disponimin e këtyre aseteve.
Qeveria argumenton se ndërhyrja ligjore është e domosdoshme për rritjen e sigurisë juridike, reduktimin e subjekteve jofunksionale në pronësi publike dhe një menaxhim më efikas të pasurisë shtetërore, ndërsa financimi fillestar i shoqërisë së re do të mbulohet nga buxheti i shtetit.
