Një grup studiuesish në një institut me qendër në Uashington kanë vënë re se një gjë e çuditshme ndodh sa herë që presidenti rus, Vladimir Putin, i afrohet një porti: GPS-i i anijeve të ankoruara atje çorientohet, duke i lokalizuar ato milje larg, në pistat e aeroporteve aty pranë.
Sipas një raporti të ri të ekspertëve të sigurisë me grupin C4ADS, kjo ndodh sepse Putin udhëton me një pajisje manipuluese dhe, për më tepër, se Rusia po i manipulon sistemet globale të navigimit në një shkallë shumë më të madhe nga sa dihej deri tani.
“Rusia vazhdon të veprojë si pioniere në këtë hapësirë, duke shprehur gatishmërinë e saj për të vendosur jo vetëm këto aftësi në mbrojtjen e VIP-ve dhe mjediseve të rëndësishme strategjike, por edhe për t’i përdorur këto teknika për të promovimin e sipërmarrjeve të saj në kufijtë me Sirinë dhe kufijtë evropianë të Rusisë”, thuhet në raportin e cituar nga Foreign Policy.
Si pjesë e përpjekjes së Kremlinit për të minuar përparësinë ushtarake të Perëndimit në armatim preciz, ushtria ruse ka bërë investime masive në elektronikë, duke rritur ndjeshëm aftësinë e saj për të bllokuar komunikimet e rivalëve.
“Armët e zgjuara kanë nevojë për njerëz të mençur që u thonë gjëra të zgjuara. Ato kanë nevojë për koordinimin e pozicionimit. Ato kanë nevojë për sisteme navigimi”, thotë Michael Kofman, një ekspert ushtarak rus në CNA, një organizatë kërkimore. “Ritmi i operacioneve kërkon qasje të vazhdueshme në të dhëna në kohë reale” dhe ushtria ruse beson se lufta elektronike “është pjesë e përgjigjes ndaj dominimit të SHBA-ve në armët precize dhe sulmet në hapësirën ajrore”.
Rusia ka qenë pioniere e këtyre teknologjive në Ukrainë dhe Siri, ku ka neutralizuar radio, GPS dhe sinjale radare. Në Siri, komandantët e SHBA janë ankuar për një “mjedis agresiv të luftës elektronike” dhe ushtria amerikane po bën tani lëvizje për të përmirësuar aftësitë e saj në këtë aspekt.
Truprojat e Putinit e përdorin pajisjen me qëllim parandalimin e ndonjë atentati të mundshëm nga ajri. Pajisja që manipulon GPS-in fokusohet te sinjalet civile të këtij të fundit dhe i jep marrësit koordinata të rreme për aeroportet lokale. Ai zgjedh koordinatat e aeroporteve lokale, sepse avionët komercialë zakonisht janë të paraprogramuar me mekanizma sigurie që i bëjnë ato të ulen automatikisht ose të çaktivizohen kur hyjnë në hapësirën ajrore të një aeroporti.
Në teori, dronët që i afrohen Putinit do të fiken ose të ulen automatikisht, kur hyjnë në rrezen e veprimit të pajisjes. Frika nga një atentat me dron nuk është e pabazë. Vitin e kaluar, presidenti venezuelian, Nicolás Maduro, i mbijetoi një përpjekjeje për ta ekzekutuar përmes dronëve.
Jo vetëm aty ku është Putin
Duke shqyrtuar të dhënat e vendndodhjeve detare, të cilat janë në dispozicion të publikut, kërkuesit e institutit C4ADS dhanë vlerësimin e parë të ndikimit të përhapur të manipulimit rus. Në mes të shkurtit 2016 dhe nëntorit 2018, C4ADS regjistroi 9 883 raste të ngjashme që përfshijnë 1 311 anije, çka do të thotë se ky manipulim teknologjik është edhe më i përhapur sesa mendohej më parë.
“Sfida me luftën elektronike është që ju nuk mund ta matni atë”, thotë Kofman.
Ky numër përfaqëson një shifër minimale për numrin e incidenteve të manipulimit të, pasi ai reflekton vetëm një lloj të sistemeve të prekura. Raporti i hartuar nga C4ADS fokusohet në sinjale GPS detare për shkak të disponueshmërisë së tyre të lehtë dhe sisteme të tjera civile që nuk transmetojnë vendndodhjen e tyre publikisht do të ndikohen gjithashtu.
Vendet e prekura nga ky manipulim dhe të dokumentuara nga C4ADS përfshijnë zona përreth Krimesë, Shën Petersburg, Moskë, në zonën lindore të Vladivostok, dhe rreth bazave ushtarake ruse në Siri. /TVT
g.kosovari
