Teksa lufta në Ukrainë po vijon që prej 24 shkurtit të këtij viti, analistët ushtarakë kënë bërë vlerësimet e tyre se si mund të evoluojë konflikti i armatosur gjatë vitit të ardhshëm.
Ata nuk mendojnë se gjatë vitit të ardhshëm do i jepet fund konfliktit dhe shtojnë se ka pesë skenarë të ndryshëm sesi mund të marrë rrjedha e luftës në Ukrainë.
‘Kundër-ofensiva ruse në pranverë do të jetë kyçe’
Mike Clarke, zëvendës-drejtori i Institutit për Studime Strategjike në Exeter, Mbretëria e Bashkuar, thekson se ata që kërkojnë të pushtojnë një vend tjetër, kudo në stepat e mëdha euroaziatike, janë të dënuar të dimërojnë atje.
Napoleoni, Hitleri, Stalini duhej të mbanin forcat e tyre në lëvizje për t’i bërë ballë të ftohtit në stepa, dhe tani Putini po përgatit forcat e tij për borën, në mënyrë që të planifikojë një ofensivë të re pranverore.
Të dyja palët kanë nevojë për një pushim, por ukrainasit janë më të pajisur dhe të motivuar për të vazhduar, dhe “mund të presim që ata të vazhdojnë presionin, të paktën në Donbas”, thekson Clarke.
Ka zona rreth Kreminës dhe Svjatovës ku fitorja është afër për forcat ukrainase dhe siç thekson Kievi duket se nuk dëshiron të ndalet. Megjithatë, sulmet ukrainase mund të ndalen në jugperëndim, pas rimarrjes së Khersonit.
Për vitin 2023, faktori vendimtar do të jetë fati i ofensivës së pranverës të Rusisë. Vladimir Putin ka pranuar se rreth 50,000 nga trupat e sapomobilizuara janë tashmë në front – 250,000 të mbetur janë duke u trajnuar për vitin e ardhshëm.
“Nuk ka asnjë perspektivë tjetër përveç vazhdimit të luftës apo një armëpushim të paqëndrueshëm”, thotë ai. Putin, megjithatë, e ka bërë të qartë se nuk do të ndalet. Dhe Ukraina e ka bërë të qartë se është ende duke luftuar për mbijetesë.
“Ukraina do të rifitojë tokën e saj”
Andriy Piotkovsky, një shkencëtar dhe analist me bazë në Uashington, vlerëson se Ukraina do të rifitojë plotësisht tokat e saj të humbura deri në pranverën e vitit 2023. Janë dy faktorë sipas tij që të çojnë në këtë përfundim.
Njëri është motivimi, vendosmëria dhe guximi i ushtrisë ukrainase dhe i kombit ukrainas në tërësi që është i paprecedentë në historinë moderne, sipas tij. Faktori tjetër është se Perëndimi është pjekur dhe ka kuptuar përmasat e sfidës historike me të cilën përballet. Kjo shihet më së miri nga një deklaratë e fundit e Sekretarit të Përgjithshëm të NATO-s, Jens Stoltenberg.
“Çmimi që paguajmë është në para. Ndërsa çmimi që paguajnë ukrainasit është në gjak. Nëse regjimet autoritare shohin se dhuna shpërblehet, ne të gjithë do të paguajmë një çmim shumë më të lartë. Dhe bota do të bëhet një botë më e rrezikshme për të gjithë ne”, tha ai.
Koha e saktë e fitores së pashmangshme të Ukrainës do të përcaktohet nga shpejtësia me të cilën NATO mund të japë paketën e re të ndihmës ushtarake, thekson analisti. “Pres që Melitopolis të bëhet pika kryesore e betejës në muajt e ardhshëm, ndoshta edhe javët”.
Pasi kanë kapur Melitopolis, ukrainasit do të lëvizin lehtësisht në Detin Azov, duke ndërprerë në mënyrë efektive linjat e furnizimit dhe komunikimit me Krimenë, shton ai.
“Fundi i luftës nuk është ende në dukje”
Në të njëjtën kohë, Barbara Zancheta, zyrtare e Departamentit të Studimeve Ushtarake në King’s College në Londër, thekson se Vladimir Putin priste që Ukraina të pranonte në mënyrë pasive veprimet e fqinjit të saj më të fortë, pa përfshirje thelbësore të vendeve të tjera. Kjo llogaritje e gabuar çoi në një konflikt të stërzgjatur pa një përfundim të dukshëm.
Dimri do të jetë i vështirë, mendon ai, pasi sulmet ruse ndaj infrastrukturës ukrainase do të përpiqen të thyejnë moralin dhe qëndrueshmërinë e popullit tashmë të shkatërruar ukrainas. “Por qëndrueshmëria e Ukrainës është dëshmuar e jashtëzakonshme, ata do të qëndrojnë të patundur. Lufta do të vazhdojë”, shton ajo.
Perspektivat për negociata janë të zymta pasi njëra nga dy palët duhet të tërhiqet nga kërkesat kryesore. Dhe nuk ka asnjë shenjë që ata të lëvizin nga pozicionet e tyre së shpejti.
Për sa i përket mënyrës sesi do të përfundojë konflikti, ajo thekson se kostoja e luftës – si njerëzore ashtu edhe logjistike – do të “thyejë” angazhimin e elitës politike ruse. Çelësi, thekson ai, është brenda Rusisë.
Luftërat e mëparshme në të cilat një llogaritje e gabuar ka qenë thelbësore, si Vietnami për Shtetet e Bashkuara ose Afganistani për Bashkimin Sovjetik, kanë përfunduar pikërisht në këtë mënyrë. Kushtet e brendshme politike ndryshuan situatën në vend, duke e bërë daljen nga lufta të vetmen mundësi të mundshme. Por kjo mund të bëhet vetëm nëse Perëndimi ruan mbështetjen për Ukrainën mes presionit në rritje brenda aleancës për koston e luftës.
“Asnjë rezultat tjetër përveç humbjes ruse”
Nga ana e tij, Ben Hodges , ish-komandant i Ushtrisë së Shteteve të Bashkuara për Evropën, thekson se është shumë herët për të planifikuar një paradë fitoreje në Kiev, por sipas tij, momenti i luftës është me Ukrainën dhe nuk ka dyshim se ajo do ta fitojë luftën, ndoshta në vitin 2023.
Siç shpjegon ai, gjërat do të ecin më ngadalë gjatë dimrit, por forcat ukrainase do të jenë në gjendje ta përballojnë më mirë se ato ruse për shkak të pajisjeve që po dërgojnë Britania, Kanadaja dhe Gjermania. Deri në janar, Ukraina mund të jetë në gjendje të fillojë fazën përfundimtare për çlirimin e Krimesë.
“Ne e dimë nga historia se lufta është një provë e vullnetit dhe një provë e logjistikës. Kur shoh vendosmërinë e popullit dhe ushtarëve ukrainas dhe përmirësimin e shpejtë të situatës logjistike të Ukrainës, nuk shoh asnjë rezultat tjetër përveç një disfate ruse”, shton ai.
Siç nënvizon ai, tërheqja e rusëve nga Khersoni e çoi atë pjesërisht në këtë përfundim. Ngjarja dha një nxitje psikologjike për popullin ukrainas, e turpëroi thellë Kremlinin dhe u dha ukrainasve një avantazh kyç operacional. Ndërkohë Krimea është brenda rrezes së sistemeve të armëve ukrainase.
“Do të vijojë njësoj situata e luftës”
David Gentleman, një analist ushtarak me bazë në Izrael, nuk qëndron në atë se si do të përfundojë lufta, por në atë që kërkon secila palë.
Rusia mban gjysmën e forcave të saj të dislokuara në gatishmëri dhe mund t’i mobilizojë ato kur të vijë momenti. Pushtimi i rajoneve të Luhanskut dhe Donetskut do të vazhdojë, por një lëvizje e madhe ruse, si lëvizja nga jugu në Pavlograd për të rrethuar forcat ukrainase në Donbas, ka më pak gjasa.
Ka më shumë gjasa, siç vlerëson ai, që pala ruse të mbajë të njëjtat taktika. Synimi i vazhdueshëm i infrastrukturës energjetike të Ukrainës dhe sulmet e tjera në pjesën e pasme të Ukrainës do ta kompletojnë këtë strategji të gërryerjes.
/e.d
