“Propozimi i ri” qe ka brenda pak nga Oerd Bylykbashi e pak nga Kastriot Islami, nxjerr jashte procesit te rivleresimit te gjykatesve e prokuroreve sot ne sistem, nderkombetaret, evropianet dhe amerikanet.
“Propozimi i ri” i trojkes se gjithpushtetshme ne PD- “OKB”, i jep nderkombetareve vetem rolin e “rojtarit te transparences” ne procesin e perzgjedhjes se gjykatesve te vetingut, asgje me shume.
Nderkohe qe ne draftin e ndryshimeve ne Kushtetute, miratuar ne Komisionin e Posacem te Reformes ne Drejtesi, mbeshtetur nga SHBA e BE, nderkombetaret marrin rolin e qarte te monitorimit dhe mbikqyrjes se procesit te perzgjedhjes se gjykatesve te vetingut, duke sugjeruar direkt ne listen e kandidateve per gjykates dhe me pas, rol te qarte te informuesit, analizuesit te te dhenave, kundershtimit te vendimeve te gjykatesve kur ato jane haptazi te padrejta.
Diferenca eshte e thelle.
Ne draftin e ndryshimeve ne Kushtetute, procesi i vetingut nis me perzgjedhjen e kandidateve per gjykates te vetingut nga Avokati i Popullit dhe Operacioni Nderkombetar i Monitorimit.
Ne “propozimin e ri” te Lulzim Bashes, procesi i vetingut nis tek Presidenti dhe Gjykata Kushtetuese, dy institucione te zgjedhhura ne menyre te njeanshme, me shumice te thjeshte partiake.
Por edhe me nje favor te madh:
“Propozimi i ri” i Lulzim Bashes, ne rastin me te mire-i perjashton nga vetingu gjykatesit e Gjykates Kushtetuese, ne rastin me pak te mire-garanton vetingun ne kushtet e konfliktit te paster te interesit; gjykatesit e Gjykates Kushtetuese zgjedhin gjykatesit e vetingut dhe gjykatesit e vetingut bejne vetingun per gjykatesit e Gjykates Kushtetuese.
Por habia me e madh ne kete proces, gjithnje referuar “propozimit te ri” te Lulzim Bashes, eshte votimi per perzgjedhjen e kandidateve per gjykates nga nje komision partiak i Kuvendit.
Sipas propozimit, nje sistem elektronik votimi komandon voten;
Thuhet ne propozim:
“Anetareve u shfaqet lista e kandidateve e plote dhe ne te njejten kohe. • Nje kandidat nuk mund te votohet nga me shume se nje anetar i komisionit.
Sistemi elektronik garanton qe kur nje anetar i komisionit zgjedh nje kandidature, kjo e fundit nuk mund te zgjidhet nga nje anetar tjeter”.
Lulzim Basha ka shume te drejte qe nuk e kupton kete menyre perzgjedhjeje.
Por nuk eshte ky problemi.
Problemi eshte se, kjo e “propozimit te ri” te Lulzim Bashes, eshte nje vote e komanduar banalisht, pavaresisht votimit te fshehte dhe elektronik.
Pra, nese dy ose me shume anetare te komisionit adhoc- me perberje te barabarte mes pozites e opozites, votojne per nje kandidat si gjykates, vetem nje nder ta ka mundesine e votimit per te, te tjeret, pavaresisht mendimit e te drejtes se tyre per te zgjedhur, duhet te votojne- ne menyre te komanduar, per ate qe nuk e perzgjedhin.
E thjeshte, keshtu arrihet atje ku do prej muaj Partia Demokratike, sali Berisha e Lulzim Basha;
Ndarja e oraganeve te reja qe do qeverisin sistemin e ri te drejtesise mes partive politike dhe me keq akoma, deshtimin e nje procesi jetik rivleresimi per te gjithe gjykatesit e Gjykates Kushtetuese dhe asaj te Larte, te gjithe gjykatesit e prokuroret e cdo niveli ne sistemin e drejtesise.
“Propozimi i ri” i PD prezantuar sot nga deputeti Oerd Bylykbashi
Zgjedhja e 12 Komisionereve te Komisioneve te Perkoheshme te Kualifikimit (Vetingu)
Hapi 1 – Shpallja e Vakancave
1- Presidenti i Republikes (alternative: Avokati i Popullit) shpall vakancat per 12 vende per komisionere te vetingut, antare te Komisioneve te Perkoheshme te Kualifikimit
Kriteret per aplikim parashikohen ne Kushtetute dhe ligj dhe jane te publikuara.
Ne perfundim te afatit, Presidenti i percjell dosjet e aplikimeve Gjykates Kushtetuese.
Hapi 2 – Vleresimi dhe Vetingu
Kryetari i Gjykates Kushtetuese perzgjedh me short 3 antare te Gjykates Kushtetuese qe do te bejne vleresimin e kandidateve ne perputhje me kriteret , perfshire ato per integritetin e kandidateve.
Formohet Paneli i Vleresimit prane Gjykates Kushtetuese (PV).
Perfaqesuesit e Operacionit Nderkombetar te Monitotimit i bashkengjiten PV si “rojtar te transparences” , sic rekomandon Komisioni i Venecias.
Hapi 2 – Vleresimi dhe Vetingu
Paneli i Vleresimit shqyrton secilen dosje sipas kritereve ligjore, perfshire te dhenat mbi integritetin e kandidateve.
Shqyrtimi behet mbi prova dhe fakte dhe kandidatit i jepet mundesia te faktoje permbushjen e kushteve dhe kritereve.
Nese nje kandidat nuk ploteson kushtet, rrezohet.
Vezhguesit nderkombetare kane akses te plote ne te gjithe dokumentacionin.
Hapi 3 – Vleresimi dhe Vetingu
Kunder vendimit te Panelit te Vleresimit mund te behet kerkese per rivleresim perpara Gjykates Kushtetuese e cila merr vendimin final per kandidaturen.
Ne perfundim te procesit te shqyrtimit te kandidaturave, Kryetari i Gjykates Kushtetuese dergon ne Kuvend kandidatet e verifikuar dhe qe plotesojne te gjitha kriteret.
Hapi 4 – Perzgjedhja e Kandidateve
Kuvendi ngre nje komision parlamentar ad hoc me 12 antare, ku 6 anetare jane nga mazhoranca dhe 6 jane nga opozita.
Komisioni zgjedh pa debat 12 kandidaturat qe do t’i paraqiten Kuvendit per miratim.
Cdo anetar i komisionit ad hoc ka vetem nje vote dhe mund te votoje vetem per nje kandidature.
Hapi 4 – Perzgjedhja e Kandidateve •
Votimi eshte i FSHEHTE dhe elektronik.
Te 12 anetaret votojne ne te njejtin moment.
Anetareve u shfaqet lista e kandidateve e plote dhe ne te njejten kohe. Nje kandidat nuk mund te votohet nga me shume se nje anetar i komisionit.
Hapi 4 – Perzgjedhja e Kandidateve
Sistemi elektronik garanton qe kur nje anetar i komisionit zgjedh nje kandidature, kjo e fundit nuk mund te zgjidhet nga nje anetar tjeter.
Ne perfundim te votimit, sistemi shfaq listen e kandidateve te perzgjedhur.
Lista zyrtarizohet.
Hapi 5 – Votimi
Lista i paraqitet per votim Kuvendit ne seance plenare.
Kuvendi ben votim miratues apo refuzues per te gjithe listen, pra lista votohet ne bllok dhe nuk votohet cdo kandidat.
Cdo deputet ka vetem nje vote.
Votimi behet me shumice te cilesuar per t’i dhene legjitimitet me te madh listes.
Hapi 6 – Perseritja e Votimit
NESE lista rrezohet ne votim, rifillon faza e perzgjedhjes nga komisioni (hapi4) me te njeten liste kandidatesh sipas hapit 3.
Komisioni ad hoc perserit proceduren e perzgjedhjes.
Votimi i dyte apo i trete kryhet me nje mazhorance me te ulet. Kjo garanton qe procesi nuk bllokohet dhe nuk ka nevoje per mekanizem te jashtem zhbllokimi.
Perfundimi i Procesit
Ne perfundim te procesit te votimit, Kuvendi shpall 12 anetaret e KPK te cilet marrin detyren sipas ligjit./ Skandal.al
