Fluksi i madh i krijuar në Agjencinë e Trajtimit të Pronave javën e fundit të pranimit të kërkesave të reja për njohje pronësie, ka detyruar institucionin të njoftojë se do të qëndrojë hapur edhe në fundjavë. Por, ajo që vihet re në oborrin e ATPsë, është prania e pronarëve, që kanë aplikuar më herët. Këta të fundit, sipas drejtoreshës së Agjencisë së Pronave, Sonila Qato nuk duhet të bëhen pengesë për grupimin e parë, pasi nuk do të ketë asnjë penalitet. Në një intervistë për “Shekulli”-n, ajo tregon se me vënien në zbatim të ligjit të ri, janë depozituar 1300 kërkesa, ndërkohë që ato do të ruajnë vlefshmërinë, për të dyja përgjigjet e mundshme të Gjykatës Kushtetuese për ligjin e ri. Qato tregon edhe përvojat e shteteve që e kanë mbyllur procesin e kompensimit të pronave dhe rrugët që ato kanë ndjekur.
Znj. Qato, si po shkon aktualisht procesi për trajtimin e pronave dhe si po menaxhohen prurjet për plotësimin e kërkesave të reja?
Procesi po ecën normalisht. Me thirrjen që kemi bërë për plotësimin e formularëve për kërkesa të reja, deri më tani janë afro 1300 formularë të plotësuar, dhe ky numër pritet të rritet pasi shohim se ka fluks në sportelet e Agjencisë. Për t’ju ardhur në ndihmë të gjithë pronarëve, Agjencia e Trajtimit të Pronave do mbajë të hapur sportelet edhe dy ditët e fundit të fundjavës.
Një vendim i mundshëm i Gjykatës Kushtetuese për shfuqizimin e ligjit, e ruan vlefshmërinëe kërkesave të reja?
Gjykata po e shqyrton ligjin në themel dhe nuk ka një datë për vendimmarrjen, e në të tilla raste kërkohet edhe një afat prej 6 muajsh. Në rastin më të keq, me vendimin që mund të marrë Gjykata, është ta shpallë ligjin antikushtetues dhe ta shfuqizojë atë. Ndërkohë, kërkesat për aplikimet e reja që mbyllen në 23 maj do të pranohen edhe sikur Gjykata të dalë kundër. Pra, asgjë nuk prishet nga radha e këtyre kërkesave. E keqja më e madhe që ndodh, është se ky 20 përqindëshi që ne kemi bërë përllogaritjet me ndryshimin e zërit kadastral, që marrin më pak se sa do të merrnin, me shfuqizimin e ligjit do të marrin atë çka përcakton ligji i parë. Nuk ka pasoja të pariparueshme për askënd.
Sa i përket vendimeve të Strasburgut, a keni marrë garancinë e plotë për pezullimin e tyre?
Presidenti i Strasburgut u shpreh se do të vendosin një ekuilibër në shqyrtimin e vendimeve. Ai përmendi shprehjen për vendosjen e ekuilibrit të interesit publik me interesin e të drejtës së individit. Me këtë deklaratë ne morëm një lloj shprese sepse interesi publik është ajo çka ata kanë kërkuar nga ne, pra buxheti i shtetit, pasuritë shtetërore, mbylljen e procesit që ata kanë kërkuar me vendimin pilot “Manushaqe Puto”.
Cila është referenca më e afërt që keni marrë nga një shtet tjetër, i cili ka zgjidhur çështjen e pronave në këtë mënyrë apo ngjashmërisht dhe sa shtete e kanë zgjidhur përfundimisht këtë problematikë?
Kjo pjesë është e veçantë, sepse çdo shtet ka krijuar metodologjinë e vet. Rumania është e ngjashme deri diku me sistemin tonë, por në ndryshim Rumania ka një sistem pikëzimi, i cili nuk i jep vlerë ekonomike vendimit për kompensim, por pikë. Mbi bazën e tyre fillon procesi i kompensimit, por deri në 16 për qind, paguajnë ata, ndërsa ne paguajmë 100 për qind, por me zërin kadastral në momentin e shpronësimit. Pra, është një model i ndërtuar, posaçërisht për vendin tonë, ndërkohë që rruga që ka zgjedhur Rumania në Gjykatën e Strasburgut me vendim pilot etj., është e njëjta rrugë që kemi ndjekur dhe ne, si procedurë. Shumica e kanë mbyllur dhe unë mund të përmend këtu Slloveninë. Për shembull, një ekspert i pronave që ka ardhur këtu, slloven, kur ne i thoshim që presim kërkesa të reja, habitej. Ai vetë ka qenë pronar dhe nuk ka përfituar, për shkak se shteti e mbylli historinë me idenë që nuk mund ta zgjatnin procesin për vite të tëra.
Neritan Gjergo
ma.me
