Infksionet seksualisht të transmetueshme mund të kenë pasoja serioze përtej ndikimit në shëndetin seksual dhe riprodhues.
Mbi një milion infeksione seksualisht të transmetueshme (IST) fitohen çdo ditë në të gjithë botën, sipas Organizatës Botërore të Shëndetësisë (OBSH). IST-të përhapen kryesisht nga kontakti seksual, duke përfshirë seksin vagjinal, anal dhe oral. Sidoqoftë, ai gjithashtu mund të përhapet përmes mjeteve joseksuale si p.sh. përmes gjakut si dhe nga nëna te fëmija gjatë shtatzënisë dhe lindjes.
Në përgjithësi, të rinjtë, veçanërisht ata në adoleshencën e tyre dhe në fillim të të 20-ave, mendohet se janë në rrezik më të madh për të kontraktuar IST për disa arsye. Por një studim i ri ka zbuluar se njerëzit mbi 45 vjeç që jetojnë në zona të pafavorshme sociale dhe ekonomike janë veçanërisht të rrezikuar të marrin IST.
Kjo për shkak së mosha e mesme e ka problem ta pranojë se bën seks, janë shprehur studiuesit e Universiteti i Chichester në Mbretërinë e Bashkuar.
Numri i personave të moshuar aktivë seksualisht është në rritje
Studiuesit gjithashtu vunë në dukje se ka pasur ndryshime të mëdha në sjelljen seksuale në dekadat e fundit, duke çuar në rritjen e numrit të njerëzve të moshuar seksualisht aktivë.
“Njerëzit mbi moshën 45 vjeç janë më të rrezikuar ndaj IST. Zakonisht ata që hyjnë në marrëdhënie të reja pas një periudhe monogame, shpesh pas menopauzës kur shtatzënia nuk është më një konsideratë”, është shprehur autori i studimit Ian Tyndal.
Nga 800 pjesëmarrës në studim, gati 200 prej tyre përballen me disavantazhe socio-ekonomike.
Sipas rezultateve të studimit, një numër i konsiderueshëm i pjesëmarrësve nuk ishin në dijeni të rreziqeve të IST, ndërsa 46 përqind nuk e dinin vendndodhjen e qendrës së tyre më të afërt të kujdesit shëndetësor.
Studiuesit zbuluan se grupet me një ose më shumë disavantazhe socio-ekonomike, të tilla si njerëz të pastrehë, punëtorë seksi dhe migrantë, janë në rrezik edhe më të madh për të qenë të pavetëdijshëm për shëndetin e tyre seksual dhe të paaftë për të hyrë në shërbimet e duhura.
IST-të më të zakonshme
Ka më shumë se 30 bakteret e ndryshme, viruset dhe parazitët që janë të njohur që transmetohen përmes kontaktit seksual. Ndër to është sifilizi, gonorrea, klamidia, trikomoniaza, hepatiti B, virusi herpes i thjeshtë (HSV ose herpes), HIV dhe virusi i papillomës njerëzore (HPV).
IST mund të ketë pasoja serioze përtej ndikimit në shëndetin seksual dhe riprodhues. Për shembull, infeksioni HPV mund të çojë në kancer të qafës së mitrës dhe IST të tilla si gonorrea dhe klamidia mund të shkaktojnë sëmundje inflamatore të legenit (PID) dhe infertilitet tek gratë. Për më tepër, transmetimi i IST nga nëna tek fëmija është i lidhur me lindjen e foshnjave të vdekura, vdekjen neonatale, peshën e ulët të lindjes dhe prematuritetin, pneumoninë, konjuktivitin neonatal dhe deformimet kongjenitale.
Nëse ju jeni seksualisht aktive, mos neglizhomi simptomat e zakonshme të IST-ve.
-Shkarkimi vaginal
-Shkarkimi ose djegia e uretrës tek burrat
-Ulçera gjenitale
-Dhimbje barku
Parandalimi i IST-ve
Prezervativët janë metodat më efektive të mbrojtjes nga IST, përfshirë HIV, duke qenë se ato përdoren në mënyrë korrekte dhe të qëndrueshme. Është më mirë të shmangni seksin me këdo që ka plagë gjenitale, skuqje, shkarkim ose simptoma të tjera.
Për të parandaluar marrjen e një sëmundje seksualisht të transmetueshme, është e rëndësishme që të lahrni para dhe pas marrëdhënieve seksuale. Gjithashtu, mos ndani peshqir ose të brendshme.
Për fat të mirë, ka vaksina efektive për dy IST, për hepatitin B dhe HPV. Vaksina kundër hepatitit B është përfshirë në programet e imunizimit të foshnjave, vaksina HPV është në dispozicion si pjesë e programeve rutinore të imunizimit në shumë vende.
Sipas OBSH, vaksinat kundër herpesit, HIV, klamidia, gonorrea, sifilizi dhe trikomoniaza janë gjithashtu në fazat e hershme të zhvillimit.
