EKSKLUZIVE/ A ka dështuar me turp ligji për dekriminalizimin për deputetët dhe pushtetarët vendorë? Duket se ky është përfundimi në të cilin mbërrijnë konstitucionalistë dhe juristë, sa i përket efekteve që prodhon ligji aktual për dekriminalizimin, tani që janë bërë publike vetëdeklarimet e politikanëve në pushtetin qëndror dhe atë lokal. Përpos efektit të transparencës ku publiku është njohur dhe për një aksident me biçikletë apo një konflikt të ndodhur 20 vjet më parë, ligji në vetëvete nuk mundëson që deputetë apo pushtetarë të largohen nga detyra.
Konstitucionalisti, Sokol Hazizaj, vlerëson se ligji mund të ketë efekte për zgjedhjet e ardhshme, pasi do të detyrojë kryetarët e partive të jenë më të kujdesshëm në zgjedhjen e kandidatëve për deputetët apo për kryetar bashkish, por përsa u përket të zgjedhurve aktual “ky akt ligjor përbën një “vrimë në ujë”. Dhe sa kohë uji është i pisët moralisht, vrima nuk duket fare”.
“LIgji 138/2015 Për garantimin e integritetit të personave që zgjidhen, emërohen dhe ushtrojnë funksione publike”, ndonëse u bë në kushtet e emergjencës dhe nxitimit formal dhe juridik, kam bindjen se për shkak të kohës dhe hapësirës politike apo institucionale në të cilën ndodhemi nuk jep rezultatin e propoganduar nga politika dhe ligjbërësi. Në këtë kuptim çdo deklarim i karakterit politik është në shërbim të trofeve të së ardhmes, që sic duket gjasat mund të mos ketë lidhje fare me të tashmen”, thekson Hazizaj.
Sipas tij, çdo deklarim i bërë nga funksionarët politik ose jo, është trajtuar nën kujdesin e të mos prekurit të dispozitave kufizuese të neneve 2 dhe 3 të ligjit. Hazizaj nënvizon se fakti që e gjithë politika plotësoi vetdeklarimin në kohën e kërkuara, e kufizoi në maksimum efektin ligjor të verifikimit të deklarimit.
“Në këto kushte nisur nga afatet kohore të verifikimit, të parashikuar në ligjin e sipërcituar, vet ky matës (koha) përbën një penges akoma më tepër në realizimin e aspiratës morale të nismëtarëve të formatimit të ligjit. Ndonëse vet ligji dhe dispozitat e ndryshuara të Kushtetutës vijnë në kundërshtim me vet frymën e Kushtetutës, efekti i ndryshimeve nuk jep efekte të menjëhershme, por ndoshta për zgjedhjet e mëpasshme”, nënvizon Hazizaj.
Sa i përket lidhjes midis moralit dhe të drejtës ligjore në formën dhe përmbajtjen e ligjit, Hazizaj konstaton se ndonëse në pamje të parë duket se janë të lidhura ngushtësisht, duke parë se moralistët janë vrarësit e parë të ligjit dhe në mënyrë të vazhdueshme, konkluzioni është fare i qartë se, vetëm moral nuk ka ky ligj.
“Nisur sa më sipër edhe ligji sipërcituar jo vetëm që nuk do të gjej zbatim aktualisht, por rrezikohet dhe në të ardhmen, përpos një dëshire të klasës politike për të gjetur “gjilpërën në kashtë” që prodhon vet. Konstatoj se ndonëse ligji ka hyrë në fuqi në fillim të janarit të vitit 2016, dhe sipas parashikimit të nenit 15/4 të tij parashihet se” Në rastet kur organet e ngarkuara nga Kushtetuta apo ligji për konstatimin e mbarimit apo pavlefshmërisë së mandatit, ose shkarkimin nga detyra të funksionarit të lartë publik, nuk veprojnë brenda 10 ditëve nga përfundimi i rezultateve të verifikimit, me kërkesë të 1/5 së deputetëve të Kuvendit, çështja i përcillet për shqyrtim Gjykatës Kushtetuese, e cila vendos konstatimin e mbarimit apo pavlefshmërisë së mandatit, ose shkarkimin nga detyra të funksionarit të lartë publik, kur plotësohen kushtet dhe rrethanat, sipas këtij ligji”, nga palët nuk ka asnjë nismë qoftë për verifikim apo ndaj gjykatës për këdo dhe kudoqoftë ai, përvec fjalë fjalë dhe fjalë”, nënvizon Hazizaj.
Armando Meta
