Gazeta “TemA” kontaktoi me presidentin e kohës Bamir Topi i cili tha se nënshkrimi i marrëveshjes Shqipëri-Greqi nuk ka pasur miratimin e tij gjatë procesit. Ish-kreu i shtetit gjykon se marrja e një vendimi të tillë pa vullnetin e presidentit,ështëanti-kushtetues.
“Grupi negociator në kohën kur janë zhvilluar bisedimet, qëkorespondon me ushtrimin e detyrës sime si kryetar shteti, nuk ka marrë plotfuqinë e presidentit për të kryer bisedimet sikurse parashikohet nëKushtetuten e Republikës së Shqipërisë.
Nuk e di a është marrë parasysh ky moment në objektin e hetimeve.
Gjithmonë kam pasur mendimin se mosmarrja e plotfuqisë përbën një shkelje të Kushtetutës, gjë që e ngarkon me përgjegjësi kryeministrin e kohës Sali Berisha,” nënvizon Topi.
Ndërkohë ish-kreu i Shërbimit Informativ Shtetëror Fatos Klosi, e cilëson vendimin e Prokurorisë si të gabuar dhe të marrë nën presione politike.
Ai shprehet se ky është një shpagim që kryeprokurori Adriatik Llalla bën ndaj ish-kryeministrit Sali Berisha dhe liderit të opozitës LulzimBasha pasi ka marrë si shpërblim emërimin në krye të këtij institucioni.
“Pakti i firmosur është antikushtetues dhe kjo është prova e madhe. Tani duhet të dalë përgjegjësia por përgjegjësit janë personat që kanë emëruar prokurorinë.
Nëse prokuroria del në këtë vendim atëherë ka një ngërç të madh juridik. Vendimi është antikushtetues.
Prokurori i përgjithshëm dhe vartësit e tij janë vënë nga ata që kanë përgjegjësi në këtë çështje dhe ky pushim është mënyrë që po lajnë borxhin ndaj atyre që i emëroi,” deklaron Klosi.
Më tej, Klosi rendit një sërë sugjerimesh për Prokurorinë e Përgjithshme që sipas tij janë lënë jashtë hetimit për shkak të politizimit që i është bërë institucionit.
“Prokuroria ka për detyrë të gjejë fajtorët që sollën firmosjen.
Cilët kanë hartuar programin? Kush ka dhënë urdhër për këtë?
Çfarë diskutimesh paraprake janë bërë?
Cilat janë procesverbalet e mbledhjeve që janë mbajtur?
Kush janë përgjegjësit që një pakt i quajtur anti-kushtetues nga Gjykata Kushtetuese u firmos me ceremoni të madhe në prani të kryeministrit Sali Berisha dhe firmën e ministrit të Jashtëm në atë kohë Lulzim Basha?
Këto i ka prokuroria, por nuk është e zonja dhe nuk guxon të nxjerrë fajtorët, ndaj e mbylli çështjen.
Prova që ka në dorë Prokuroria është firmosja e bërë,” thotë Klosi.
Pavarësisht argumentimeve institucionalë, politikë apo ligjore të shtruar së fundmi në media, “TemA” bisedoi me një ekspert të matjes së territorit.
Kostandin Qirjazi prej vitesh në këtë profesion, pohon se çështja është politizuar më tepër, se sa është parë nga ana teknike.
Ai gjykon se me metodat e reja të matjes, ndryshimet që vihen re në vijën ndarëse të kufirit janë normale.
“Normalisht që ka pasaktësi. Kufijtë e Shqipërisë nuk janë matur ndonjëherë me saktësi për shkak të referencave të munguara nga e kaluara. Kjo është një çështje teknike dhe si e tillë duhet punuar dhe mbrojtur me profesionalizëm. Nuk e quaj të drejtë kur shoh që luhet karta e patriotizmit në këtë mes. Shkenca nuk e njeh këtë gjë,” nënvizoi Qirjazi.
Më herët ish-drejtori i Institutit të Topografisë Ushtarake Myslim Pashaj, e ka quajtur një tradhti kombëtare mbylljen e hetimeve. Ai argumenton se përgjegjësit duhet të shkojnë përpara drejtësisë dhe të përgjigjen për vendimin e marrë në atë kohë.
“Po janë totalisht fajtorë sepse pa luftë drejtpërdrejt, shteti fqinj shteti të rrok një pjesë të detit shqiptar, pa luftë e mori për vete, është një tradhti kombëtare.
Dikush për këtë duhet që të përgjigjet. Gjykimin e madh e dha Gjykata Kushtetuese dhe u përqendrua në gravitetin kombëtar të këtij problemi dhe nuk ka kush ta zbusë, veprimi i prokurorisë është jashtëzakonisht i rëndë, si shumë të tjera që janë bërë”, u shpreh Pashaj.
Ndërkohë, një prej anëtarëve të grupit ndërinstitucional të marrëveshjes detare me Greqinë, Bektash Petoshati, rendit të gjitha gabimet e konstatuara nga ai gjatë procesit të paktit.
Ai tregon se pse vendosi që të heqë dorë pasi ra në gjurmët e këtyre shkeljeve.
“Me këtë marrëveshje është gabuar dhe kjo tanime nuk ka diskutim. Gabimi kryesor ligjor ka qenë mungesa e përcaktimit të vijës bazë.
Ministria e Brendëshme duhet të japë sqarime pse me një ligj për manaxhimin e kufirit ndryshoi edhe ligjin e kufirit, pse u përjashtua flota nga grupi i punës, etj. Grupi i punes nuk ka zbatuar Urdhërin 135 DATE 23.08.2007 të ish-kryeministrit,” dëshmon Petoshati.
Ministri i Jashtëm Ditmir Bushati, dorëzoi në muajin maj të vitit 2014, dosjen e “paktit detar” në Prokurori, ku kërkoi nga prokurori i Përgjithshëm Adriatik Llalla hapjen e hetimeve në lidhje me negociatat e kryera me fqinjët.
Fill pas këtij hapi të ndërmarrë nga Bushati, ish-kryeministri Sali Berisha reagoi në atë kohë duke e konsideruar si një hap të gabuar.
Ai e cilësoi si sulm që po i bëhej opozitës dhe konkretisht liderit të saj LulzimBasha i cili në cilësinë e ministrit të jashtëm nënshkroi asokohe bashkë me homologen greke Dora Bakojanis marrëveshjen e ujrave territoriale.
Por pavarsisht kësaj deklarate, Gjykata Kushtetuese më 15 prill të vitit 2010, hedhi poshtë paktin me shtetin fqinj, duke e shpallur si vendim të marrë në kundërshtim me Kushtetutën.
Në bazë të kësaj marrëveshje të nënshkruar nga të dyja palët, sipas kalkulimeve të ekspertëve Shqipëria rrezikonte të humbte 354.4 km katrorë sipërfaqe ujore nga territori i saj.
